గృహీతముఖవాసం తం సంవేశ్య చ శుభాసనే । గృహీత్వాఽఽజ్ఞాం శరీరస్య చకార సాధనం తతః
ఆయన నోరు తరిగి, మంచి ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, తన శరీర సంస్కరణలకు అనుమతి తీసుకుని, తాను సిద్ధమయ్యింది.
ఫలాహారం స్వయం కృత్వా పునర్గత్వా చ సన్నిధౌ । ప్రోవాచ ప్రణయోపేతా కిమాజ్ఞాపయసే ప్రభో
తాను పళ్ళు తిని, మళ్లీ ఆయన దగ్గరకు వెళ్లి, ప్రేమతో, 'ప్రభూ! మీరు ఏమి ఆజ్ఞాపిస్తారు?' అని అడిగింది.
పాదసంవాహనం తేఽద్య కరోమి యది మన్యసే । ఏవం సేవాపరా నిత్యం బభూవ పతితత్పరా
'మీరు అనుకుంటే, ఈ రోజు మీ పాదాలు మర్దనం చేయమా?' అని అడిగి, ఆమె ఎప్పుడూ సేవలో నిమగ్నమై, భర్తకు పూర్తిగా అంకితమైంది.
సాయం హోమావసానే సా ఫలాన్యాహృత్య సున్దరీ । అర్పయామాస మునయే స్వాదూని చ మృదూని చ
సాయంకాలం హోమం అయిపోయిన తర్వాత, అందమైన ఆమె తీయగా, మృదువుగా ఉన్న పళ్ళు తీసుకొచ్చి, మునికి సమర్పించింది.
తతః శేషాణి బుభుజే ప్రేమయుక్తా తదాజ్ఞయా । సుస్పర్శాస్తరణం కృత్వా శాయయామాస తం ముదా
ఆ తర్వాత, ఆయన ఆజ్ఞతో ప్రేమతో మిగిలిన అన్నం తిని, మృదువైన పరుపు పరచి, ఆనందంగా ఆయనను నిద్రపుచ్చింది.
సుప్తే సుఖం ప్రియే కాన్తా పదసంవాహనం తదా । చకార పృచ్ఛతీ ధర్మం కులస్త్రీణాం కృశోదరీ
ప్రియమైన భర్త సుఖంగా నిద్రిస్తున్నప్పుడు, సన్నగా ఉన్న ఆమె ఆయన పాదాలు మర్దనం చేస్తూ, మంచి కుటుంబ మహిళల ధర్మాన్ని అడిగింది.
పాదసంవాహనం కృత్వా నిశి భక్తిపరాయణా । నిద్రితం చ మునిం జ్ఞాత్వా సుష్వాప చరణాన్తికే
రాత్రి భక్తితో పాదసేవ చేసి, ముని నిద్రలో ఉన్నాడని చూసి, ఆమె ఆయన పాదాల దగ్గరే విశ్రాంతి తీసుకుంది.
శుచౌ ప్రతిష్ఠితం వీక్ష్య తాలవృన్తేన భామినీ । కుర్వాణా శీతలం వాయుం సిషేవే స్వపతిం తదా
ఆయన శుభ్రమైన చోట కూర్చున్నాడని చూసి, అందమైన ఆమె తాళపాకుతో చల్లని గాలి వీచి భర్తకు సేవ చేసింది.
హేమన్తే కాష్ఠసమ్భారం కృత్వాగ్నిజ్వలనం పురః । స్థాపయిత్వా తథాపృచ్ఛత్సుఖం తేఽస్తీతి చాసకృత్
హేమంత ఋతువులో, కట్టెలు తెచ్చి, ముందుగా అగ్ని వెలిగించి, 'మీకు సుఖంగా ఉందా?' అని పదే పదే అడిగింది.
బ్రాహ్మే ముహూర్తే చోత్థాయ జలం పాత్రం చ మృత్తికామ్ । సమర్పయిత్వా శౌచార్థం సముత్థాప్య పతిం ప్రియా
బ్రహ్మ ముహూర్తంలో లేచి, నీరు, పాత్ర, మట్టి తీసుకువచ్చి, శౌచార్ధంగా ప్రియమైన భర్తను లేపింది.
స్థానాద్దూరే చ సంస్థాప్య దూరం గత్వా స్థిరాభవత్ । కృతశౌచం పతిం జ్ఞాత్వా గత్వా జగ్రాహ తం పునః
తాను కొంత దూరంలో నిలబడి, ఆయన శౌచం పూర్తయ్యాక మళ్లీ దగ్గరకు వెళ్లి, ఆయనను తీసుకుని వచ్చింది.
ఆనీయాశ్రమమవ్యగ్రా చోపవేశ్యాసనే శుభే । మృజ్జలాభ్యాం చ ప్రక్షాల్య పాదావస్య యథావిధి
ఏ మాత్రం అలసట లేకుండా, ఆయనను ఆశ్రమానికి తీసుకువచ్చి, శుభ్రమైన ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, నీటితో పాదాలు శుద్ధిగా కడిగింది.
దత్త్వాఽఽచమనపాత్రం తు దన్తధావనమాహరత్ । సమర్ప్య దన్తకాష్ఠం చ యథోక్తం నృపనన్దినీ
ఆచమన పాత్ర ఇచ్చి, దంతధావనం కోసం కట్టెను తీసుకువచ్చి, రాజకుమారి చెప్పినట్టు సమర్పించింది.
చకారోష్ణం జలం శుద్ధం సమానీతం సుపావనమ్ । స్నానార్థం జలమాహృత్య పప్రచ్ఛ ప్రణయాన్వితా
శుద్ధమైన వేడి నీరు సిద్దం చేసి, స్నానార్థంగా తీసుకువచ్చి, ప్రేమతో ఆయనకు కావలసినది అడిగింది.
కిమాజ్ఞాపయసే బ్రహ్మన్ కృతం వై దన్తధావనమ్ । ఉష్ణోదకం సుసమ్పన్నం కురు స్నానం సమన్త్రకమ్
'బ్రాహ్మణా! మీరు ఏమి ఆజ్ఞాపిస్తారు? మీ దంతధావనం పూర్తయింది. ఇక్కడ మంచి వేడి నీరు ఉంది, మంత్రాలతో స్నానం చేయండి.'
వర్తతే హోమకాలోఽయం సన్ధ్యా పూర్వా ప్రవర్తతే । విధివద్హవనం కృత్వా దేవతాపూజనం కురు
'ఇప్పుడు హోమ సమయం వచ్చింది, ప్రాతఃసంధ్యా ప్రారంభమైంది. విధిగా స్నానం చేసి, దేవతలను పూజించండి.'
ఏవం కన్యా పతిం లబ్ధ్వా తపస్వినమనిన్దితా । నిత్యం పర్యచరత్ప్రీత్యా తపసా నియమేన చ
అలా ఆ కన్యక తనకు లభించిన నిందలేని తపస్విని భర్తను ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో, నియమంగా, తపస్సుతో సేవించేది.
అగ్నీనామతిథీనాం చ శుశ్రూషాం కుర్వతీ సదా । ఆరాధయామాస ముదా చ్యవనం సా శుభాననా
అగ్నులకూ, అతిథులకూ ఎప్పుడూ సేవ చేస్తూ, ఆ మంగళమయమైన ముఖవతిని చ్యవనుడిని ఆనందంగా పూజించేది.
కస్మింశ్చిదథ కాలే తు రవిజావశ్వినావుభౌ । చ్యవనస్యాశ్రమాభ్యాశే క్రీడమానౌ సమగతౌ
ఒక సందర్భంలో, సూర్యుని కుమారులైన అశ్వినీదేవతలు ఇద్దరూ చ్యవనుని ఆశ్రమం దగ్గర ఆడుకుంటూ వచ్చారు.
జలే స్నాత్వా తు తాం కన్యాం నివృత్తాం స్వాశ్రమం ప్రతి । గచ్ఛన్తీం చారుసర్వాఙ్గీం రవిపుత్రావపశ్యతామ్
ఆమె నీటిలో స్నానం చేసి, అందమైన అవయవాలతో తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వస్తుండగా, సూర్యుని కుమారులు ఆమెను చూశారు.
తాం దృష్ట్వా దేవకన్యాభాం గత్వా చాన్తికమాదరాత్ । ఊచతుః సమభిద్రుత్య నాసత్యావతిమోహితౌ
ఆమెను దేవకన్యలా ప్రకాశిస్తూ చూడగా, ఆశ్చర్యంతో మంత్రముగ్ధులై, గౌరవంతో దగ్గరకు వచ్చి, నాసత్యులు ఆమెతో మాట్లాడారు.
క్షణం తిష్ఠ వరారోహే ప్రష్టుం త్వాం గజగామిని । ఆవాం దేవసుతౌ ప్రాప్తౌ బ్రూహి సత్యం శుచిస్మితే
ఓ సుందరివి, ఓ గజగామిని, ఒక క్షణం ఆగు, మేము నిన్ను అడగాలనుకుంటున్నాం. మేము దేవపుత్రులం, నిజంగా చెప్పు, ఓ శుభహాసిని.
పుత్రీ కస్య పతిః కస్తే కథముద్యానమాగతా । ఏకాకినీ తడాగేఽస్మిన్ స్నానార్థం చారులోచనే
నువ్వెవరి కుమార్తె? నీ భర్త ఎవరు? ఈ తోటకు నువ్వెలా వచ్చావు? ఈ చెరువులో ఒంటరిగా స్నానం చేయడానికి ఎలా వచ్చావు, ఓ మనోహరదృష్టి కలదానివి?
ద్వితీయా శ్రీరివాభాసి కాన్త్యా కమలలోచనే । ఇచ్ఛామస్తు వయం జ్ఞాతుం తత్త్వమాఖ్యాహి శోభనే
ఓ కమలలోచన, నువ్వు రెండో లక్ష్మిలా కాంతితో మెరిసిపోతున్నావు. మేము నిజాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం, చెప్పు, ఓ శోభాయమానురాలివి.
కోమలౌ చరణౌ కాన్తే స్థితౌ భూమావనావృతౌ । హృదాయే కురుతః పీడాం చలన్తౌ చలలోచనే
ఓ సుందరివి, నీ మృదువైన కాళ్లు బూటాలు లేకుండా నేలపై నిలబడి ఉన్నాయి. నువ్వు నడిచే ప్రతిసారి, నీ చంచలమైన కళ్లతో, మా హృదయాల్లో బాధ కలుగుతోంది.
విమానార్హాసి తన్వఙ్గి కథం పద్భ్యాం వ్రజస్యదః । అనావృతాత్ర విపినే కిమర్థం గమనం తవ
ఓ సన్నని అవయవాలదానివి, నువ్వు దేవతల విమానంలో కూర్చోవడానికి అర్హురాలివి. ఇక్కడ అడవిలో నువ్వు నడిచి ఎందుకు వస్తున్నావు? నీ ప్రయాణానికి కారణం ఏమిటి?
దాసీశతసమాయుక్తా కథం చ త్వం వినిర్గతా । రాజపుత్ర్యప్సరా వాసి వద సత్యం వరాననే
వందలాది దాసులతో ఉండే నువ్వు ఎలా ఒంటరిగా బయటకు వచ్చావు? నువ్వు రాజకుమార్తెనా లేక అప్సరసవా? నిజం చెప్పు, ఓ సుందరముఖి.
ధన్యా మాతా యతో జాతా ధన్యోఽసౌ జనకస్తవ । వక్తుం త్వాం నైవ శక్తౌ చ భర్తుర్భాగ్యం తవానఘే
నిన్ను కనిన తల్లి ధన్యురాలు, నిన్ను పుట్టించిన తండ్రి కూడా అదృష్టవంతుడు. నీ భర్తకు కలిగిన భాగ్యం మాటల్లో చెప్పలేము, ఓ నిందలేనిదానివి.
దేవలికాధికా భూమిరియం చైవ సులోచనే । ప్రచలంశ్చరణస్తేఽద్య సమ్పావయతి భూతలమ్
ఓ సుందరలోచన, ఈ భూమి కూడా ఇంతకు ముందు దేవలోకాన్ని మించిపోతుంది, ఎందుకంటే నువ్వు నడిచే నీ కాళ్లు ఈ భూమిని పవిత్రం చేస్తున్నాయి.
సౌభాగ్యాశ్చ మృగాః కామం యే త్వాం పశ్యన్తి వై వనే । యే చాన్యే పక్షిణః సర్వే భూరియం చాతిపావనా
ఈ అడవిలో నిన్ను చూస్తున్న జంతువులు ఎంత అదృష్టవంతులో! పక్షులు కూడా అలాగే. ఈ భూమి ఎంతో పవిత్రమైంది.