தத்ரைவ வார்ஷிகாந்மாஸாம்ஸ்தஸ்தௌ லக்ஷ்மணஸம்யுதஃ । சிந்தயஞ்ஜாநகீம் சித்தே தஶாநநஹ்ரு'தாம் ப்ரியாம்
அங்கே லக்ஷ்மணனுடன் சேர்ந்து, மழைக்கால மாதங்களை கழித்தான்; தசமுகனால் பிடிக்கப்பட்ட சீதையை மனதில் எப்போதும் நினைத்தான்.
லக்ஷ்மணம் ப்ராஹ ராமஸ்து ஸீதாவிரஹபீடிதஃ । ஸௌமித்ரே கைகயஸுதா ஜாதா பூர்ணமநோரதா
சீதையை பிரிந்த துயரால் வாடிய ராமன் லக்ஷ்மணனிடம் சொன்னான்: 'சௌமித்ரி, கைகேயியின் மகள் தன் ஆசையை நிறைவேற்றிக்கொண்டாள்.'
ந ப்ராப்தா ஜாநகீ நூநம் நாஹம் ஜீவாமி தாம் விநா । நாகமிஷ்யாம்யயோத்யாயாம்ரு'தே ஜநகநந்திநீம்
'சீதையை நான் காணவில்லை என்றால், அவளில்லாமல் நான் உயிரோடிருப்பேன் என்று இல்லை; ஜனகனின் மகளைத் தவிர, அயோத்தியாவுக்கு திரும்பமாட்டேன்.'
கதம் ராஜ்யம் வநே வாஸோ ம்ரு'தஸ்தாதோ ஹ்ரு'தா ப்ரியா । பீடயந்மாம் ஸ துஷ்டாத்மா தைவோऽக்ரே கிம் கரிஷ்யதி
'அரசு போய்விட்டது, காட்டில் வாழ்கிறேன், தந்தை இறந்துவிட்டார், என் அன்புக்குரியவள் பறிக்கப்பட்டாள்; அந்தப் பாவி என்னை வாட்டுகிறான்—இனி விதி என்ன செய்யப்போகிறது?'
துர்ஜ்ஞேயம் பவிதவ்யம் ஹி ப்ராணிநாம் பரதாநுஜ । ஆவயோஃ கா கதிஸ்தாத பவிஷ்யதி ஸுதுஃகதா
'பரதனின் தம்பி, உயிரோடுள்ளவர்களுக்கு விதி எளிதில் அறிய முடியாது; நமக்கு என்ன எதிர்காலம் காத்திருக்கிறது, எவ்வளவு துயரத்தை தரப்போகிறது?'
ப்ராப்ய ஜந்ம மநோர்வம்ஶே ராஜபுத்ராவுபௌ கில । வநேऽதிதுஃகபோக்தாரௌ ஜாதௌ பூர்வக்ரு'தேந ச
மனுவின் புகழ்மிக்க வம்சத்தில் இருவரும் அரசகுமாரர்களாகப் பிறந்தும், காட்டில் பெரும் துன்பம் அனுபவிக்கிறோம்; இது எல்லாம் முன் செய்த பாவத்தால்தான்.'
த்யக்த்வா த்வமபி போகாம்ஸ்து மயா ஸஹ விநிர்கதஃ । தைவயோகாச்ச ஸௌமித்ரே பும்க்ஷ்வ துஃகம் துரத்யயம்
நீயும் எனக்காக உனது இன்பங்களை விட்டு, என்னுடன் வெளியே வந்துள்ளாய். விதியின் வலிமையால், சௌமித்ரி, இந்த தாங்க முடியாத துயரத்தை பொறுத்து நீ வாழ வேண்டும்.
ந கோऽப்யஸ்மத்குலே பூர்வம் மத்ஸமோ துஃகபாங்நரஃ । அகிஞ்சநோऽக்ஷமஃ க்லிஷ்டோ ந பூதோ ந பவிஷ்யதி
எங்கள் குலத்தில் என்னைப் போல இவ்வளவு துயரத்தை அனுபவித்த மனிதர் ஒருவரும் முன்பு இல்லை; ஏழை, பலவீனமானவன், துன்பத்தால் சோர்ந்தவன் யாரும் இல்லை; இனிமேலும் இருக்கமாட்டார்கள்.
கிம் கரோம்யத்ய ஸௌமித்ரே மக்நோऽஸ்மி துஃகஸாகரே । ந சாஸ்தி தரணோபாயோ ஹ்யஸஹாயஸ்ய மே கில
இப்போது நான் என்ன செய்ய முடியும், சௌமித்ரி? நான் துயரத்தின் பெருங்கடலில் மூழ்கியுள்ளேன்; எனக்கு துணை யாரும் இல்லாதபோது, இதை கடக்க வழி எதுவும் இல்லை.
ந வித்தம் ந பலம் வீர த்வமேகஃ ஸஹசாரகஃ । கோபம் கஸ்மிந்கரோம்யத்ய போகேஸ்மிந்ஸ்வக்ரு'தேऽநுஜ
செல்வமும், பலமும் எதுவும் இல்லை, வீரா; நீ மட்டும் எனக்கு துணை. இந்த துயரங்கள் என் செயலால் வந்தவை என்றால், இன்று என் கோபத்தை யார்மீது காட்ட முடியும், சகோதரா?
கதம் ஹஸ்தகதம் ராஜ்யம் க்ஷணாதிந்த்ராஸநோபமம் । வநே வாஸஸ்து ஸம்ப்ராப்தஃ கோ வேத விதிநிர்மிதம்
இடத்தில் உறுதியாய் இருந்த ராஜ்யம், இந்திரனின் சிங்காசனத்தைப் போல இருந்தது, கண நேரத்தில் போய்விட்டது; இப்போது காட்டில் வாழும் நிலை வந்துவிட்டது. விதி என்ன திட்டமிட்டிருக்கிறது என்று யாருக்குத் தெரியும்?
பாலபாவாச்ச வைதேஹீ சலிதா சாவயோஃ ஸஹ । நீதா தைவேந துஷ்டேந ஶ்யாமா துஃகதராம் தஶாம்
குழந்தை மனப்பான்மையால், வைதேஹியும் நம்முடன் தவறான வழியில் சென்றுவிட்டாள்; கொடூரமான விதி காரணமாக, அந்த கருங் கண்கள் கொண்டவள் இன்னும் அதிக துயரமான நிலைக்கு கொண்டு செல்லப்பட்டாள்.
லங்கேஶஸ்ய க்ரு'ஹே ஶ்யாமா கதம் துஃகம் பவிஷ்யதி । பதிவ்ரதா ஸுஶீலா ச மயி ப்ரீதியுதா ப்ரு'ஶம்
இப்போது லங்கையின் அரசனின் வீட்டில் அந்த கருங் கண்கள் கொண்டவள் எவ்வாறு துயரத்தை அனுபவிப்பாள்? அவள் கணவனிடம் உண்மையுள்ளவள், நல்லொழுக்கமுள்ளவள், என்மீது ஆழ்ந்த பாசம் கொண்டவள்.
ந ச லக்ஷ்மண வைதேஹீ ஸா தஸ்ய வஶகா பவேத் । ஸ்வைரிணீவ வராரோஹா கதம் ஸ்யாஜ்ஜநகாத்மஜா
லட்சுமணா, வைதேஹி அவனுடைய கட்டுப்பாட்டிற்கு வரமாட்டாள்; உயர்ந்த குணமுள்ள ஜனகரின் மகள், ஒரு சுதந்திரமான பெண்ணைப் போல நடந்து கொள்வது எப்படி சாத்தியம்?
த்யஜேத்ப்ராணாந்நியந்த்ரு'த்வே மைதிலீ பரதாநுஜ । ந ராவணஸ்ய வஶகா பவேதிதி ஸுநிஶ்சிதம்
பரதனின் தம்பி, மைதிலி ராவணனின் ஆட்சி ஏற்கும் விடயம் வருமுன் உயிரையே விட்டுவிடுவாள் என்று எனக்குத் தெளிவாகத் தெரியும்.
ம்ரு'தா சேஜ்ஜாநகீ வீர ப்ராணாம்ஸ்த்யக்ஷ்யாம்யஸம்ஶயம் । ம்ரு'தா சேதஸிதாபாங்கீம் கிம் மே தேஹேந லக்ஷ்மண
ஜானகி இறந்துவிட்டாள் என்றால், வீரா, நிச்சயம் நான் என் உயிரை விட்டுவிடுவேன்; அந்த கருங் கண்கள் கொண்டவள் இல்லையென்றால், இந்த உடல் எனக்கு என்ன பயன், லட்சுமணா?
ஏவம் விலபமாநம் தம் ராமம் கமலலோசநம் । லக்ஷ்மணஃ ப்ராஹ தர்மாத்மா ஸாந்த்வயந்ந்ரு'தயா கிரா
இவ்வாறு துயரமாகப் புலம்பிக் கொண்டிருந்த தாமரைப்பூ கண்கள் கொண்ட இராமனை, தர்மத்தை விரும்பும் லட்சுமணன் உண்மையான வார்த்தைகளால் ஆறுதல் கூறினான்.
தைர்யம் குரு மஹாபாஹோ த்யக்த்வா காதரதாமிஹ । ஆநயிஷ்யாமி வைதேஹீம் ஹத்வா தம் ராக்ஷஸாதமம்
தீவிரமான கரங்களைக் கொண்டவனே, மனதை உறுதியாக வைத்துக்கொள்; இந்த மனச்சோர்வை விட்டு விடு. அந்தக் கொடிய ராட்சசனை அழித்து, வைதேஹியை மீண்டும் கொண்டு வருவேன்.
ஆபதி ஸம்பதி துல்யா தைர்யாத்பவந்தி தே தீராஃ । அல்பதியஸ்து நிமக்நாஃ கஷ்டே பவந்தி விபவேऽபி
துன்பத்திலும், செல்வத்திலும் ஒரே மாதிரியாக இருப்பவர்கள் தைரியத்தால் நிலைத்திருப்பார்கள்; குறைந்த அறிவுடையவர்கள், நல்ல நிலையிலும் துயரத்தில் மூழ்கி விடுவார்கள்.
ஸம்யோகோ விப்ரயோகஶ்ச தைவாதீநாவுபாவபி । ஶோகஸ்து கீத்ரு'ஶஸ்தத்ர தேஹேநாத்மநி ச க்வசித்
சேர்க்கையும், பிரிவும் இரண்டும் விதியின் கட்டுப்பாட்டில் தான் நடக்கின்றன; அப்படி இருக்கையில், உடலுக்கும், ஆத்மாவிற்கும் எந்த வகையான துயரமிருக்க முடியும்?
ராஜ்யாத்யதா வநே வாஸோ வைதேஹ்யா ஹரணம் யதா । ததா காலே ஸமீசீநே ஸம்யோகோऽபி பவிஷ்யதி
அதேபோல், காட்டில் வாழ்ந்ததும், வைதேஹியின் அபகரிப்பும் சரியான நேரத்தில் நடந்தது; அதுபோலவே, சரியான தருணத்தில் மீண்டும் சேர்வும் நிச்சயம் நிகழும்.
ப்ராப்தவ்யம் ஸுகதுஃகாநாம் போகாந்நிர்வர்தநம் க்வசித் । நாந்யதா ஜாநகீஜாநே தஸ்மாச்சோகம் த்யஜாதுநா
இன்பமும் துயரமும் வரும்போது அனுபவிக்கப்பட வேண்டியவை; வேறு வழி இல்லை, ஜானகியை அறிந்தவனே, எனவே இப்போது துயரத்தை விட்டு விடு.
வாநராஃ ஸந்தி பூயாம்ஸோ கமிஷ்யந்தி சதுர்திஶம் । ஶுத்திம் ஜநகநந்திந்யா ஆநயிஷ்யந்தி தே கில
பல வானரர்கள் இருக்கிறார்கள்; அவர்கள் நான்கு திசைகளிலும் செல்வார்கள்; ஜனகனின் மகளின் தூய்மை பற்றிய செய்தியை உனக்கு கொண்டு வந்து தருவார்கள்.
ஜ்ஞாத்வா மார்கஸ்திதிம் தத்ர கத்வா க்ரு'த்வா பராக்ரமம் । ஹத்வா தம் பாபகர்மாணமாநயிஷ்யாமி மைதிலீம்
அவள் எங்கு இருக்கிறாள் என்று தெரிந்தவுடன், அங்கே சென்று, என் வீரம் காட்டி, அந்தப் பாவி செய்கின்றவனை அழித்து, மைதிலியை மீண்டும் கொண்டு வருவேன்.
ஸஸைந்யம் பரதம் வாऽபி ஸமாஹூய ஸஹாநுஜம் । ஹநிஷ்யாமோ வயம் ஶத்ரும் கிம் ஶோசஸி வ்ரு'தாக்ரஜ
நாம் பரதனையும் அவன் படையையும், அவன் தம்பியோடு கூடியும் அழைத்து, எதிரிகளை அழிக்கலாம். பெரியண்ணா, நீ ஏன் வீணாக வருந்துகிறாய்?
ரகுணைகரதேநைவ ஜிதாஃ ஸர்வா திஶஃ புரா । தத்வம்ஶஜஃ கதம் ஶோகம் கர்துமர்ஹஸி ராகவ
ஒரு காலத்தில் ரகு ஒரே ரதத்தில் எல்லா திசைகளையும் வென்றார். அந்த வம்சத்தில் பிறந்த ராகவா, நீ எதற்காக துக்கப்பட வேண்டும்?
ஏகோऽஹம் ஸகலாஞ்ஜேதும் ஸமர்தோऽஸ்மி ஸுராஸுராந் । கிம் புநஃ ஸஸஹாயோ வை ராவணம் குலபாம்ஸநம்
நான் தனியாகவே எல்லா தேவர்கள், அசுரர்களையும் வெல்லும் வல்லமை உடையவன். எனக்கு துணை இருப்பது போல், குலத்தை கெடுத்த ராவணனை வெல்வது எளிதல்லவா?
ஜநகம் வா ஸமாநீய ஸாஹாய்யே ரகுநந்தந । ஹநிஷ்யாமி துராசாரம் ராவணம் ஸுரகண்டகம்
ரகுநந்தனா, ஜனகனையும் துணையாக அழைத்து, தேவர்களுக்குத் தொல்லை தரும் தீயுள்ள ராவணனை நான் கொன்றுவிடுவேன்.
ஸுகஸ்யாநந்தரம் துஃகம் துஃகஸ்யாநந்தரம் ஸுகம் । சக்ரநேமிரிவைகம் யந்ந பவேத்ரகுநந்தந
இன்பத்திற்கு பின் துன்பம், துன்பத்திற்கு பின் இன்பம் வரும்; ரகுநந்தனா, இந்த உலகில் சக்கரத்தின் விளிம்பைப் போல் எதுவும் நிலைத்திருக்குமா?
மநோऽதிகாதரம் யஸ்ய ஸுகதுஃகஸமுத்பவே । ஸ ஶோகஸாகரே மக்நோ ந ஸுகீ ஸ்யாத்கதாசந
யாருடைய மனம் இன்பம், துன்பம் வந்தால் மிகுந்த கலங்குகிறது, அவர் என்றும் துக்கக் கடலில் மூழ்கி, ஒருபோதும் சந்தோஷமாக இருக்க முடியாது.