తాం దృష్ట్వా దేవకన్యాభాం గత్వా చాన్తికమాదరాత్ । ఊచతుః సమభిద్రుత్య నాసత్యావతిమోహితౌ
ఆమెను దేవకన్యలా ప్రకాశిస్తూ చూడగా, ఆశ్చర్యంతో మంత్రముగ్ధులై, గౌరవంతో దగ్గరకు వచ్చి, నాసత్యులు ఆమెతో మాట్లాడారు.
క్షణం తిష్ఠ వరారోహే ప్రష్టుం త్వాం గజగామిని । ఆవాం దేవసుతౌ ప్రాప్తౌ బ్రూహి సత్యం శుచిస్మితే
ఓ సుందరివి, ఓ గజగామిని, ఒక క్షణం ఆగు, మేము నిన్ను అడగాలనుకుంటున్నాం. మేము దేవపుత్రులం, నిజంగా చెప్పు, ఓ శుభహాసిని.
పుత్రీ కస్య పతిః కస్తే కథముద్యానమాగతా । ఏకాకినీ తడాగేఽస్మిన్ స్నానార్థం చారులోచనే
నువ్వెవరి కుమార్తె? నీ భర్త ఎవరు? ఈ తోటకు నువ్వెలా వచ్చావు? ఈ చెరువులో ఒంటరిగా స్నానం చేయడానికి ఎలా వచ్చావు, ఓ మనోహరదృష్టి కలదానివి?
ద్వితీయా శ్రీరివాభాసి కాన్త్యా కమలలోచనే । ఇచ్ఛామస్తు వయం జ్ఞాతుం తత్త్వమాఖ్యాహి శోభనే
ఓ కమలలోచన, నువ్వు రెండో లక్ష్మిలా కాంతితో మెరిసిపోతున్నావు. మేము నిజాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం, చెప్పు, ఓ శోభాయమానురాలివి.
కోమలౌ చరణౌ కాన్తే స్థితౌ భూమావనావృతౌ । హృదాయే కురుతః పీడాం చలన్తౌ చలలోచనే
ఓ సుందరివి, నీ మృదువైన కాళ్లు బూటాలు లేకుండా నేలపై నిలబడి ఉన్నాయి. నువ్వు నడిచే ప్రతిసారి, నీ చంచలమైన కళ్లతో, మా హృదయాల్లో బాధ కలుగుతోంది.
విమానార్హాసి తన్వఙ్గి కథం పద్భ్యాం వ్రజస్యదః । అనావృతాత్ర విపినే కిమర్థం గమనం తవ
ఓ సన్నని అవయవాలదానివి, నువ్వు దేవతల విమానంలో కూర్చోవడానికి అర్హురాలివి. ఇక్కడ అడవిలో నువ్వు నడిచి ఎందుకు వస్తున్నావు? నీ ప్రయాణానికి కారణం ఏమిటి?
దాసీశతసమాయుక్తా కథం చ త్వం వినిర్గతా । రాజపుత్ర్యప్సరా వాసి వద సత్యం వరాననే
వందలాది దాసులతో ఉండే నువ్వు ఎలా ఒంటరిగా బయటకు వచ్చావు? నువ్వు రాజకుమార్తెనా లేక అప్సరసవా? నిజం చెప్పు, ఓ సుందరముఖి.
ధన్యా మాతా యతో జాతా ధన్యోఽసౌ జనకస్తవ । వక్తుం త్వాం నైవ శక్తౌ చ భర్తుర్భాగ్యం తవానఘే
నిన్ను కనిన తల్లి ధన్యురాలు, నిన్ను పుట్టించిన తండ్రి కూడా అదృష్టవంతుడు. నీ భర్తకు కలిగిన భాగ్యం మాటల్లో చెప్పలేము, ఓ నిందలేనిదానివి.
దేవలికాధికా భూమిరియం చైవ సులోచనే । ప్రచలంశ్చరణస్తేఽద్య సమ్పావయతి భూతలమ్
ఓ సుందరలోచన, ఈ భూమి కూడా ఇంతకు ముందు దేవలోకాన్ని మించిపోతుంది, ఎందుకంటే నువ్వు నడిచే నీ కాళ్లు ఈ భూమిని పవిత్రం చేస్తున్నాయి.
సౌభాగ్యాశ్చ మృగాః కామం యే త్వాం పశ్యన్తి వై వనే । యే చాన్యే పక్షిణః సర్వే భూరియం చాతిపావనా
ఈ అడవిలో నిన్ను చూస్తున్న జంతువులు ఎంత అదృష్టవంతులో! పక్షులు కూడా అలాగే. ఈ భూమి ఎంతో పవిత్రమైంది.
స్తుత్యాలం తవ చాత్యర్థం సత్యం బ్రూహి సులోచనే । పితా కస్తే పతిః క్వాసౌ ద్రష్టుమిచ్ఛాస్తి సాదరమ్
నీకు ఎంత స్తోత్రాలు చేసినా తక్కువే. కానీ నిజం చెప్పు, ఓ సుందరలోచన, నీ తండ్రెవరు? నీ భర్త ఎవరు? ఆయన ఎక్కడ ఉన్నాడు? మేము ఆయనను గౌరవంగా చూడాలనుకుంటున్నాం.
వ్యాస ఉవాచ - తయోరితి వచః శ్రుత్వా రాజకన్యాతిసున్దరీ । తావువాచ త్రపాక్రాన్తా దేవపుత్రీ నృపాత్మజా
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు — వారి మాటలు విని, ఆ రాజకుమార్తె, అపూర్వ సౌందర్యవతిగా, లజ్జతో దేవపుత్రులకు ఇలా సమాధానం చెప్పింది.
శర్యాతితనయాం మాం వాం విత్తం భార్యాం మునేరిహ । చ్యవనస్య సతీం కాన్తాం పిత్రా దత్తాం యదృచ్ఛయా
నన్ను శర్యాతి కుమార్తెగా, ఇక్కడి ముని అయిన చ్యవనుని భార్యగా తెలుసుకోండి. నా తండ్రి తన ఇష్టానుసారం నన్ను ఆయనకు ఇచ్చారు. నేను ఆయనకు ప్రియమైన, నమ్మకమైన భార్యను.
పతిరన్ధోఽస్తి మే దేవౌ వృద్ధశ్చాతీవ తాపసః । తస్య సేవామహోరాత్రం కరోమి ప్రీతిమానసా
నా భర్త, ఓ దేవతలారా, అంధుడు, చాలా వృద్ధుడు, తపస్వి. నేను ఆయనకు రాత్రింబవళ్ళు ఆనందంగా సేవ చేస్తూ ఉంటాను.
కౌ యువాం కిమిహాయాతౌ పతిస్తిష్ఠతి చాశ్రమే । తత్రాగత్య ప్రకురుతమాశ్రమం చాద్య పావనమ్
మీ ఇద్దరు ఎవరు? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చారు? మీ భర్త ఆశ్రమంలో ఉన్నాడు. మీరు అక్కడికి వెళ్లి, ఈ రోజు ఆశ్రమానికి పవిత్రమైన కర్మలు చేయండి.
తదాకర్ణ్య వచో దస్రావూచతుస్తాం నరాధిప । కథం త్వమపి కల్యాణి పితా దత్తా తపస్వినే
ఆ మాటలు విని, అశ్వినిదేవులు ఆ రాజకుమార్తెను ఇలా అడిగారు: 'ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీ తండ్రి నిన్ను ఒక తపస్వికి ఎలా ఇచ్చాడో చెప్పు.'
భ్రాజసేఽస్మిన్వనోద్దేశే విద్యుత్సౌదామినీ యథా । న దేవేష్వపి తుల్యా హి తవ దృష్టాస్తి భామిని
ఈ అడవిలో నువ్వు మెరుపు వెలుగులా ప్రకాశిస్తున్నావు. ఓ సుందరివి! దేవతల్లో కూడా నీకు సమానంగా అందమైనవారు లేరు.
త్వం దివ్యామ్బరయోగ్యాసి శోభసే నాజినైర్వృతా । సర్వాభరణసంయుక్తా నీలాలకవరూథినీ
నువ్వు దివ్య వస్త్రాలు ధరించడానికి యోగ్యురాలివి; మృగచర్మాలతో నువ్వు బాగుండవు. అన్ని అలంకారాలతో, నీలివెన్నెల జుట్టుతో నువ్వు మరింత అందంగా కనిపిస్తున్నావు.
అహో విధేర్దుష్కలితం విచేష్టితం యదత్ర రమ్భోరు వనే విషీదసి । విశాలనేత్రేఽన్ధమిమం పతిం ప్రియే మునిం సమాసాద్య జరాతురం భృశమ్
అయ్యో, విధి ఎంత కఠినంగా వ్యవహరించిందో! నువ్వు అరటి కాయలాగా నాజూకైన తొడలతో ఉన్నావు, కానీ ఈ అడవిలో బాధపడుతున్నావు. విశాలమైన కన్నులతో, నీవు ఒక అంధుడైన, వృద్ధుడైన, బలహీనుడైన మునిని భర్తగా పొందావు.
వృథా వ్రతస్తేన భృశం న శోభసే నవం వయః ప్రాప్య సునృత్యపణ్డితే । మనోభవేనాశు శరాః సుసన్ధితాః పతన్తి కస్మిన్పతిరీదృశస్తవ
నీ వ్రతం వృథా అయింది; నువ్వు యవ్వనంలోకి వచ్చి, నాట్యంలో నిపుణురాలై, ఇక్కడ నీ అందాన్ని వెలిగించలేకపోతున్నావు. మనస్సులో కలిగే కోరికలు ఎవరిపై పడతాయో చెప్పు, నీ భర్త ఇలాంటి వాడైతే?
త్వమన్ధభార్యా నవయౌవనాన్వితా కృతాసి ధాత్రా నను మన్దబుద్ధినా । న చైనమర్హస్యసితాయతేక్షణే పతిం త్వమన్యం కురు చారులోచనే
నువ్వు యవ్వనంతో కూడిన అందమైనవాడివి, కానీ సృష్టికర్త తెలివిలేని వాడిలా నిన్ను ఒక అంధుడికి భార్యగా చేశాడు. నల్లని పొడవైన కళ్లతో ఉన్నవాడివి, ఇలాంటి భర్త నీకు తగదు; మరొకరిని ఎంచుకో, అందమైన కన్నులవాడా.
వృథైవ తే జీవితమమ్బుజేక్షణే పతిం చ సమ్ప్రాప్య మునిం గతేక్షణమ్ । వనే నివాసం చ తథాజినామ్బర- ప్రధారణం యోగ్యతరం న మన్మహే
కమలాక్షి! నీ జీవితం వృథా అయింది; చూపు లేని మునిని భర్తగా పొందావు. అడవిలో నివసించడం, మృగచర్మాలు ధరించడం నీకు సరిపోదని నేను అనుకుంటున్నాను.
అతోఽనవద్యాఙ్గ్యుభయోస్త్వమేకం వరం కురుషావహితా సులోచనే । కిం యౌవనం మానిని సఙ్కరోషి వృథా మునిం సున్దరి సేవమానా
కనుక, నిష్కళంకమైన అందమైన అవయవాలవాడా! మేమిద్దరిలో ఒకరిని నీ ఆనందానికి ఎంచుకో. ఓ మాన్యత గల సుందరివి! యవ్వనాన్ని వృథా చేసుకుంటూ, మునిని ఎందుకు సేవిస్తున్నావు?
కిం సేవసే భాగ్యవివర్జితం తం సముజ్ఝితం పోషణరక్షణాభ్యామ్ । త్యక్త్వా మునిం సర్వసుఖాపవర్జితం భజానవద్యాఙ్గ్యుభయోస్త్వమేకమ్
ఆయనకు అదృష్టం లేదు, పోషణ, రక్షణ రెండూ లేవు; అలాంటి వాడిని ఎందుకు సేవిస్తున్నావు? అన్ని సుఖాలూ లేని మునిని విడిచిపెట్టి, మేమిద్దరిలో ఒకరిని ఎంచుకో, నిష్కళంకమైన అవయవాలవాడా.
త్వం నన్దనే చైత్రరథే వనే చ కురుష్వ కాన్తే ప్రథితం విహారమ్ । అన్ధేన వృద్ధేన కథం హి కాలం వినేష్యసే మానిని మానహీనమ్
నందనవనం లేదా చైత్రరథవనంలో మాతో కలిసి ప్రసిద్ధమైన సుఖాలను అనుభవించు, అందమైనవాడా. మాన్యత గలవాడివి, అంధుడైన వృద్ధుడితో ఎలా కాలం గడుపుతావు?
భూపాత్మజా త్వం శుభలక్షణా చ జానాసి సంసారవిహారభావమ్ । భాగ్యేన హీనా విజనే వనేఽత్ర కాలం కథం వాహయసే వృథా చ
నువ్వు రాజకుమార్తె, శుభలక్షణాల కలవాడివి, లోకంలో సుఖాలేమిటో కూడా తెలుసు. అదృష్టం లేకుండా, ఈ నిర్జన అడవిలో వృథాగా కాలం ఎలా గడుపుతున్నావు?
తస్మాద్భజస్వ పికభాషిణి చారువక్త్రే ఏవం ద్వయోస్తవ సుఖాయ విశాలనేత్రే । దేవాలయుషే చ కృశోదరి భుఙ్క్ష్వ భోగాన్ త్యక్త్వా మునిం జరఠమాశు నృపేన్ద్రపుత్రి
కాబట్టి, కోయిలలా మధురమైన స్వరంతో, అందమైన మాటలతో మాట్లాడే సుందరివి! మేమిద్దరిలో ఒకరిని నీ సుఖానికి ఎంచుకో, విశాలమైన కళ్లవాడా. సన్నని నడుము కలవాడా! దేవతల వాసస్థలంలో సుఖాలు అనుభవించు; వృద్ధుడైన మునిని త్వరగా విడిచిపెట్టు, రాజకుమార్తె.
కిం తే సుఖం చాత్ర వనే సుకేశి వృద్ధేన సార్ధం విజనే మృగాక్షి । సేవా తథాన్ధస్య నవం వయశ్చ కిం తే మతం భూపతిపుత్రి దుఃఖమ్
ఈ అడవిలో, అందమైన జుట్టు కలవాడా, వృద్ధుడితో కలిసి, ఈ నిర్జన ప్రదేశంలో నీకు ఏ ఆనందం ఉంది, మృగనయనవాడా? అంధుడిని సేవించడం, నీ యవ్వనాన్ని వృథా చేసుకోవడం—ఇలాంటి బాధ గురించి నీ అభిప్రాయం ఏమిటి, రాజకుమార్తె?
శశిముఖి త్వమతీవ సుకోమలా ఫలజలాహరణం తవ నోచితమ్
చంద్రబింబపు ముఖం కలవాడా! నువ్వు చాలా సున్నితమైనవాడివి; పండ్లు, నీళ్లు తెచ్చుకోవడం నీకు తగదు.
అశ్విభ్యాం చ్యవనద్వారా సోమపానాయ ప్రతిజ్ఞావర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ - తయోస్తద్భాషితం శ్రుత్వా వేపమానా నృపాత్మజా । ధైర్యమాలమ్బ్య తౌ తత్ర బభాషే మితభాషిణీ
వ్యాసుడు చెప్పాడు: వారి మాటలు విని, ఆ రాజకుమార్తె వణికిపోయింది. ధైర్యంగా ఉండి, అక్కడే తక్కువ మాటలతో వారితో మాట్లాడింది.