கிமேதத்காரணம் ப்ரஹ்மந் யந்மோஹமகமம் ததா । விஸ்ம்ரு'தம் பூர்வவிஜ்ஞாநம் தந்மயஸ்தரஸா க்ரு'தஃ
'அப்பா, அந்த நேரத்தில் நான் ஏன் மயக்கமடைந்தேன்? பழைய ஞானம் மறந்து, உடனே மயக்கத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டேன்.'
ஏதந்மாயாபலம் ப்ரஹ்மந்ந ஜாநேऽஹம் துரத்யயம் । ஜ்ஞாநஹாநிகரம் ஜாதம் மூலம் மோஹஸ்ய விஸ்புடம்
'இது தான் மாயையின் சக்தி, அப்பா; இதைத் தாண்ட முடியவில்லை; இது ஞானத்தை இழக்கச் செய்து, மயக்கத்தின் வெளிப்படையான மூலமாக உள்ளது.'
அநுபூதம் மயா ஸம்யக்ஜ்ஞாதம் ஸர்வம் ஶுபாஶுபம் । கதம் த்வம் ஜிதவாம்ஸ்தாத தமுபாயம் வதஸ்வ மே
நான் வாழ்வில் நல்லதும் கெட்டதும் அனைத்தையும் முழுமையாக அனுபவித்து, புரிந்து கொண்டுள்ளேன். அப்பா, நீ எப்படிச் சாதித்தாய்? அந்த வழியை எனக்குச் சொல்.
நாரத உவாச விஜ்ஞப்தோऽஸௌ மயா தாதா ப்ரீதிபூர்வமதஃ பரம் । மாமுவாச ஸ்மிதம் க்ரு'த்வா பிதா மே வாஸவீஸுத
நாரதர் சொன்னார்: இப்படிச் கேட்டபோது, என் தந்தை படைத்தவராக அன்புடன் சிரித்துக் கொண்டு, என்னிடம் பேசினார். நான் வாசவியின் மகன்.
ப்ரஹ்மோவாச துர்ஜயைஷா ஸுரைஃ ஸர்வைர்முநிபிஶ்ச மஹாத்மபிஃ । தாபஸைர்ஜ்ஞாநயுக்தைஶ்ச யோகிபிஃ பவநாஶநைஃ
பிரம்மா சொன்னார்: அவளை எல்லா தேவர்களாலும், பெரிய முனிவர்களாலும், ஞானம் பெற்ற தவசிகளாலும், காற்றை மட்டுமே உணவாகக் கொண்ட யோகிகளாலும் வெல்ல முடியாது.
நாஹம் தாம் ஸர்வதா ஜ்ஞாதும் ஶக்தோ மாயாம் மஹாபலாம் । விஷ்ணுர்ஜ்ஞாதும் ந ஶக்தஶ்ச ததா ஶம்புருமாபதிஃ
அந்த மிகப்பெரும் சக்தியுள்ள மாயையை நான் எந்த விதத்திலும் முழுமையாக அறிய முடியவில்லை; விஷ்ணுவும் அறிய முடியவில்லை; அப்படியே பெரிய ஈசனும் அறிய முடியவில்லை.
துர்ஜ்ஞேயா ஸா மஹாமாயா ஸ்ரு'ஷ்டிஸ்தித்யந்தகாரிணீ । காலகர்மஸ்வபாவாத்யைர்நிமித்தகாரணைர்வ்ரு'தா
அந்த மகாமாயை உலகை உருவாக்கி, காக்கி, அழிப்பவள்; அவளைப் புரிந்து கொள்வது மிகக் கடினம். காலம், செயல், இயற்கை போன்ற காரணங்கள் அவளை மூடியுள்ளன.
ஶோகம் மா குரு மேதாவிம்ஸ்தத்ர மாயாமஹாபலே । ந சைவ விஸ்மயஃ கார்யோ வயம் ஸர்வே விமோஹிதாஃ
அந்த மாயையின் பெரும் சக்தியை நினைத்து நீ கவலைப்பட வேண்டாம், அறிவுள்ளவனே. அதற்காக ஆச்சரியப்படவும் வேண்டாம்; ஏனெனில் நாங்கள் எல்லோரும் அவளால் மயக்கப்பட்டுள்ளோம்.
நாரத உவாச பித்ரேத்யுக்தஸ்ததா வ்யாஸ தமாப்ரு'ச்ச்ய கதஸ்மயஃ । ஆகதோऽஸ்ம்யத்ர பஶ்யந்வை தீர்தாநி ச வராணி ச
நாரதர் சொன்னார்: அப்பா இப்படிச் சொன்னபின், நான் அவரிடம் விடைபெற்று, பெருமையை விட்டு விட்டு, புனிதமான தலங்களையும் சிறந்த தீர்த்தங்களையும் பார்த்துக்கொண்டு இங்கு வந்துள்ளேன்.
தஸ்மாத்த்வமபி ஸந்த்யஜ்ய மோஹம் கௌரவநாஶஜம் । காலக்ஷயம் ஸுகாஸீநஃ ஸ்தாநேऽஸ்மிந் குரு ஸத்தம
ஆகையால், நீயும் கௌரவர்களின் அழிவால் ஏற்பட்ட மயக்கத்தை விட்டு, இங்கு அமைதியாக இருந்துகொண்டு, உனக்கு விதிக்கப்பட்ட காலம் முடியும் வரை காத்திரு, சிறந்த கௌரவனே.
அவஶ்யமேவ போக்தவ்யம் க்ரு'தம் கர்ம ஶுபாஶுபம் । நிஶ்சயம் ஹ்ரு'தயே க்ரு'த்வா விசரஸ்வ யதாஸுகம்
நிச்சயமாக, ஒருவர் செய்த நல்லதும் கெட்டதும் எல்லாவற்றையும் அனுபவிக்க வேண்டியதுதான். இதை மனதில் உறுதி செய்து கொண்டு, விருப்பப்படி வாழ்.
வ்யாஸ உவாச இத்யுக்த்வா நாரதோ ராஜந் கதோ மாம் ப்ரதிபோத்ய ச । அஹம் தச்சிந்தயந்வாக்யம் யதுக்தம் முநிநா ததா
வியாசர் சொன்னார்: இவ்வாறு கூறி, நாரதர் என்னை அறிவுறுத்தி, பின்னர் சென்றார். நான் அந்த முனிவர் சொன்ன வார்த்தைகளை மனதில் சிந்தித்தேன்.
ஸ்திதஃ ஸரஸ்வதீதீரே கல்பே ஸாரஸ்வதே வரே । காலாதிவாஹநாயைதத்க்ரு'தம் பாகவதம் மயா
நான் சரஸ்வதி நதிக்கரையில், சிறந்த சாரஸ்வத யுகத்தில் தங்கி, காலத்தை கழிப்பதற்காக இந்தப் பாகவதத்தை இயற்றினேன்.
புராணமுத்தமம் பூப ஸர்வஸம்ஶயநாஶநம் । நாநாக்யாநஸமாயுக்தம் வேதப்ராமாண்யஸம்ஶ்ரிதம்
மன்னா, இது எல்லா சந்தேகங்களையும் நீக்கும் சிறந்த புராணம்; பல்வேறு கதைகளும், வேதத்தின் ஆதாரமும் இதில் உள்ளன.
ஸந்தேஹோऽத்ர ந கர்தவ்யஃ ஸர்வதா ந்ரு'பஸத்தம । யதேந்த்ரஜாலிகஃ கஶ்சித்பாஞ்சாலீம் தாரவீம் கரே
மன்னா, எந்த விதத்திலும் இங்கு சந்தேகம் கொள்ள வேண்டாம்; ஒரு மந்திரவாதி தன் கையில் மரத்தால் செய்யப்பட்ட திரௌபதியை ஆட்டும் போல—
க்ரு'த்வா நர்தயதே காமம் ஸ்வேச்சயா வஶவர்திநீம் । ததா நர்தயதே மாயா ஜகத்ஸ்தாவரஜங்கமம்
அவளை உருவாக்கி, தன் விருப்பப்படி ஆட்டுவான். அதுபோல், மாயை இந்த உலகில் நிலையானவை, அசையாதவை அனைத்தையும் ஆட்டுகிறாள்.
ப்ரஹ்மாதிஸ்தம்பபர்யந்தம் ஸதேவாஸுரமாநுஷம் । பஞ்சேந்த்ரியஸமாயுக்தம் மநஶ்சித்தாநுவர்தநம்
பிரம்மாவிலிருந்து ஒரு புல் வரை, தேவர்கள், அசுரர்கள், மனிதர்கள், ஐந்து அறிவுப்புலன்களும், மனமும் சிந்தனையும் உடையவர்கள்—அனைவரும் மாயையால் ஆட்கொள்ளப்பட்டுள்ளனர்.
குணாஸ்து காரணம் ராஜந் ஸர்வேஷாம் ஸர்வதா த்ரயஃ । கார்யம் காரணஸம்யுக்தம் பவதீதி விநிஶ்சயஃ
மன்னா, மூன்று குணங்களே எல்லாவற்றிற்கும் காரணம்; காரணத்துடன் சேர்ந்து விளைவு தோன்றும் என்பது உறுதி.
பிந்நபிந்நஸ்வபாவாஸ்தே குணா மாயாஸமுத்பவாஃ । ஶாந்தோ கோரஸ்ததா மூடஸ்த்ரயஸ்து விவிதா யதஃ
இந்த குணங்கள் மாயையிலிருந்து தோன்றியவை; அவை வெவ்வேறு இயல்புடையவை—அமைதி, கொடுமை, அறியாமை ஆகிய மூன்று வகை.
தத்ஸமேதஃ புமாந்நித்யம் தத்விஹீநஃ கதம் பவேத் । ந பவத்யேவ ஸம்ஸாரே ரஹிதஸ்தந்துபிஃ படஃ
ஒருவர் எப்போதும் இவற்றுடன் இணைந்தே இருப்பான்; இவையில்லாமல் எப்படி இருப்பது? நூல் இல்லாமல் ஒரு துணி உலகில் இருப்பது போல அது சாத்தியமில்லை.
ததா குணைஸ்த்ரிபிர்ஹீநோ ந தேஹீதி விநிஶ்சயஃ । தேவதேஹோ மநுஷ்யோ வா திரஶ்சோ வா நராதிப
மூன்று குணங்கள் இல்லாமல் எந்த உடலும் இல்லை என்பது உறுதி; அது தேவதைகள், மனிதர்கள், மிருகங்கள், அரசர்கள் என யார் உடலாக இருந்தாலும் அது பொருந்தும்.
குணைர்விரஹிதோ ந ஸ்யாந்ம்ரு'த்விஹீநோ கடோ யதா । ப்ரஹ்மா விஷ்ணுஸ்ததா ருத்ரஸ்த்ரயஶ்சாமீ குணாஶ்ரயாஃ
மண் இல்லாமல் பானை உருவாக முடியாதது போலவே, பிரம்மா, விஷ்ணு, ருத்ரன் ஆகிய மூவரும் குணங்களுக்கு அடிமையாக இருக்கின்றார்கள்.
கதாசித்ப்ரீதியுக்தாஸ்தே ததாப்ரீதியுதாஃ புநஃ । ததா விஷாதயுக்தாஸ்தே பவந்தி குணயோகதஃ
சில நேரங்களில் அவர்கள் மகிழ்ச்சியுடன் இருப்பார்கள்; சில சமயங்களில் விருப்பமில்லாமல், சில சமயங்களில் துக்கத்துடன் இருப்பார்கள்—இவை எல்லாம் குணங்களின் தாக்கத்தால் ஏற்படுகின்றன.
ப்ரஹ்மா கதாசித்ஸத்த்வஸ்தஸ்ததா ஶாந்தஃ ஸமாதிமாந் । ப்ரீதியுக்தோ பவேத்ஸர்வபூதேஷு ஜ்ஞாநஸம்யுதஃ
பிரம்மா சில சமயம் சத்த்வ குணத்தில் நிலைத்து, அமைதியுடன், மனநிலையுடன், எல்லா உயிர்களிலும் அறிவும் மகிழ்ச்சியும் கொண்டவராக இருப்பார்.
புநஃ ஸத்த்வவிஹீநஸ்து ரஜோகுணஸமாவ்ரு'தஃ । ததா பவேத் கோரரூபஃ ஸர்வத்ராப்ரீதிஸம்யுதஃ
மீண்டும், சத்த்வம் இல்லாமல், ராஜஸ் குணம் அதிகமாகும் போது, அவர் பயங்கரமான உருவத்துடன், எங்கும் மகிழ்ச்சி இல்லாதவராக மாறுவார்.
யதா தமோகுணாவிஷ்டோ பாஹுல்யேந பவேத்விதிஃ । ததா விஷாதஸம்பந்நோ மூடோ பவதி நாந்யதா
தமஸ் குணம் மிகுந்து அவரை ஆட்கொள்கையில், அவர் துக்கத்திலும் குழப்பத்திலும் முழுகி விடுகிறார்; வேறு விதமாக இல்லை.
மாதவோऽபி ஸதா ஸத்த்வஸம்ஶ்ரிதஃ ஸர்வதா பவேத் । யதா ஶாந்தஃ ப்ரீதியுக்தோ பவேஜ்ஜ்ஞாநஸமந்விதஃ
மாதவன் என்றும் முழுமையாக சத்த்வ குணத்துடன் இருப்பவர்; அவர் அமைதியுடனும் மகிழ்ச்சியுடனும் அறிவுடன் இருப்பார்.
ஸ ஏவ ரஜஆதிக்யாதப்ரீதிஸம்யுதோ பவேத் । கோரஶ்ச ஸர்வபூதேஷு குணாதீநோ ரமாபதிஃ
ஆனால் ராஜஸ் குணம் அதிகமாகும் போது, லட்சுமியின் நாதன் மகிழ்ச்சி இல்லாதவராக, எல்லா உயிர்களிடமும் கடுமையாக, குணங்களின் கட்டுப்பாட்டில் இருப்பார்.
ருத்ரோऽபி ஸத்த்வஸம்யுக்தஃ ப்ரீதிமாஞ்சாந்திமாந்பவேத் । ரஜோநிமீலிதஃ ஸோऽபி கோரஃ ப்ரீதிவிவர்ஜிதஃ
ருத்ரனும் சத்த்வம் சேர்ந்தால் மகிழ்ச்சியும் அமைதியும் கொண்டவராக இருப்பார்; ராஜஸ் குணம் மூடியால், அவர் பயங்கரமாகவும் மகிழ்ச்சி இல்லாதவராகவும் மாறுவார்.
தமோகுணயுதஃ ஸோऽபி மூடோ விஷாதயுக்பவேத் । ஏதே யதி குணாதீநா ப்ரஹ்மவிஷ்ணுஹராதயஃ
தமஸ் குணம் சேர்ந்தால், அவரும் குழப்பத்திலும் துக்கத்திலும் ஆழ்ந்துவிடுகிறார். பிரம்மா, விஷ்ணு, ஹரன் ஆகியோரும் குணங்களுக்கு உட்பட்டவர்களாக இருந்தால்—