ஶுக உவாச யதர்தமாகதோऽஸ்ம்யத்ர தத்ப்ராப்தம் வசநாத்தவ । விதேஹநகரம் த்ரஷ்டும் ப்ரவேஶோ யத்ர துர்லபஃ
சுகன் சொன்னான்: 'நான் இங்கு வந்த காரணம், உன் வார்த்தைகளால் நிறைவேறிவிட்டது; நுழைய கடினமான விதேக நகரத்தைப் பார்ப்பதே என் நோக்கம்.'
மோஹோऽயம் மம துர்புத்தேஃ ஸமுல்லங்க்ய கிரித்வயம் । ராஜாநம் த்ரஷ்டுகாமோऽஹம் பர்யடந்ஸமுபாகதஃ
'என் அறிவில்லாத மனதில் ஏற்பட்ட மயக்கம் காரணமாக இரு மலைகளைக் கடந்தேன்; அரசரைப் பார்க்க விரும்பி சுற்றித் திரிந்து இங்கு வந்துள்ளேன்.'
வஞ்சிதோऽஹம் ஸ்வயம் பித்ரா தூஷணம் கஸ்ய தீயதே । ப்ராமிதோऽஹம் மஹாபாக கர்மணா வா மஹீதலே
'என் தந்தையால் நான் ஏமாற்றப்பட்டேன்—இதற்கு யாரை குறை சொல்லலாம்? அதிர்ஷ்டத்தாலோ, என் செயல்களாலோ, மகாபாக்கியவனே, இந்த பூமியில் சுற்றச் செய்துள்ளேன்.'
தநாஶா புருஷஸ்யேஹ பரிப்ரமணகாரணம் । ஸா மே நாஸ்தி ததாப்யத்ர ஸம்ப்ராப்தோऽஸ்மி ப்ரமாத்கில
'பொருளாசை மனிதனை உலகில் அலைச்சலுக்கு காரணம். எனக்கு அந்த ஆசை இல்லை; இருந்தும், குழப்பத்தால் இங்கு வந்துவிட்டேன்.'
நிராஶஸ்ய ஸுகம் நித்யம் யதி மோஹே ந மஜ்ஜதி । நிராஶோऽஹம் மஹாபாக மக்நோऽஸ்மிந்மோஹஸாகரே
'எந்த எதிர்பார்ப்பும் இல்லாதவனுக்கு எப்போதும் சந்தோஷம் இருக்கலாம்—அவன் மயக்கத்தில் மூழ்கவில்லை என்றால். ஆனால், மகாபாக்கியவனே, நான் எந்த ஆசையும் இல்லாதவனாக இருந்தும், இந்த மயக்கக் கடலில் மூழ்கியுள்ளேன்.'
க்வ மேருர்மிதிலா க்வேயம் பத்ப்யாம் ச ஸமுபாகதஃ । பரிஶ்ரமபலம் கிம் மே வஞ்சிதோ விதிநா கில
'மேரு மலையும், மிதிலா நகரமும் எங்கே? காலால் நடந்தே நான் இங்கு எப்படி வந்தேன்? என் முயற்சிக்கு பலன் என்ன? நிச்சயம் விதி என்னை ஏமாற்றியுள்ளது.'
ப்ராரப்தம் கில போக்தவ்யம் ஶுபம் வாப்யதவாஶுபம் । உத்யமஸ்தத்வஶே நித்யம் காரயத்யேவ ஸர்வதா
'நல்லதும் கெட்டதும் எது ஆரம்பிக்கப்பட்டதோ, அதை அனுபவிக்க வேண்டியதுதான். எல்லா முயற்சியும் எப்போதும் அந்த விதிக்கே உட்பட்டது.'
ந தீர்தம் ந ச வேதோऽத்ர யதர்தமிஹ மே ஶ்ரமஃ । அப்ரவேஶஃ புரே ஜாதோ விதேஹோ நாம பூபதிஃ
'இங்கு தீர்த்தமும் இல்லை, வேதமும் இல்லை—நான் ஏன் இவ்வளவு சிரமப்பட்டேன்? நகரத்துக்குள் அனுமதி இல்லை; அரசர் பெயர் விதேகன்.'
இத்யுக்த்யா விரராமாஶு மௌநீபூத இவ ஸ்திதஃ । ஜ்ஞாதோ ஹி ப்ரதிஹாரேண ஜ்ஞாநீ கஶ்சித்த்விஜோத்தமஃ
இவ்வாறு கூறி, அவர் விரைவில் அமைதியாகி, மௌனியாக நின்றார்; காவலர் அவரை ஒரு ஞானமிக்க சிறந்த பிராமணராக அறிந்தான்.
ஸாமபூர்வமுவாசாஸௌ தம் க்ஷத்தா ஸம்ஸ்திதம் முநிம் । கச்ச போ யத்ர தே கார்யம் யதேஷ்டம் த்விஜஸத்தம
மென்மையான வார்த்தைகளால், காவலர் அங்கு நின்ற முனிவரை நோக்கி, 'அய்யா, உன் காரியம் எங்கு வேண்டுமானாலும் செல், பிராமணர்களில் சிறந்தவரே,' என்றான்.
அபராதோ மம ப்ரஹ்மந்யந்நிவாரிதவாநஹம் । தத்க்ஷந்தவ்யம் மஹாபாக விமுக்தாநாம் க்ஷமா பலம்
'பிராமணா, உன்னைத் தடுத்தது என் தவறே. அதைக் க்ஷமிக்க வேண்டும், மகாபாக்கியவனே; விடுதலையடைந்தவர்களுக்கு பொறுமையே பலம்.'
ஶுக உவாச கிம் தேऽத்ர தூஷணம் க்ஷத்தஃ பரதந்த்ரோऽஸி ஸர்வதா । ப்ரபுகார்யம் ப்ரகர்தவ்யம் ஸேவகேந யதோசிதம்
சுகன் சொன்னான்: 'இங்கு உனக்கு என்ன குறை, காவலரே? நீ எப்போதும் மற்றவரின் கட்டளைக்கே உட்பட்டவன். ஒரு பணியாளர், தலைவர் சொல்வதைக் கண்ணியமாக செய்ய வேண்டும்.'
ந பூபதூஷணம் சாத்ர யதஹம் ரக்ஷிதஸ்த்வயா । சோரஶத்ருபரிஜ்ஞாநம் கர்தவ்யம் ஸர்வதா புதைஃ
இங்கு அரசனுக்கு எந்தத் தவறும் இல்லை, ஏனெனில் நீ என்னை பாதுகாத்தாய்; அறிவுள்ளவர்கள் எப்போதும் திருடர்கள் மற்றும் பகைவர்களைப் பற்றி விழிப்புடன் இருக்க வேண்டும்.
மமைவ ஸர்வதா தோஷோ யதஹம் ஸமுபாகதஃ । கமநம் பரகேஹே யல்லகுதாயாஶ்ச காரணம்
இந்தத் தவறு முழுவதும் எனதே; நான் இங்கு வந்ததும், பிறர் வீட்டிற்குள் நுழைந்ததும், எனக்கு இழிவுக்குக் காரணம் ஆகியன அனைத்தும் என் செயல்களே.
ப்ரதீஹார உவாச கிம் ஸுகம் த்விஜ கிம் துஃகம் கிம் கார்யம் ஶுபமிச்சதா । கஃ ஶத்ருர்ஹிதகர்தா கோ ப்ரூஹி ஸர்வம் மமாத்ய வை
வாசல் காவலர் கேட்டார்: learned one, மகிழ்ச்சி என்றால் என்ன, துக்கம் என்றால் என்ன, நன்மை விரும்புபவர் என்ன செய்ய வேண்டும்? யார் பகைவன், யார் நன்மை செய்வோர்? இவை அனைத்தையும் இன்று எனக்கு சொல்.
ஶுக உவாச த்வைவித்யம் ஸர்வலோகேஷு ஸர்வத்ர த்விவிதோ ஜநஃ । ராகீ சைவ விராகீ ச தயோஶ்சித்தம் த்விதா புநஃ
சுகர் சொன்னார்: எல்லா உலகங்களிலும் இருவகை தன்மை உள்ளது; எங்கும் மக்கள் இருவகைபட்டவர்கள்: பற்றுள்ளவர்களும், பற்றில்லாதவர்களும்; அவர்களின் மனமும் அதேபோல் இருபிரிவாகப் பிரிகிறது.
விராகீ த்ரிவிதஃ காமம் ஜ்ஞாதோऽஜ்ஞாதஶ்ச மத்யமஃ । ராகீ ச த்விவிதஃ ப்ரோக்தோ மூர்கஶ்ச சதுரஸ்ததா
பற்றில்லாதவர்கள் மூன்று வகை: அறிந்தவரும், அறியாதவரும், நடுவானவரும்; பற்றுள்ளவர்கள் இருவகை: அறியாதவரும், புத்திசாலியும்.
சாதுர்யம் த்விவிதம் ப்ரோக்தம் ஶாஸ்த்ரஜம் மதிஜம் ததா । மதிஸ்து த்விவிதா லோகே யுக்தாயுக்தேதி ஸர்வதா
புத்திசாலித்தனம் இருவகை என்று கூறப்படுகிறது: ஒரு பகுதி நூல்களால் வரும், மற்றொன்று அறிவால் வரும்; அறிவும் உலகில் இருவகை: சரியானதும், தவறானதும்.
ப்ரதீஹார உவாச யதுக்தம் பவதா வித்வந்நார்தஜ்ஞோऽஹம் த்விஜோத்தம । தத்ஸர்வம் விஸ்தரேணாத்ய யதார்தம் வத ஸத்தம
வாசல் காவலர் சொன்னார்: அறிவாளி, நீ சொன்னதைப் புரிந்துகொள்ள முடியவில்லை; சிறந்த பிராமணா, இவை அனைத்தையும் உண்மையாக விரிவாக எனக்கு விளக்கவும்.
ஶுக உவாச ராகோ யஸ்யாஸ்தி ஸம்ஸாரே ஸ ராகீத்யுச்யதே த்ருவம் । துஃகம் பஹுவிதம் தஸ்ய ஸுகம் ச விவிதம் புநஃ
சுகர் சொன்னார்: இந்த உலகத்தில் யாருக்கு பற்று இருக்கிறதோ, அவர் 'பற்றுள்ளவர்' என்று உறுதியாக அழைக்கப்படுகிறார்; அவருக்கு பலவகை துக்கங்களும், பலவகை மகிழ்ச்சிகளும் ஏற்படுகின்றன.
தநம் ப்ராப்ய ஸுதாந்தாராந்மாநம் ச விஜயம் ததா । ததப்ராப்ய மஹத்துஃகம் பவத்யேவ க்ஷணே க்ஷணே
செல்வம், பிள்ளைகள், மனைவி, மதிப்பு, வெற்றி ஆகியவற்றைப் பெற்றாலும், பெறாதபோதும், அவனுக்கு ஒவ்வொரு கணமும் பெரும் துக்கம் ஏற்படுகிறது.
கார்யஸ்தஸ்ய ஸுகோபாயஃ கர்தவ்யம் ஸுகஸாதநம் । தஸ்யாராதிஃ ஸ விஜ்ஞேயஃ ஸுகவிக்நம் கரோதி யஃ
அவனுடைய கடமை மகிழ்ச்சிக்கு வழிகாட்டும் செயல்களைச் செய்ய வேண்டும்; அவனுடைய பகைவன், அவன் மகிழ்ச்சிக்கு இடையூறு செய்யும் ஒருவன் என்று அறியப்பட வேண்டும்.
ஸுகோத்பாதயிதா மித்ரம் ராகயுக்தஸ்ய ஸர்வதா । சதுரோ நைவ முஹ்யேத மூர்கஃ ஸர்வத்ர முஹ்யதி
பற்றுள்ளவருக்கு எப்போதும் மகிழ்ச்சி தருவதே நண்பன்; புத்திசாலி எங்கும் குழப்பமடையமாட்டான், ஆனால் அறியாதவன் எங்கும் குழப்பமடைகிறான்.
விரக்தஸ்யாத்மரக்தஸ்ய ஸுகமேகாந்தஸேவநம் । ஆத்மாநுசிந்தநம் சைவ வேதாந்தஸ்ய ச சிந்தநம்
பற்றில்லாமல் ஆன்மாவை நேசிப்பவருக்கு தனிமையில் வாழ்வதும், தன்னை சிந்திப்பதும், வேதாந்தத்தை சிந்திப்பதும் தான் மகிழ்ச்சி.
துஃகம் ததேதத்ஸர்வம் ஹி ஸம்ஸாரகதநாதிகம் । ஶத்ரவோ பஹவஸ்தஸ்ய விஜ்ஞஸ்ய ஶுபமிச்சதஃ
இந்த உலகப் பேச்சு முதலியவை அனைத்தும் அவனுக்கு துக்கமே; நன்மை விரும்பும் அறிவாளிக்கு பல பகைவர்கள் உள்ளனர்.
காமஃ க்ரோதஃ ப்ரமாதஶ்ச ஶத்ரவோ விவிதாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । பந்துஃ ஸந்தோஷ ஏவாஸ்ய நாந்யோऽஸ்தி புவநத்ரயே
வாசனை, கோபம், கவனக்குறைவு ஆகியவை அவனுடைய பலவகை பகைவர்கள்; மூன்று உலகங்களிலும் அவனுக்கு திருப்தியே ஒரே நண்பன், வேறு யாரும் இல்லை.
ஸூத உவாச தச்ச்ருத்வா வசநம் தஸ்ய மத்வா தம் ஜ்ஞாநிநம் த்விஜம் । க்ஷத்தா ப்ரவேஶயாமாஸ கக்ஷாம் சாதிமநோரமாம்
சூதர் சொன்னார்: அவன் சொன்னவற்றைக் கேட்டு, அந்தப் பிராமணன் அறிவாளி என்று உணர்ந்து, காவலர் அவனை மிகவும் இனிமையான உள்ளரங்கத்திற்குள் அனுமதித்தான்.
நகரம் வீக்ஷமாணஃ ஸம்ஸ்த்ரைவித்யஜநஸங்குலம் । நாநாவிபணித்ரவ்யாட்யம் க்ரயவிக்ரயகாரகம்
மூன்று வகை மக்களால் நிரம்பிய நகரத்தை, பலவகை சந்தை பொருட்கள் நிறைந்ததும், வாங்கும் விற்பனை செய்யும் கூட்டம் நிரம்பியதுமான நகரத்தை அவன் பார்த்தான்.
ராகத்வேஷயுதம் காமலோபமோஹாகுலம் ததா । விவதத்ஸுஜநாகீர்ணம் வஸுபூர்ணம் மஹத்தரம்
பற்று, வெறுப்பு, ஆசை, பேராசை, மயக்கம் ஆகியவற்றால் நிரம்பி, வாதம் நிறைந்தும், நல்லோர் நிறைந்தும், செல்வம் மிகுந்தும், அந்த நகரம் மிகச் சிறப்பாக இருந்தது.
பஶ்யந்ஸ த்ரிவிதாँல்லோகாந்ப்ராஸரத்ராஜமந்திரம் । ப்ராப்தஃ பரமதேஜஸ்வீ த்விதீய இவ பாஸ்கரஃ
மூன்று வகை மக்களைப் பார்த்து, அவன் அரச அரண்மனை நோக்கி சென்றான்; மிகுந்த ஒளியுடன், இரண்டாவது சூரியன் போல் தோன்றினான்.