శర్యాతిరపి సన్తుష్టో హ్యభవత్తేన కర్మణా । యజ్ఞం సమాప్య నగరే జగామ సచివైర్వృతః
శర్యాతి కూడా ఆ కార్యానికి ఆనందించాడు. నగరంలో యజ్ఞాన్ని పూర్తిచేసి, మంత్రులతో కలిసి వెళ్లాడు.
రాజ్యం చకార ధర్మజ్ఞో మనుపుత్రః ప్రతాపవాన్ । ఆనర్తస్తస్య పుత్రోఽభూదానర్తాద్రేవతోఽభవత్
ధర్మాన్ని తెలిసిన, పరాక్రమశాలి మను కుమారుడు రాజ్యం పాలించాడు. అతని కుమారుడు ఆనర్తుడు, ఆనర్తుని కుమారుడు రేవతుడు.
సోఽన్తఃసముద్రే నగరీం వినిర్మాయ కుశస్థలీమ్ । ఆస్థితోఽభుఙ్క్త విషయానానర్తాదీనరిన్దమః
అతడు సముద్ర మధ్యలో కుశస్థలీ అనే నగరాన్ని నిర్మించి, అక్కడ స్థిరపడి ఆనర్తాది దేశాలను ఆనందంగా పాలించాడు.
తస్య పుత్రశతం జజ్ఞే కకుద్మిజ్యేష్ఠముత్తమమ్ । పుత్రీ చ రేవతీ నామ్నా సున్దరీ శుభలక్షణా
అతనికి వంద మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో కకుద్మి పెద్దవాడు, ఉత్తముడు. అతనికి రేవతీ అనే సుందరమైన, శుభలక్షణాలున్న కుమార్తె కూడా పుట్టింది.
వరయోగ్యా యదా జాతా తదా రాజా చ రేవతః । చిన్తయామాస రాజేన్ద్రో రాజపుత్రాన్కులోద్భవాన్
తన కుమార్తె పెళ్లికి యోగ్యురాలైనప్పుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన రేవతుడు, తన వంశానికి చెందిన రాజకుమారులను గురించి ఆలోచించసాగాడు.
రైవతం నామ చ గిరిమాశ్రితః పృథివీపతిః । చకార రాజ్యం బలవానానర్తేషు నరాధిపః
బలమైన నరాధిపుడైన రేవతుడు, అనర్త దేశాన్ని పాలిస్తూ, రైవతపర్వతాన్ని రాజధానిగా చేసుకున్నాడు.
విచిన్త్య మనసా రాజా కస్మై దేయా మయా సుతా । గత్వా పృచ్ఛామి బ్రహ్మాణం సర్వజ్ఞం సురపూజితమ్
రాజు తన మనసులో, 'నా కుమార్తెను ఎవరికిచ్చితే మంచిదో?' అని ఆలోచించి, 'దేవతలందరూ పూజించే, అన్నీ తెలిసిన బ్రహ్మను అడగాలి' అని నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఇతి సఞ్చిన్త్య భూపాలః సుతామాదాయ రేవతీమ్ । బ్రహ్మలోకం జగామాశు ప్రష్టుకామః పితామహమ్
అలా నిర్ణయించుకుని, భూపాలుడు తన కుమార్తె రేవతిని తీసుకుని, పితామహుడైన బ్రహ్మను అడగాలని ఆశించి, త్వరగా బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.
యత్ర దేవాశ్చ యజ్ఞాశ్చ ఛన్దాంసి పర్వతాస్తథా । అబ్ధయః సిద్ధగన్ధర్వాః దివ్యరూపధరాః స్థితాః
అక్కడ దేవతలు, యజ్ఞాలు, వేదాలు, పర్వతాలు, సముద్రాలు, సిద్ధులు, గంధర్వులు—all అందరూ దివ్యరూపాలతో ఉన్నారు.
ఋషయః సిద్ధగన్ధర్వాః పన్నగాశ్చారణాస్తథా । తస్థుః ప్రాఞ్జలయః సర్వే స్తువన్తశ్చ పురాతనాః
అక్కడ ఋషులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, పన్నగులు, చారణులు—all చేతులు జోడించి, పురాతనుడైన బ్రహ్మను స్తుతిస్తూ నిలబడ్డారు.
ఇక్ష్వాకువంశవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ - సంశయోఽయం మహాన్ బ్రహ్మన్ వర్తతే మమ మానసే । బ్రహ్మలోకం గతో రాజా రేవతీసంయుతః స్వయమ్
జనమేజయుడు ఇలా అడిగాడు: బ్రాహ్మణా! నాకు ఒక పెద్ద సందేహం కలుగుతోంది. రాజు తన కుమార్తె రేవతితో కలిసి, స్వేచ్ఛగా బ్రహ్మలోకానికి ఎలా వెళ్లాడు?
మయా పూర్వం శ్రుతం కృత్స్నం బ్రాహ్మణేభ్యః కథాన్తరే । బ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిచ్ఛాన్తో బ్రహ్మలోకమవాప్నుయాత్
నాకు ముందు బ్రాహ్మణుల నుండి వేరే కథల్లో విన్నాను—బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకున్న బ్రాహ్మణుడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడని.
రాజా కథం గతస్తత్ర రేవతీసంయుతః స్వయమ్ । సత్యలోకేఽతిదుష్ప్రాపే భూర్లోకాదితి సంశయః
కానీ రాజు తన కుమార్తె రేవతితో కలిసి, మానవ లోకమైన భూలోకాన్ని విడిచి, అందరికీ అందని సత్యలోకానికి ఎలా వెళ్లాడు? ఇదే నా సందేహం.
మృతః స్వర్గమవాప్నోతి సర్వశాస్త్రేషు నిర్ణయః । (మానుషేణ తు దేహేన బ్రహ్మలోకే గతిః కథమ్ । ) స్వర్గాత్పునః కథం లోకే మానుషే జాయతే గతిః
అన్ని శాస్త్రాల్లో చెప్పిన ప్రకారం, మరణించినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. కాని మానవ శరీరంతో బ్రహ్మలోకానికి ఎలా వెళ్తారు? అలాగే, స్వర్గం నుండి మళ్లీ మానవ లోకంలో జన్మ ఎలా జరుగుతుంది?
ఏతన్మే సంస్యయం విద్వంశ్ఛేత్తుమర్హసి సామ్ప్రతమ్ । యథా రాజా గతస్తత్ర ప్రష్టుకామః ప్రజాపతిమ్
పండితుడవైన నీవు నా ఈ సందేహాన్ని ఇప్పుడు తీర్చాలి. రాజు ప్రజాపతిని అడగాలని ఆశించి అక్కడికి ఎలా వెళ్లాడో వివరించు.
వ్యాస ఉవాచ - మేరోస్తు శిఖరే రాజన్ సర్వే లోకాః ప్రతిష్ఠితాః । ఇన్ద్రలోకో వహ్నిలోకో యా చ సంయమినీ పురీ
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు: రాజా! మేరు పర్వత శిఖరంపై అన్ని లోకాలు స్థితి చెందాయి. ఇంద్రలోకం, అగ్నిలోకం, ఇంకా సంయమినీ అనే నగరం కూడా అక్కడే ఉన్నాయి.
తథైవ సత్యలోకశ్చ కైలాసశ్చ తథా పునః । వైకుణ్ఠశ్చ పునస్తత్ర వైష్ణవం పదముచ్యతే
అలాగే సత్యలోకం, కైలాసం, మళ్లీ వైకుంఠం కూడా అక్కడే ఉన్నాయి. ఆ స్థలాన్ని వైష్ణవ పదంగా అంటారు.
యథార్జునః శక్రలోకే గతః పార్థో ధనుర్ధరః । పఞ్చవర్షాణి కౌన్తేయః స్థితస్తత్ర సురాలయే
ఎలా కుంతీ కుమారుడు అర్జునుడు తన ధనుస్సుతో ఇంద్రలోకానికి వెళ్లి, అక్కడ దేవతల నివాసంలో ఐదు సంవత్సరాలు ఉన్నాడో,
మానుషేణైవ దేహేన వాసవస్య చ సన్నిధౌ । తథైవాన్యేఽపి భూపాలాః కకుత్స్థప్రముఖాః కిల
అతను మానవ శరీరంతో వాసవుని సమక్షంలో ఉన్నాడు. అలాగే కకుత్థుడు మొదలైన ఇతర రాజులు కూడా అలా చేశారు.
స్వర్లోకగతయః పశ్చాద్దైత్యాశ్చాపి మహాబలాః । జిత్వేన్ద్రసదనం ప్రాప్య సంస్థితాస్తత్ర కామతః
దేవలోకాలకు వెళ్లిన తరువాత, మహాబలశాలులు అయిన దైత్యులు కూడా ఇంద్రుని నివాసాన్ని జయించి, తమ ఇష్టానుసారం అక్కడే ఉండిపోయారు.
మహాభిషః పురా రాజా బ్రహ్మలోకం గతః స్వరాట్ । ఆగచ్ఛన్తీం నృపో గఙ్గామపశ్యచ్చాతిసున్దరీమ్
పూర్వం మహాభిషుడనే రాజు భూమిపై పరిపాలకుడిగా బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు. అక్కడికి వస్తున్న అతి అందమైన గంగను చూశాడు.
వాయునామ్బరమస్యాస్తు దైవాదపహృతం నృప । కిఞ్చిన్నగ్నా నృపేణాథ దృష్టా సా సున్దరీ తథా
ఆమె వస్త్రాన్ని గాలి ఎత్తుకుపోయింది. దైవకృప వల్ల, రాజు ఆ అందమైన గంగను కొంతవరకు నగ్నంగా చూశాడు.
స్మితం చకార కామార్తః సా చ కిఞ్చిజ్జహాస వై । బ్రహ్మణా తౌ తదా దృష్టౌ శప్తౌ జాతౌ వసున్ధరామ్
కామవశుడై అతను నవ్వాడు, ఆమె కూడా కొంచెం నవ్వింది. ఆ సమయంలో బ్రహ్మా వారిని చూసి శాపం ఇచ్చాడు. అందుకే వారు భూమిపై జన్మించారు.
వైకుణ్ఠేఽపి సురాః సర్వే పీడితా దైత్యదానవైః । గత్వా హరిం జగన్నాథమస్తువన్కమలాపతిమ్
వైకుంఠంలో కూడా దేవతలందరూ దానవులు, రాక్షసుల వల్ల బాధపడుతున్నారు. అందరూ హరి, జగన్నాథుడి వద్దకు వెళ్లి, కమలనేత్రుడిని స్తుతించారు.
సన్దేహో నాత్ర కర్తవ్యః సర్వథా నృపసత్తమ । గమ్యాః సర్వేఽపి లోకాః స్యుర్మానవానాం నరాధిప
రాజులలో శ్రేష్ఠుడవు నీవు సందేహించకూడదు; మనుషులకు అన్ని లోకాలు చేరదగినవే, ఓ రాజాధిరాజా.
అవశ్యం కృతపుణ్యానాం తాపసానాం నరాధిప । పుణ్యసద్భావ ఏవాత్ర గమనే కారణం నృప
పుణ్యములు చేసినవారికి, తపస్సు చేసినవారికి తప్పక ఆ లోకాలు లభిస్తాయి, ఓ రాజా. ఇక్కడ పుణ్యమే ఆ గమనంకు కారణం.
తథైవ యజమానానాం యజ్ఞేన భావితాత్మనామ్ । జనమేజయ ఉవాచ - రేవతో రేవతీం కన్యాం గృహీత్వా చారులోచనామ్
అలాగే, యజ్ఞాలు చేసే వారు, యజ్ఞఫలితంగా మనస్సు పవిత్రమైనవారు కూడా ఆ లోకాలను పొందుతారు. జనమేజయుడు అడిగాడు: 'రేవతుడు తన కూతురు రేవతిని, అందమైన కళ్లతో ఉన్నదాన్ని తీసుకొని...'
బ్రహ్మలోకం గతః పశ్చాత్కిం కృతం తేనే భూభుజా । బ్రహ్మణా కిం సమాదిష్టం కస్మై దత్తా సుతా పునః
'తర్వాత బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లి ఆ రాజు ఏమి చేశాడు? బ్రహ్మా ఏమి ఆజ్ఞాపించాడు? ఆ కూతురిని మళ్లీ ఎవరికిచ్చాడు?'
తత్సర్వం విస్తరాద్బహ్మన్ కథయ త్వం మమాధునా । వ్యాస ఉవాచ - నిశామయ మహీపాల రాజా రేవతకః కిల
'ఇది అంతా నాకు వివరంగా చెప్పు, ఓ బ్రాహ్మణా.' వ్యాసుడు చెప్పాడు: 'విను, ఓ మహారాజా, అప్పటికి రేవతకుడు రాజ్యాన్ని పాలించేవాడు.'
పుత్ర్యా వరం పరిప్రష్టుం బ్రహ్మలోకం గతో యదా । ఆవర్తమానే గాన్ధర్వే స్థితో లబ్ధక్షణః క్షణమ్
తన కుమార్తెకు వరుణుడిని అడగడానికి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లినప్పుడు, గాంధర్వ సంగీతం జరుగుతుండగా, ఒక అవకాశం కోసం కాసేపు అక్కడే నిలిచాడు.