స్తుత్యాలం తవ చాత్యర్థం సత్యం బ్రూహి సులోచనే । పితా కస్తే పతిః క్వాసౌ ద్రష్టుమిచ్ఛాస్తి సాదరమ్
నీకు ఎంత స్తోత్రాలు చేసినా తక్కువే. కానీ నిజం చెప్పు, ఓ సుందరలోచన, నీ తండ్రెవరు? నీ భర్త ఎవరు? ఆయన ఎక్కడ ఉన్నాడు? మేము ఆయనను గౌరవంగా చూడాలనుకుంటున్నాం.
వ్యాస ఉవాచ - తయోరితి వచః శ్రుత్వా రాజకన్యాతిసున్దరీ । తావువాచ త్రపాక్రాన్తా దేవపుత్రీ నృపాత్మజా
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు — వారి మాటలు విని, ఆ రాజకుమార్తె, అపూర్వ సౌందర్యవతిగా, లజ్జతో దేవపుత్రులకు ఇలా సమాధానం చెప్పింది.
శర్యాతితనయాం మాం వాం విత్తం భార్యాం మునేరిహ । చ్యవనస్య సతీం కాన్తాం పిత్రా దత్తాం యదృచ్ఛయా
నన్ను శర్యాతి కుమార్తెగా, ఇక్కడి ముని అయిన చ్యవనుని భార్యగా తెలుసుకోండి. నా తండ్రి తన ఇష్టానుసారం నన్ను ఆయనకు ఇచ్చారు. నేను ఆయనకు ప్రియమైన, నమ్మకమైన భార్యను.
పతిరన్ధోఽస్తి మే దేవౌ వృద్ధశ్చాతీవ తాపసః । తస్య సేవామహోరాత్రం కరోమి ప్రీతిమానసా
నా భర్త, ఓ దేవతలారా, అంధుడు, చాలా వృద్ధుడు, తపస్వి. నేను ఆయనకు రాత్రింబవళ్ళు ఆనందంగా సేవ చేస్తూ ఉంటాను.
కౌ యువాం కిమిహాయాతౌ పతిస్తిష్ఠతి చాశ్రమే । తత్రాగత్య ప్రకురుతమాశ్రమం చాద్య పావనమ్
మీ ఇద్దరు ఎవరు? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చారు? మీ భర్త ఆశ్రమంలో ఉన్నాడు. మీరు అక్కడికి వెళ్లి, ఈ రోజు ఆశ్రమానికి పవిత్రమైన కర్మలు చేయండి.
తదాకర్ణ్య వచో దస్రావూచతుస్తాం నరాధిప । కథం త్వమపి కల్యాణి పితా దత్తా తపస్వినే
ఆ మాటలు విని, అశ్వినిదేవులు ఆ రాజకుమార్తెను ఇలా అడిగారు: 'ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీ తండ్రి నిన్ను ఒక తపస్వికి ఎలా ఇచ్చాడో చెప్పు.'
భ్రాజసేఽస్మిన్వనోద్దేశే విద్యుత్సౌదామినీ యథా । న దేవేష్వపి తుల్యా హి తవ దృష్టాస్తి భామిని
ఈ అడవిలో నువ్వు మెరుపు వెలుగులా ప్రకాశిస్తున్నావు. ఓ సుందరివి! దేవతల్లో కూడా నీకు సమానంగా అందమైనవారు లేరు.
త్వం దివ్యామ్బరయోగ్యాసి శోభసే నాజినైర్వృతా । సర్వాభరణసంయుక్తా నీలాలకవరూథినీ
నువ్వు దివ్య వస్త్రాలు ధరించడానికి యోగ్యురాలివి; మృగచర్మాలతో నువ్వు బాగుండవు. అన్ని అలంకారాలతో, నీలివెన్నెల జుట్టుతో నువ్వు మరింత అందంగా కనిపిస్తున్నావు.
అహో విధేర్దుష్కలితం విచేష్టితం యదత్ర రమ్భోరు వనే విషీదసి । విశాలనేత్రేఽన్ధమిమం పతిం ప్రియే మునిం సమాసాద్య జరాతురం భృశమ్
అయ్యో, విధి ఎంత కఠినంగా వ్యవహరించిందో! నువ్వు అరటి కాయలాగా నాజూకైన తొడలతో ఉన్నావు, కానీ ఈ అడవిలో బాధపడుతున్నావు. విశాలమైన కన్నులతో, నీవు ఒక అంధుడైన, వృద్ధుడైన, బలహీనుడైన మునిని భర్తగా పొందావు.
వృథా వ్రతస్తేన భృశం న శోభసే నవం వయః ప్రాప్య సునృత్యపణ్డితే । మనోభవేనాశు శరాః సుసన్ధితాః పతన్తి కస్మిన్పతిరీదృశస్తవ
నీ వ్రతం వృథా అయింది; నువ్వు యవ్వనంలోకి వచ్చి, నాట్యంలో నిపుణురాలై, ఇక్కడ నీ అందాన్ని వెలిగించలేకపోతున్నావు. మనస్సులో కలిగే కోరికలు ఎవరిపై పడతాయో చెప్పు, నీ భర్త ఇలాంటి వాడైతే?
త్వమన్ధభార్యా నవయౌవనాన్వితా కృతాసి ధాత్రా నను మన్దబుద్ధినా । న చైనమర్హస్యసితాయతేక్షణే పతిం త్వమన్యం కురు చారులోచనే
నువ్వు యవ్వనంతో కూడిన అందమైనవాడివి, కానీ సృష్టికర్త తెలివిలేని వాడిలా నిన్ను ఒక అంధుడికి భార్యగా చేశాడు. నల్లని పొడవైన కళ్లతో ఉన్నవాడివి, ఇలాంటి భర్త నీకు తగదు; మరొకరిని ఎంచుకో, అందమైన కన్నులవాడా.
వృథైవ తే జీవితమమ్బుజేక్షణే పతిం చ సమ్ప్రాప్య మునిం గతేక్షణమ్ । వనే నివాసం చ తథాజినామ్బర- ప్రధారణం యోగ్యతరం న మన్మహే
కమలాక్షి! నీ జీవితం వృథా అయింది; చూపు లేని మునిని భర్తగా పొందావు. అడవిలో నివసించడం, మృగచర్మాలు ధరించడం నీకు సరిపోదని నేను అనుకుంటున్నాను.
అతోఽనవద్యాఙ్గ్యుభయోస్త్వమేకం వరం కురుషావహితా సులోచనే । కిం యౌవనం మానిని సఙ్కరోషి వృథా మునిం సున్దరి సేవమానా
కనుక, నిష్కళంకమైన అందమైన అవయవాలవాడా! మేమిద్దరిలో ఒకరిని నీ ఆనందానికి ఎంచుకో. ఓ మాన్యత గల సుందరివి! యవ్వనాన్ని వృథా చేసుకుంటూ, మునిని ఎందుకు సేవిస్తున్నావు?
కిం సేవసే భాగ్యవివర్జితం తం సముజ్ఝితం పోషణరక్షణాభ్యామ్ । త్యక్త్వా మునిం సర్వసుఖాపవర్జితం భజానవద్యాఙ్గ్యుభయోస్త్వమేకమ్
ఆయనకు అదృష్టం లేదు, పోషణ, రక్షణ రెండూ లేవు; అలాంటి వాడిని ఎందుకు సేవిస్తున్నావు? అన్ని సుఖాలూ లేని మునిని విడిచిపెట్టి, మేమిద్దరిలో ఒకరిని ఎంచుకో, నిష్కళంకమైన అవయవాలవాడా.
త్వం నన్దనే చైత్రరథే వనే చ కురుష్వ కాన్తే ప్రథితం విహారమ్ । అన్ధేన వృద్ధేన కథం హి కాలం వినేష్యసే మానిని మానహీనమ్
నందనవనం లేదా చైత్రరథవనంలో మాతో కలిసి ప్రసిద్ధమైన సుఖాలను అనుభవించు, అందమైనవాడా. మాన్యత గలవాడివి, అంధుడైన వృద్ధుడితో ఎలా కాలం గడుపుతావు?
భూపాత్మజా త్వం శుభలక్షణా చ జానాసి సంసారవిహారభావమ్ । భాగ్యేన హీనా విజనే వనేఽత్ర కాలం కథం వాహయసే వృథా చ
నువ్వు రాజకుమార్తె, శుభలక్షణాల కలవాడివి, లోకంలో సుఖాలేమిటో కూడా తెలుసు. అదృష్టం లేకుండా, ఈ నిర్జన అడవిలో వృథాగా కాలం ఎలా గడుపుతున్నావు?
తస్మాద్భజస్వ పికభాషిణి చారువక్త్రే ఏవం ద్వయోస్తవ సుఖాయ విశాలనేత్రే । దేవాలయుషే చ కృశోదరి భుఙ్క్ష్వ భోగాన్ త్యక్త్వా మునిం జరఠమాశు నృపేన్ద్రపుత్రి
కాబట్టి, కోయిలలా మధురమైన స్వరంతో, అందమైన మాటలతో మాట్లాడే సుందరివి! మేమిద్దరిలో ఒకరిని నీ సుఖానికి ఎంచుకో, విశాలమైన కళ్లవాడా. సన్నని నడుము కలవాడా! దేవతల వాసస్థలంలో సుఖాలు అనుభవించు; వృద్ధుడైన మునిని త్వరగా విడిచిపెట్టు, రాజకుమార్తె.
కిం తే సుఖం చాత్ర వనే సుకేశి వృద్ధేన సార్ధం విజనే మృగాక్షి । సేవా తథాన్ధస్య నవం వయశ్చ కిం తే మతం భూపతిపుత్రి దుఃఖమ్
ఈ అడవిలో, అందమైన జుట్టు కలవాడా, వృద్ధుడితో కలిసి, ఈ నిర్జన ప్రదేశంలో నీకు ఏ ఆనందం ఉంది, మృగనయనవాడా? అంధుడిని సేవించడం, నీ యవ్వనాన్ని వృథా చేసుకోవడం—ఇలాంటి బాధ గురించి నీ అభిప్రాయం ఏమిటి, రాజకుమార్తె?
శశిముఖి త్వమతీవ సుకోమలా ఫలజలాహరణం తవ నోచితమ్
చంద్రబింబపు ముఖం కలవాడా! నువ్వు చాలా సున్నితమైనవాడివి; పండ్లు, నీళ్లు తెచ్చుకోవడం నీకు తగదు.
అశ్విభ్యాం చ్యవనద్వారా సోమపానాయ ప్రతిజ్ఞావర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ - తయోస్తద్భాషితం శ్రుత్వా వేపమానా నృపాత్మజా । ధైర్యమాలమ్బ్య తౌ తత్ర బభాషే మితభాషిణీ
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారి మాటలు విని, ఆ రాజకుమార్తె వణికిపోయింది. ధైర్యంగా ఉండి, అక్కడే తక్కువ మాటలతో వారితో మాట్లాడింది.
దేవౌ వాం రవిపుత్రౌ చ సర్వజ్ఞౌ సురసమ్మతౌ । సతీం మాం ధర్మశీలాం చ నైవం వదితుమర్హథః
మీరు ఇద్దరూ దేవతలు, సూర్యుని కుమారులు, అన్నీ తెలిసినవారు, దేవతల్లో గౌరవింపబడే వారు. నేను ధర్మాన్ని పాటించే సతీస్వరూపినిని, నాకు ఇలా మాట్లాడకూడదు.
పిత్రా దత్తా సురశ్రేష్ఠౌ మునయే యోగధర్మిణే । కథం గచ్ఛామి తం మార్గం పుంశ్చలీగణసేవితమ్
ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా! నా తండ్రి నన్ను యోగానికి నిష్టుడైన మునికి ఇచ్చాడు. అలాంటి నేను, చెడు ప్రవర్తన కలిగిన స్త్రీలు నడిచే మార్గాన్ని ఎలా అనుసరిస్తాను?
ద్రష్టాయం సర్వలోకస్య కర్మసాక్షీ దివాకరః । కశ్యపాచ్చైవ సమ్భూతో నైవం భాషితుమర్హథః
ఈ లోకంలోని అన్ని కార్యాలకు సాక్షిగా ఉన్న సూర్యుడు, కశ్యపుని కుమారుడు. మీరు ఇలా మాట్లాడకూడదు.
కులకన్యా పతిం త్యక్త్వా కథమన్యం భజేన్నరమ్ । అసారేఽస్మిన్హి సంసారే జానన్తౌ ధర్మనిర్ణయమ్
ఒక మంచి కుటుంబానికి చెందిన యువతి, తన భర్తను వదిలిపెట్టి ఇంకొకరిని ఎలా ఆశ్రయించగలదు? ఈ అస్థిరమైన లోకంలో ధర్మం ఏమిటో మీ ఇద్దరికీ తెలుసు.
యథేచ్ఛం గచ్ఛతం దేవౌ శాపం దాస్యామి వానఘౌ । సుకన్యాహం చ శర్యాతేః పతిభక్తిపరాయణా
మీ ఇష్టం వచ్చినట్టు వెళ్లండి దేవతలారా, నేను మిమ్మల్ని శపిస్తాను పాపరహితులారా. నేను శర్యాతి కుమార్తె సుకన్య, నా భర్తకు నిబద్ధురాలిని.
వ్యాస ఉవాచ - ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్యా నాసత్యౌ విస్మితౌ భృశమ్ । తావబ్రూతాం పునస్త్వేనాం శఙ్కమానౌ భయం మునేః
వ్యాసుడు చెప్పాడు — ఆమె మాటలు విని నాసత్యులు చాలా ఆశ్చర్యపోయారు. మునివర్యుడి కోపాన్ని అనుమానించి, వారు మళ్లీ ఆమెతో మాట్లాడారు.
రాజపుత్రి ప్రసన్నౌ తే ధర్మేణ వరవర్ణిని । వరం వరయ సుశ్రోణి దాస్యావః శ్రేయసే తవ
రాజకుమారీ, నీకు ధర్మం అనుగ్రహించింది అందాలవతివి. ఒక వరం కోరుకో మేము నీకు మేలు జరిగేలా దానిని ఇస్తాము.
జానీహి ప్రమదే నూనం ఆవాం దేవభిషగ్వరౌ । యువానం రూపసమ్పన్నం ప్రకుర్యావః పతిం తవ
స్త్రీయా, మేము దేవతలలో ఉత్తమ వైద్యులమని తెలుసుకో. నీ భర్తను మేము యువకుడిగా, అందంగా మార్చగలం.
తతస్త్రయాణామస్మాకం పతిమేకతమం వృణు । సమానరూపదేహానాం మధ్యే చాతుర్యపణ్డితే
మూళ్లో మేము ముగ్గురిలో ఒకరిని, సమానమైన రూపం కలిగిన వారిలో, నీ భర్తగా ఎంచుకో.
సా తర్యోవచనం శ్రుత్వా విస్మితా స్వపతిం తదా । గత్వోవాచ తయోర్వాక్యం తాభ్యాముక్తం యదద్భుతమ్
ఆమె వారి మాటలు విని ఆశ్చర్యపడి తన భర్తవద్దకు వెళ్లి, వారు చెప్పిన అద్భుతమైన మాటలను వివరంగా చెప్పింది.