దత్త్వాజినం రురోదాశు వీక్ష్య తాం చారుహాసినీమ్ । త్యక్త్వా భూషణవాసాంసి మునివేషధరాం సుతామ్
ఆమెకు మృగచర్మాన్ని ఇచ్చి, ఆమె అందమైన నవ్వును చూసి వెంటనే కన్నీళ్లు పెట్టాడు. తన కుమార్తె ఆభరణాలు, వస్త్రాలు వదిలేసి మునిపత్నిగా మారిన దృశ్యాన్ని చూశాడు.
వివర్ణవదనో భూత్వా స్థితస్తత్రైవ పార్థివః । రాజ్ఞ్యః సర్వాః సుతాం దృష్ట్వా వల్కలాజినధారిణీమ్
రాజు ముఖం వాడిపోయింది. తన కుమార్తె వల్కలంతో, మృగచర్మంతో ఉన్న 모습을 చూసి అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
రురుదుర్భృశశోకార్తా వేపమానా ఇవాభవన్ । తామాపృచ్ఛ్య మహీపాలో మన్త్రిభిః పరివారితః । యయౌ స్వనగరం రాజన్ ముక్త్వా పుత్రీం శుచార్పితామ్
రాణులు అందరూ ఆ అమ్మాయిని వల్కలమృగచర్మాలతో చూసి తీవ్ర దుఃఖంతో ఏడ్చారు, వణికిపోయారు. రాజు మంత్రులతో కలిసి కుమార్తెను వీడి, దుఃఖంతో తన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
అశ్వినీకుమారయోః సుకన్యాం ప్రతి బోధవచనవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ - గతే రాజని సా బాలా పతిసేవాపరాయణా । బభూవ చ తథాగ్నీనాం సేవనే ధర్మతత్పరా
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు— రాజు వెళ్లిపోయిన తర్వాత ఆ బాలిక భర్త సేవలో నిమగ్నమై, అగ్నిసేవలో కూడా ధర్మబద్ధంగా తలమునకలైంది.
ఫలాన్యాదాయ స్వాదూని మూలాని వివిధాని చ । దదౌ సా మునయే బాలా పతిసేవాపరాయణా
ఆమె తీయని పండ్లు,色色మూలికలు తెచ్చి, భర్తకు ఇచ్చేది. భర్త సేవలో ఎప్పుడూ నిమగ్నంగా ఉండేది.
పతిం తప్తోదకేనాశు స్నాపయిత్వా మృగత్వచా । పరివేష్ట్య శుభాయాం తు బృస్యాం స్థాపితవత్యపి
ఆమె వేడి నీటితో భర్తను స్నానం చేయించి, మృగచర్మంతో చుట్టి, శుభ్రమైన మత్తుపై కూర్చోబెట్టింది.
తిలాన్ యవకుశానగ్రే పరికల్ప్య కమణ్డలుమ్ । తమువాచ నిత్యకర్మ కురుష్వ మునిసత్తమ
తిల్లు, యవలు, దర్భలను ముందుగా సిద్ధం చేసి, కమండలాన్ని ఉంచి, 'మహామునివరా! మీ నిత్యకర్మలు చేయండి' అని చెప్పింది.
తముత్థాప్య కరే కృత్వా సమాప్తే నిత్యకర్మణి । బృస్యాం వా సంస్తరే బాలా భర్తారం సంన్యవేశయత్
ఆమె భర్తను లేపి, చేతిపట్టి, నిత్యకర్మలు పూర్తయ్యాక, మత్తుపై లేదా పరుపుపై భర్తను కూర్చోబెట్టింది.
పశ్చాదానీయ పక్వాని ఫలాని చ నృపాత్మజా । భోజయామాస చ్యవనం నీవారాన్నం సుసంస్కృతమ్
తర్వాత, రాజకుమారి పండిన పళ్ళు తీసుకొచ్చి, చ్యవనునికి బాగా వండిన నీవార అన్నం ప్రేమతో పెట్టింది.
భుక్తవన్తం పతిం తృప్తం దత్త్వాచమనమాదరాత్ । పశ్చాచ్చ పూగం పత్రాణి దదౌ చాదరసంయుతా
ఆయన తినిపూర్వకంగా తృప్తిగా ఉన్నప్పుడు, ఆమె గౌరవంగా ఆచమన జలం ఇచ్చి, ఆ తర్వాత భక్తితో పానపత్రాలు ఇచ్చింది.
గృహీతముఖవాసం తం సంవేశ్య చ శుభాసనే । గృహీత్వాఽఽజ్ఞాం శరీరస్య చకార సాధనం తతః
ఆయన నోరు తరిగి, మంచి ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, తన శరీర సంస్కరణలకు అనుమతి తీసుకుని, తాను సిద్ధమయ్యింది.
ఫలాహారం స్వయం కృత్వా పునర్గత్వా చ సన్నిధౌ । ప్రోవాచ ప్రణయోపేతా కిమాజ్ఞాపయసే ప్రభో
తాను పళ్ళు తిని, మళ్లీ ఆయన దగ్గరకు వెళ్లి, ప్రేమతో, 'ప్రభూ! మీరు ఏమి ఆజ్ఞాపిస్తారు?' అని అడిగింది.
పాదసంవాహనం తేఽద్య కరోమి యది మన్యసే । ఏవం సేవాపరా నిత్యం బభూవ పతితత్పరా
'మీరు అనుకుంటే, ఈ రోజు మీ పాదాలు మర్దనం చేయమా?' అని అడిగి, ఆమె ఎప్పుడూ సేవలో నిమగ్నమై, భర్తకు పూర్తిగా అంకితమైంది.
సాయం హోమావసానే సా ఫలాన్యాహృత్య సున్దరీ । అర్పయామాస మునయే స్వాదూని చ మృదూని చ
సాయంకాలం హోమం అయిపోయిన తర్వాత, అందమైన ఆమె తీయగా, మృదువుగా ఉన్న పళ్ళు తీసుకొచ్చి, మునికి సమర్పించింది.
తతః శేషాణి బుభుజే ప్రేమయుక్తా తదాజ్ఞయా । సుస్పర్శాస్తరణం కృత్వా శాయయామాస తం ముదా
ఆ తర్వాత, ఆయన ఆజ్ఞతో ప్రేమతో మిగిలిన అన్నం తిని, మృదువైన పరుపు పరచి, ఆనందంగా ఆయనను నిద్రపుచ్చింది.
సుప్తే సుఖం ప్రియే కాన్తా పదసంవాహనం తదా । చకార పృచ్ఛతీ ధర్మం కులస్త్రీణాం కృశోదరీ
ప్రియమైన భర్త సుఖంగా నిద్రిస్తున్నప్పుడు, సన్నగా ఉన్న ఆమె ఆయన పాదాలు మర్దనం చేస్తూ, మంచి కుటుంబ మహిళల ధర్మాన్ని అడిగింది.
పాదసంవాహనం కృత్వా నిశి భక్తిపరాయణా । నిద్రితం చ మునిం జ్ఞాత్వా సుష్వాప చరణాన్తికే
రాత్రి భక్తితో పాదసేవ చేసి, ముని నిద్రలో ఉన్నాడని చూసి, ఆమె ఆయన పాదాల దగ్గరే విశ్రాంతి తీసుకుంది.
శుచౌ ప్రతిష్ఠితం వీక్ష్య తాలవృన్తేన భామినీ । కుర్వాణా శీతలం వాయుం సిషేవే స్వపతిం తదా
ఆయన శుభ్రమైన చోట కూర్చున్నాడని చూసి, అందమైన ఆమె తాళపాకుతో చల్లని గాలి వీచి భర్తకు సేవ చేసింది.
హేమన్తే కాష్ఠసమ్భారం కృత్వాగ్నిజ్వలనం పురః । స్థాపయిత్వా తథాపృచ్ఛత్సుఖం తేఽస్తీతి చాసకృత్
హేమంత ఋతువులో, కట్టెలు తెచ్చి, ముందుగా అగ్ని వెలిగించి, 'మీకు సుఖంగా ఉందా?' అని పదే పదే అడిగింది.
బ్రాహ్మే ముహూర్తే చోత్థాయ జలం పాత్రం చ మృత్తికామ్ । సమర్పయిత్వా శౌచార్థం సముత్థాప్య పతిం ప్రియా
బ్రహ్మ ముహూర్తంలో లేచి, నీరు, పాత్ర, మట్టి తీసుకువచ్చి, శౌచార్ధంగా ప్రియమైన భర్తను లేపింది.
స్థానాద్దూరే చ సంస్థాప్య దూరం గత్వా స్థిరాభవత్ । కృతశౌచం పతిం జ్ఞాత్వా గత్వా జగ్రాహ తం పునః
తాను కొంత దూరంలో నిలబడి, ఆయన శౌచం పూర్తయ్యాక మళ్లీ దగ్గరకు వెళ్లి, ఆయనను తీసుకుని వచ్చింది.
ఆనీయాశ్రమమవ్యగ్రా చోపవేశ్యాసనే శుభే । మృజ్జలాభ్యాం చ ప్రక్షాల్య పాదావస్య యథావిధి
ఏ మాత్రం అలసట లేకుండా, ఆయనను ఆశ్రమానికి తీసుకువచ్చి, శుభ్రమైన ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, నీటితో పాదాలు శుద్ధిగా కడిగింది.
దత్త్వాఽఽచమనపాత్రం తు దన్తధావనమాహరత్ । సమర్ప్య దన్తకాష్ఠం చ యథోక్తం నృపనన్దినీ
ఆచమన పాత్ర ఇచ్చి, దంతధావనం కోసం కట్టెను తీసుకువచ్చి, రాజకుమారి చెప్పినట్టు సమర్పించింది.
చకారోష్ణం జలం శుద్ధం సమానీతం సుపావనమ్ । స్నానార్థం జలమాహృత్య పప్రచ్ఛ ప్రణయాన్వితా
శుద్ధమైన వేడి నీరు సిద్దం చేసి, స్నానార్థంగా తీసుకువచ్చి, ప్రేమతో ఆయనకు కావలసినది అడిగింది.
కిమాజ్ఞాపయసే బ్రహ్మన్ కృతం వై దన్తధావనమ్ । ఉష్ణోదకం సుసమ్పన్నం కురు స్నానం సమన్త్రకమ్
'బ్రాహ్మణా! మీరు ఏమి ఆజ్ఞాపిస్తారు? మీ దంతధావనం పూర్తయింది. ఇక్కడ మంచి వేడి నీరు ఉంది, మంత్రాలతో స్నానం చేయండి.'
వర్తతే హోమకాలోఽయం సన్ధ్యా పూర్వా ప్రవర్తతే । విధివద్హవనం కృత్వా దేవతాపూజనం కురు
'ఇప్పుడు హోమ సమయం వచ్చింది, ప్రాతఃసంధ్యా ప్రారంభమైంది. విధిగా స్నానం చేసి, దేవతలను పూజించండి.'
ఏవం కన్యా పతిం లబ్ధ్వా తపస్వినమనిన్దితా । నిత్యం పర్యచరత్ప్రీత్యా తపసా నియమేన చ
అలా ఆ కన్యక తనకు లభించిన నిందలేని తపస్విని భర్తను ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో, నియమంగా, తపస్సుతో సేవించేది.
అగ్నీనామతిథీనాం చ శుశ్రూషాం కుర్వతీ సదా । ఆరాధయామాస ముదా చ్యవనం సా శుభాననా
అగ్నులకూ, అతిథులకూ ఎప్పుడూ సేవ చేస్తూ, ఆ మంగళమయమైన ముఖవతిని చ్యవనుడిని ఆనందంగా పూజించేది.
కస్మింశ్చిదథ కాలే తు రవిజావశ్వినావుభౌ । చ్యవనస్యాశ్రమాభ్యాశే క్రీడమానౌ సమగతౌ
ఒక సందర్భంలో, సూర్యుని కుమారులైన అశ్వినీదేవతలు ఇద్దరూ చ్యవనుని ఆశ్రమం దగ్గర ఆడుకుంటూ వచ్చారు.
జలే స్నాత్వా తు తాం కన్యాం నివృత్తాం స్వాశ్రమం ప్రతి । గచ్ఛన్తీం చారుసర్వాఙ్గీం రవిపుత్రావపశ్యతామ్
ఆమె నీటిలో స్నానం చేసి, అందమైన అవయవాలతో తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వస్తుండగా, సూర్యుని కుమారులు ఆమెను చూశారు.