మునిమామన్త్ర్య తరసా గమనాయోద్యతావుభౌ । లబ్ధ్వా తు చ్యవనో రూపం నేత్రే భార్యాం చ యౌవనమ్
మునిని వీడ్కోలు చెప్పి, ఆ ఇద్దరు దేవతలు వేగంగా వెళ్లడానికి సిద్ధమయ్యారు. చ్యవనుడు తన అందాన్ని తిరిగి పొందాడు, అతని భార్యకు మళ్లీ యవ్వనం వచ్చింది.
హృష్టోఽబ్రవీన్మహాతేజాస్తౌ నాసత్యావిదం వచః । ఉపకారః కృతోఽయం మే యువాభ్యాం సురసత్తమౌ
ఆnandanga నిండిన మహాతేజస్సు గల చ్యవనుడు, ఆ ఇద్దరు నాసత్యులను ఇలా అన్నాడు: "మీరు ఇద్దరూ నాకు గొప్ప ఉపకారం చేసారు."
కిం బ్రవీమి సుఖం ప్రాప్తం సంసారేఽస్మిన్ననుత్తమే । ప్రాప్య భార్యాం సుకేశాన్తాం దుఃఖం మేఽభవదన్వహమ్
"నేను ఏమి చెప్పగలను? ఈ లోకంలో నేను గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాను. నా సుందరమైన జుట్టు గల భార్యను పొందిన తరువాత, ప్రతిరోజూ నాకు బాధలు కలిగేవి."
అన్ధస్య చాతివృద్ధస్య భోగహీనస్య కాననే । యువాభ్యాం నయనే దత్తే యౌవనం రూపమద్భుతమ్
"చూడలేని వృద్ధుడిగా, సుఖాలు లేని వాడిగా అడవిలో ఉండే నన్ను, మీరు ఇద్దరూ కళ్ళు, యవ్వనం, అద్భుతమైన అందాన్ని ఇచ్చారు."
సమ్పాదితం తతం కిఞ్చిదుపకర్తుమహం బ్రువే । ఉపకారిణి మిత్రే యో నోపకుర్యాత్కథఞ్చన
"కాబట్టి, నేను ఏదైనా తిరిగి చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాను. ఉపకారం చేసిన మిత్రునికి కూడా తిరిగి సహాయం చేయని వాడిని ఎవరూ మెచ్చరు."
తం ధిగస్తు నరం దేవౌ భవేచ్చ ఋణవాన్భువి । తస్మాద్వాం వాఞ్ఛితం కిఞ్చిద్దాతుమిచ్ఛామి సామ్ప్రతమ్
"అలాంటి మనిషిని, ఓ దేవతలారా, నిందించాలి. అతడు భూమిపై అప్పు తీర్చుకోకుండా ఉంటాడు. అందుకే, మీరు కోరుకున్నది ఏదైనా ఇప్పుడే ఇవ్వాలని నేను కోరుకుంటున్నాను."
ఆత్మనో ఋణమోక్షాయ దేవేశౌ నూతనస్య చ । ప్రార్థితం వాం ప్రదాస్యామి యదలభ్యం సురాసురైః
"నా అప్పు తీరేందుకు, దేవతాధిపతులారా, మీ కోరికకోసం కూడా, దేవతలు, దానవులు అందుకోలేని దానిని కూడా మీరు అడిగితే నేను ఇస్తాను."
బ్రువాథాం వాం మనోద్దిష్టం ప్రీతోఽస్మి సుకృతేన వామ్ । శ్రుత్వా తౌ తు మునేర్వాక్యమభిమన్త్ర్య పరస్పరమ్
"మీ హృదయంలో ఉన్నదాన్ని చెప్పండి. మీరు చేసిన మంచి పనికి నేను సంతోషించాను." అని ముని చెప్పిన మాటలు విని, వారు ఇద్దరూ పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
తమూచతుర్మునిశ్రేష్ఠం సుకన్యాసహితం స్థితమ్ । మునే పితుః ప్రసాదేన సర్వం నో మనసేప్సితమ్
ఆ ఇద్దరూ సుకన్యతో కూడి నిలబడ్డ మునిశ్రేష్ఠుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు: "మునీశ్వరా, మీ దయవల్ల మా మనసులో ఉన్న కోరికలన్నీ నెరవేరాలి."
ఉత్కణ్ఠా సోమపానస్య వర్తతే నౌ సురైః సహ । భిషజావితి దేవేన నిషిద్ధౌ చమసగ్రహే
"మాకు ఇతర దేవతలతో కలిసి సోమపానం చేయాలనే తపన ఉంది. కానీ వైద్యులమని దేవతలు మాకు సోమపాత్రను నిషేధించారు."
శక్రేణ వితతే యజ్ఞే బ్రహ్మణః కనకాచలే । తస్మాత్త్వమపి ధర్మజ్ఞ యది శక్తోఽసి తాపస
"ఇంద్రుడు కనకాచల పర్వతంపై యజ్ఞం నిర్వహించినప్పుడు, దేవతా ఆజ్ఞతో మేము సోమాన్ని పొందలేకపోయాము."
కార్యమేతద్ధి కర్తవ్యం వాఞ్ఛితం నౌ సుసమ్మతమ్ । ఏతద్విజ్ఞాయ వా బ్రహ్మన్కురు వాం సోమపాయినౌ
"కాబట్టి, ధర్మాన్ని తెలిసిన వాడవు కాబట్టి, తపస్వీ, నువ్వు శక్తివంతుడివైతే, ఇదే మేము కోరుకున్నది. ఇది తెలుసుకుని మాకు సోమపానం చేయించు, బ్రాహ్మణా."
పిపాసాస్తి సుదుష్ప్రాపపా త్వత్తః సముపయాస్యతి । చ్యవనస్తు తయోః ప్రాహ తచ్ఛ్రుత్వా వచనం మృదు
"మాకు దొరకడం చాలా కష్టం అయినదానికే తపన ఉంది. అది నీ ద్వారా మాకు లభిస్తుంది." అని వారు మృదువుగా చెప్పిన మాటలు విని, చ్యవనుడు సమాధానం ఇచ్చాడు.
యదహం రూపసమ్పన్నో వయసా చ సమన్వితః । కృతో భవద్భ్యాం వృద్ధః సన్భార్యాం చ ప్రాప్తవానితి
"మీ వల్లనే నేను వృద్ధుడైనా అందంతో, యవ్వనంతో మళ్లీ కలిగి, నా భార్యను తిరిగి పొందాను."
తస్మాద్యువాం కరిష్యామి ప్రీత్యాహం సోమపాయినౌ । మిషతో దేవరాజస్య సత్యమేతద్బ్రవీమ్యహమ్
"అందుకే, ప్రేమతో, నేను మీ ఇద్దరినీ దేవేంద్రుని సమక్షంలో కూడా సోమపానం చేయిస్తాను. ఇది నా నిజమైన మాట."
రాజ్ఞస్తు వితతే యజ్ఞే శర్యాతేరమితద్యుతేః । ఇత్యాకర్ణ్య వచో హృష్టౌ తౌ దివం ప్రతిజగ్మతుః
"అమిత తేజస్సు గల శర్యాతి మహారాజు యజ్ఞం నిర్వహించినప్పుడు—" అని ముని మాట విని, ఆ ఇద్దరు దేవతలు ఆనందంతో స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు.
చ్యవనస్తాం గృహీత్వా తు జగామాశ్రమమణ్డలమ్
చ్యవనుడు ఆమెను తీసుకొని ఆశ్రమ ప్రాంగణానికి వెళ్లాడు.
చ్యవనేశ్వినోః కృతే సోమపానాధికారత్వచేష్టావర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ - చ్యవనేన కథం వైద్యౌ తౌ కృతౌ సోమపాయినౌ । వచనం చ కథం సత్యం జాతం తస్య మహాత్మనః
జనమేజయుడు అడిగాడు: చ్యవనుడు ఆ ఇద్దరు వైద్యులను సోమపానం చేయుటకు ఎలా అర్హులుగా చేసాడు? ఆ మహాత్ముని మాట ఎలా నిజమైంది?
మానుషస్య బలం కీదృగ్దేవరాజబలం ప్రతి । నిషిద్ధౌ భిషజౌ తేన కృతౌ తౌ సోమపాయినౌ
మనిషి బలం దేవేంద్రుని బలానికి ఏమిటి? ఆ ఇద్దరు వైద్యులను నిషేధించినా, చ్యవనుడు వారిని సోమపానం చేయించాడేలా?
ధర్మనిష్ఠ తదాశ్చర్యం విస్తరేణ వద ప్రభో । చరితం చ్యవనస్యాద్య శ్రోతుకామోఽస్మి సర్వథా
ధర్మనిష్ఠుడవైన ప్రభూ, ఆ ఆశ్చర్యకరమైన కథను పూర్తిగా చెప్పండి. చ్యవనుని కార్యాలను నేను పూర్తిగా వినాలనుకుంటున్నాను.
వ్యాస ఉవాచ - నిశామయ మహారాజ చరితం పరమాద్భుతమ్ । చ్యవనస్య మఖే తస్మిఞ్ఛర్యాతేర్భువి భారత
వ్యాసుడు చెప్పాడు: మహారాజా, భరత వంశజుడా, భూమిపై చ్యవనుని యజ్ఞంలో జరిగిన ఆ అద్భుతమైన కథను విను.
సుకన్యాం సున్దరీం ప్రాప్య చ్యవనః సురసన్నిభః । విజహార ప్రసన్నాత్మా దేవకన్యామివాపరః
సుందరమైన సుకన్యను పొందిన చ్యవనుడు, దేవతలవలె ప్రకాశిస్తూ, హర్షభరిత హృదయంతో ఆమెతో ఆనందంగా జీవించాడు.
కదాచిదథ శర్యాతిభార్యా చిన్తాతురా భృశమ్ । పతిం ప్రాహ వేపమానా వచనం రుదతీ ప్రియా
ఒకసారి శర్యాతి భార్య తీవ్రంగా ఆందోళనతో, కంపించుతూ, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ తన భర్తతో ఇలా చెప్పింది.
రాజన్ పుత్రీ త్వయా దత్తా మునయేఽన్ధాయ కాననే । మృతా జీవతి వా సా తు ద్రష్టవ్యా సర్వథా త్వయా
రాజా! నీవు నీ కుమార్తెను అరణ్యంలో ఉన్న అంధ మునికి ఇచ్చావు. ఆమె బ్రతికుందో చనిపోయిందో తెలుసుకోవడం తప్పనిసరి.
గచ్ఛ నాథ మునేస్తావదాశ్రమం ద్రష్టుమాదరాత్ । కిం కరోతి సుకన్యా సా ప్రాప్య నాథం తథావిధమ్
ప్రభూ, వెంటనే ఆ ముని ఆశ్రమానికి వెళ్లి, సుకన్యకు అలాంటి భర్త లభించిన తరువాత ఆమె ఏమి చేస్తుందో చూడండి.
పుత్రీదుఃఖేన రాజర్షే దగ్ధాస్మి సర్వథా హృది । తామానయ విశాలాక్షీం తపఃక్షామాం మదన్తికే
రాజర్షీ, నా కుమార్తె బాధతో నా హృదయం పూర్తిగా కాలిపోయింది. విశాలమైన కళ్లతో, తపస్సుతో క్షీణించిన ఆమెను నా దగ్గరకు తీసుకురా.
పశ్యామి సర్వథా పుత్రీం కృశాఙ్గీం వల్కలావృతామ్ । అన్ధం పతిం సమాసాద్య దుఃఖభాజం కృశోదరీమ్
చర్మపు వస్త్రాలు ధరించి, క్షీణించిన శరీరంతో, అంధుడైన భర్తను పొందిన, బాధతో ఉన్న, సన్నగా ఉన్న నా కుమార్తెను నేను చూడాలనుకుంటున్నాను.
శర్యాతిరువాచ - గచ్ఛామోఽద్య విశాలాక్షి సుకన్యాం ద్రష్టుమాదరాత్ । ప్రియపుత్రీం వరారోహే మునిం తం సంశితవ్రతమ్
శర్యాతి చెప్పాడు: విశాలాక్షి! మన ప్రియ కుమార్తె సుకన్యను, అందమైన అవయవాలు కలిగినవాడవైన ఆ మునిని, నేడు మనం చూడడానికి వెళ్లుదాం.
వ్యాస ఉవాచ - ఏవముక్త్వ తు శర్యాతిః కామినీం శోకసంకులామ్ । జగామ రథమారుహ్య త్వరితశ్చాశ్రమం మునేః
వ్యాసుడు చెప్పాడు: ఇలా చెప్పి, కోరికతో కూడిన దుఃఖంతో ఉన్న శర్యాతి తన రథంపై ఎక్కి, వేగంగా ఆ ముని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
గత్వాఽఽశ్రమసమీపే తు తమపశ్యన్మహీపతిః । నవయౌవనసమ్పన్నం దేవపుత్రోపమం మునిమ్
ఆశ్రమం దగ్గరికి చేరుకున్న రాజు, నూతన యవ్వనంతో, దేవకుమారుని వంటి రూపంతో ఉన్న మునిని చూశాడు.