స్థానాద్దూరే చ సంస్థాప్య దూరం గత్వా స్థిరాభవత్ । కృతశౌచం పతిం జ్ఞాత్వా గత్వా జగ్రాహ తం పునః
తాను కొంత దూరంలో నిలబడి, ఆయన శౌచం పూర్తయ్యాక మళ్లీ దగ్గరకు వెళ్లి, ఆయనను తీసుకుని వచ్చింది.
ఆనీయాశ్రమమవ్యగ్రా చోపవేశ్యాసనే శుభే । మృజ్జలాభ్యాం చ ప్రక్షాల్య పాదావస్య యథావిధి
ఏ మాత్రం అలసట లేకుండా, ఆయనను ఆశ్రమానికి తీసుకువచ్చి, శుభ్రమైన ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, నీటితో పాదాలు శుద్ధిగా కడిగింది.
దత్త్వాఽఽచమనపాత్రం తు దన్తధావనమాహరత్ । సమర్ప్య దన్తకాష్ఠం చ యథోక్తం నృపనన్దినీ
ఆచమన పాత్ర ఇచ్చి, దంతధావనం కోసం కట్టెను తీసుకువచ్చి, రాజకుమారి చెప్పినట్టు సమర్పించింది.
చకారోష్ణం జలం శుద్ధం సమానీతం సుపావనమ్ । స్నానార్థం జలమాహృత్య పప్రచ్ఛ ప్రణయాన్వితా
శుద్ధమైన వేడి నీరు సిద్దం చేసి, స్నానార్థంగా తీసుకువచ్చి, ప్రేమతో ఆయనకు కావలసినది అడిగింది.
కిమాజ్ఞాపయసే బ్రహ్మన్ కృతం వై దన్తధావనమ్ । ఉష్ణోదకం సుసమ్పన్నం కురు స్నానం సమన్త్రకమ్
'బ్రాహ్మణా! మీరు ఏమి ఆజ్ఞాపిస్తారు? మీ దంతధావనం పూర్తయింది. ఇక్కడ మంచి వేడి నీరు ఉంది, మంత్రాలతో స్నానం చేయండి.'
వర్తతే హోమకాలోఽయం సన్ధ్యా పూర్వా ప్రవర్తతే । విధివద్హవనం కృత్వా దేవతాపూజనం కురు
'ఇప్పుడు హోమ సమయం వచ్చింది, ప్రాతఃసంధ్యా ప్రారంభమైంది. విధిగా స్నానం చేసి, దేవతలను పూజించండి.'
ఏవం కన్యా పతిం లబ్ధ్వా తపస్వినమనిన్దితా । నిత్యం పర్యచరత్ప్రీత్యా తపసా నియమేన చ
అలా ఆ కన్యక తనకు లభించిన నిందలేని తపస్విని భర్తను ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో, నియమంగా, తపస్సుతో సేవించేది.
అగ్నీనామతిథీనాం చ శుశ్రూషాం కుర్వతీ సదా । ఆరాధయామాస ముదా చ్యవనం సా శుభాననా
అగ్నులకూ, అతిథులకూ ఎప్పుడూ సేవ చేస్తూ, ఆ మంగళమయమైన ముఖవతిని చ్యవనుడిని ఆనందంగా పూజించేది.
కస్మింశ్చిదథ కాలే తు రవిజావశ్వినావుభౌ । చ్యవనస్యాశ్రమాభ్యాశే క్రీడమానౌ సమగతౌ
ఒక సందర్భంలో, సూర్యుని కుమారులైన అశ్వినీదేవతలు ఇద్దరూ చ్యవనుని ఆశ్రమం దగ్గర ఆడుకుంటూ వచ్చారు.
జలే స్నాత్వా తు తాం కన్యాం నివృత్తాం స్వాశ్రమం ప్రతి । గచ్ఛన్తీం చారుసర్వాఙ్గీం రవిపుత్రావపశ్యతామ్
ఆమె నీటిలో స్నానం చేసి, అందమైన అవయవాలతో తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వస్తుండగా, సూర్యుని కుమారులు ఆమెను చూశారు.
తాం దృష్ట్వా దేవకన్యాభాం గత్వా చాన్తికమాదరాత్ । ఊచతుః సమభిద్రుత్య నాసత్యావతిమోహితౌ
ఆమెను దేవకన్యలా ప్రకాశిస్తూ చూడగా, ఆశ్చర్యంతో మంత్రముగ్ధులై, గౌరవంతో దగ్గరకు వచ్చి, నాసత్యులు ఆమెతో మాట్లాడారు.
క్షణం తిష్ఠ వరారోహే ప్రష్టుం త్వాం గజగామిని । ఆవాం దేవసుతౌ ప్రాప్తౌ బ్రూహి సత్యం శుచిస్మితే
ఓ సుందరివి, ఓ గజగామిని, ఒక క్షణం ఆగు, మేము నిన్ను అడగాలనుకుంటున్నాం. మేము దేవపుత్రులం, నిజంగా చెప్పు, ఓ శుభహాసిని.
పుత్రీ కస్య పతిః కస్తే కథముద్యానమాగతా । ఏకాకినీ తడాగేఽస్మిన్ స్నానార్థం చారులోచనే
నువ్వెవరి కుమార్తె? నీ భర్త ఎవరు? ఈ తోటకు నువ్వెలా వచ్చావు? ఈ చెరువులో ఒంటరిగా స్నానం చేయడానికి ఎలా వచ్చావు, ఓ మనోహరదృష్టి కలదానివి?
ద్వితీయా శ్రీరివాభాసి కాన్త్యా కమలలోచనే । ఇచ్ఛామస్తు వయం జ్ఞాతుం తత్త్వమాఖ్యాహి శోభనే
ఓ కమలలోచన, నువ్వు రెండో లక్ష్మిలా కాంతితో మెరిసిపోతున్నావు. మేము నిజాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం, చెప్పు, ఓ శోభాయమానురాలివి.
కోమలౌ చరణౌ కాన్తే స్థితౌ భూమావనావృతౌ । హృదాయే కురుతః పీడాం చలన్తౌ చలలోచనే
ఓ సుందరివి, నీ మృదువైన కాళ్లు బూటాలు లేకుండా నేలపై నిలబడి ఉన్నాయి. నువ్వు నడిచే ప్రతిసారి, నీ చంచలమైన కళ్లతో, మా హృదయాల్లో బాధ కలుగుతోంది.
విమానార్హాసి తన్వఙ్గి కథం పద్భ్యాం వ్రజస్యదః । అనావృతాత్ర విపినే కిమర్థం గమనం తవ
ఓ సన్నని అవయవాలదానివి, నువ్వు దేవతల విమానంలో కూర్చోవడానికి అర్హురాలివి. ఇక్కడ అడవిలో నువ్వు నడిచి ఎందుకు వస్తున్నావు? నీ ప్రయాణానికి కారణం ఏమిటి?
దాసీశతసమాయుక్తా కథం చ త్వం వినిర్గతా । రాజపుత్ర్యప్సరా వాసి వద సత్యం వరాననే
వందలాది దాసులతో ఉండే నువ్వు ఎలా ఒంటరిగా బయటకు వచ్చావు? నువ్వు రాజకుమార్తెనా లేక అప్సరసవా? నిజం చెప్పు, ఓ సుందరముఖి.
ధన్యా మాతా యతో జాతా ధన్యోఽసౌ జనకస్తవ । వక్తుం త్వాం నైవ శక్తౌ చ భర్తుర్భాగ్యం తవానఘే
నిన్ను కనిన తల్లి ధన్యురాలు, నిన్ను పుట్టించిన తండ్రి కూడా అదృష్టవంతుడు. నీ భర్తకు కలిగిన భాగ్యం మాటల్లో చెప్పలేము, ఓ నిందలేనిదానివి.
దేవలికాధికా భూమిరియం చైవ సులోచనే । ప్రచలంశ్చరణస్తేఽద్య సమ్పావయతి భూతలమ్
ఓ సుందరలోచన, ఈ భూమి కూడా ఇంతకు ముందు దేవలోకాన్ని మించిపోతుంది, ఎందుకంటే నువ్వు నడిచే నీ కాళ్లు ఈ భూమిని పవిత్రం చేస్తున్నాయి.
సౌభాగ్యాశ్చ మృగాః కామం యే త్వాం పశ్యన్తి వై వనే । యే చాన్యే పక్షిణః సర్వే భూరియం చాతిపావనా
ఈ అడవిలో నిన్ను చూస్తున్న జంతువులు ఎంత అదృష్టవంతులో! పక్షులు కూడా అలాగే. ఈ భూమి ఎంతో పవిత్రమైంది.
స్తుత్యాలం తవ చాత్యర్థం సత్యం బ్రూహి సులోచనే । పితా కస్తే పతిః క్వాసౌ ద్రష్టుమిచ్ఛాస్తి సాదరమ్
నీకు ఎంత స్తోత్రాలు చేసినా తక్కువే. కానీ నిజం చెప్పు, ఓ సుందరలోచన, నీ తండ్రెవరు? నీ భర్త ఎవరు? ఆయన ఎక్కడ ఉన్నాడు? మేము ఆయనను గౌరవంగా చూడాలనుకుంటున్నాం.
వ్యాస ఉవాచ - తయోరితి వచః శ్రుత్వా రాజకన్యాతిసున్దరీ । తావువాచ త్రపాక్రాన్తా దేవపుత్రీ నృపాత్మజా
వ్యాసుడు ఇలా చెప్పాడు — వారి మాటలు విని, ఆ రాజకుమార్తె, అపూర్వ సౌందర్యవతిగా, లజ్జతో దేవపుత్రులకు ఇలా సమాధానం చెప్పింది.
శర్యాతితనయాం మాం వాం విత్తం భార్యాం మునేరిహ । చ్యవనస్య సతీం కాన్తాం పిత్రా దత్తాం యదృచ్ఛయా
నన్ను శర్యాతి కుమార్తెగా, ఇక్కడి ముని అయిన చ్యవనుని భార్యగా తెలుసుకోండి. నా తండ్రి తన ఇష్టానుసారం నన్ను ఆయనకు ఇచ్చారు. నేను ఆయనకు ప్రియమైన, నమ్మకమైన భార్యను.
పతిరన్ధోఽస్తి మే దేవౌ వృద్ధశ్చాతీవ తాపసః । తస్య సేవామహోరాత్రం కరోమి ప్రీతిమానసా
నా భర్త, ఓ దేవతలారా, అంధుడు, చాలా వృద్ధుడు, తపస్వి. నేను ఆయనకు రాత్రింబవళ్ళు ఆనందంగా సేవ చేస్తూ ఉంటాను.
కౌ యువాం కిమిహాయాతౌ పతిస్తిష్ఠతి చాశ్రమే । తత్రాగత్య ప్రకురుతమాశ్రమం చాద్య పావనమ్
మీ ఇద్దరు ఎవరు? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చారు? మీ భర్త ఆశ్రమంలో ఉన్నాడు. మీరు అక్కడికి వెళ్లి, ఈ రోజు ఆశ్రమానికి పవిత్రమైన కర్మలు చేయండి.
తదాకర్ణ్య వచో దస్రావూచతుస్తాం నరాధిప । కథం త్వమపి కల్యాణి పితా దత్తా తపస్వినే
ఆ మాటలు విని, అశ్వినిదేవులు ఆ రాజకుమార్తెను ఇలా అడిగారు: 'ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీ తండ్రి నిన్ను ఒక తపస్వికి ఎలా ఇచ్చాడో చెప్పు.'
భ్రాజసేఽస్మిన్వనోద్దేశే విద్యుత్సౌదామినీ యథా । న దేవేష్వపి తుల్యా హి తవ దృష్టాస్తి భామిని
ఈ అడవిలో నువ్వు మెరుపు వెలుగులా ప్రకాశిస్తున్నావు. ఓ సుందరివి! దేవతల్లో కూడా నీకు సమానంగా అందమైనవారు లేరు.
త్వం దివ్యామ్బరయోగ్యాసి శోభసే నాజినైర్వృతా । సర్వాభరణసంయుక్తా నీలాలకవరూథినీ
నువ్వు దివ్య వస్త్రాలు ధరించడానికి యోగ్యురాలివి; మృగచర్మాలతో నువ్వు బాగుండవు. అన్ని అలంకారాలతో, నీలివెన్నెల జుట్టుతో నువ్వు మరింత అందంగా కనిపిస్తున్నావు.
అహో విధేర్దుష్కలితం విచేష్టితం యదత్ర రమ్భోరు వనే విషీదసి । విశాలనేత్రేఽన్ధమిమం పతిం ప్రియే మునిం సమాసాద్య జరాతురం భృశమ్
అయ్యో, విధి ఎంత కఠినంగా వ్యవహరించిందో! నువ్వు అరటి కాయలాగా నాజూకైన తొడలతో ఉన్నావు, కానీ ఈ అడవిలో బాధపడుతున్నావు. విశాలమైన కన్నులతో, నీవు ఒక అంధుడైన, వృద్ధుడైన, బలహీనుడైన మునిని భర్తగా పొందావు.
వృథా వ్రతస్తేన భృశం న శోభసే నవం వయః ప్రాప్య సునృత్యపణ్డితే । మనోభవేనాశు శరాః సుసన్ధితాః పతన్తి కస్మిన్పతిరీదృశస్తవ
నీ వ్రతం వృథా అయింది; నువ్వు యవ్వనంలోకి వచ్చి, నాట్యంలో నిపుణురాలై, ఇక్కడ నీ అందాన్ని వెలిగించలేకపోతున్నావు. మనస్సులో కలిగే కోరికలు ఎవరిపై పడతాయో చెప్పు, నీ భర్త ఇలాంటి వాడైతే?