ஹரிஶ்சந்த்ர உவாச - தாஸோऽஸ்ம்யார்தோऽஸ்மி தீநோऽஸ்மி த்வத்பக்தஶ்ச விஶேஷதஃ । ப்ரஸாதம் குரு விப்ரர்ஷே கஷ்டஶ்சாண்டாலஸங்கரஃ
ஹரிச்சந்திரன் சொன்னான்: நான் உங்களுடைய அடியேன், மிகவும் துன்பத்தில் இருக்கிறேன், ஏழை, மேலும் உங்களுடைய பக்தனும் தான். தயவு செய்யுங்கள், பெரிய முனிவரே; இந்த துயரம் அந்த சண்டாளருடன் கலந்து வாழ்ந்ததால்தான் வந்தது.
பவேயம் வித்தஶேஷேண தவ கர்மகரோ வஶஃ । தவைவ முநிஶார்தூல ப்ரேஷ்யஶ்சித்தாநுவர்தகஃ
உங்களிடம் இருக்கிற செல்வத்தில் மீதமுள்ளதை வைத்து, நான் உங்களுக்குக் கீழ்ப்படியும் வேலைக்காரனாக இருக்கட்டும்; முனிவர்களில் சிறந்தவரே, உங்களுக்காக உத்தரவுகளைச் செய்து நிறைவேற்றும் தூதனாக இருப்பேன்.
விஶ்வாமித்ர உவாச - ஏவமஸ்து மஹாராஜ மமைவ பவ கிங்கரஃ । கிம்து மத்வசநம் கார்யம் ஸர்வதைவ நராதிப
விசுவாமித்திரர் சொன்னார்: அப்படியே இருக்கட்டும், மகாராஜா; இனிமேல் நீ என் வேலைக்காரனாக இரு. ஆனால், என் சொற்கள் எப்போதும் நீ செய்ய வேண்டும், அரசே.
வ்யாஸ உவாச - ஏவமுக்தேऽத வசநே ராஜா ஹர்ஷஸமந்விதஃ । அமந்யத புநர்ஜாதமாத்மாநம் ப்ராஹ கௌஶிகம்
வியாசர் சொன்னார்: இவ்வாறு சொன்னதும், அந்த ராஜா பேரானந்தத்தில் தன்னை மறுபடியும் பிறந்தவன் என்று எண்ணி, கவசிகரிடம் பேசினார்.
தவாதேஶம் கரிஷ்யாமி ஸதைவாஹம் ந ஸம்ஶயஃ । ஆதேஶய த்விஜஶ்ரேஷ்ட கிம் கரோமி தவாநக
உங்கள் கட்டளையை நான் எப்போதும் சந்தேகமின்றி நிறைவேற்றுவேன். என்னை உத்தரவிடுங்கள், சிறந்த பிராமணரே, என்ன செய்ய வேண்டும், பாவமில்லாதவரே?
விஶ்வாமித்ர உவாச - சாண்டாலாகச்ச மத்தாஸமௌல்யம் கிம் மே ப்ரயச்சஸி । க்ரு'ஹாண தாஸம் மௌல்யேந மயா தத்தம் தவாதுநா
விசுவாமித்திரர் சொன்னார்: சண்டாளா, இங்கே வா; என் வேலைக்காரனுக்கு நீ என்ன விலை தருவாய்? இப்போது நான் உனக்கு வேலைக்காரனை விலைபோட்டு கொடுக்கிறேன், வாங்கிக்கொள்.
நாஸ்தி தாஸேந மே கார்யம் வித்தாஶா வர்ததே மம । வ்யாஸ உவாச - ஏவமுக்தே ததா தேந ஸ்வபசோ ஹ்ரு'ஷ்டமாநஸஃ
எனக்கு வேலைக்காரன் தேவையில்லை; எனக்கு வேண்டியது செல்வம் தான். வியாசர் சொன்னார்: அவ்வாறு அந்த சண்டாளன் சொன்னதும், அவன் மனதில் மகிழ்ச்சி ஏற்பட்டது.
ஆகத்ய ஸந்நிதௌ தூர்ணம் விஶ்வாமித்ரமபாஷத । சாண்டால உவாச - தஶயோஜநவிஸ்தீர்ணே ப்ரயாகஸ்ய ச மண்டலே
அவன் விரைவாக வந்து விசுவாமித்திரரின் முன்னிலையில் நின்று பேசினான். சண்டாளன் சொன்னான்: ப்ரயாகம் பகுதியில், பத்து யோஜனை பரப்பளவில்,
பூமிம் ரத்நமயீம் க்ரு'த்வா தாஸ்யே தேऽஹம் த்விஜோத்தம । அஸ்ய விக்ரயணேநேயமார்திஶ்ச ப்ரஹதா த்வயா
நான் அந்த நிலத்தை ரத்தினங்கள் நிறைந்ததாக மாற்றி உனக்கு தருவேன், சிறந்த பிராமணரே. அதை விற்று உன் துயரத்தை நீக்கிக்கொள்.
வ்யாஸ உவாச - ததோ ரத்நஸஹஸ்ராணி ஸுவர்ணமணிமௌக்திகைஃ । சாண்டாலேந ப்ரதத்தாநி ஜக்ராஹ த்விஜஸத்தமஃ
வியாசர் சொன்னார்: பின்னர், ஆயிரக்கணக்கான பொன், மாணிக்கம், முத்து போன்ற ரத்தினங்களை சண்டாளன் கொடுத்தான்; அந்த சிறந்த பிராமணர் அவற்றை ஏற்றுக்கொண்டார்.
ஹரிஶ்சந்த்ரஸ்ததா ராஜா நிர்விகாரமுகோऽபவத் । அமந்யத ததா தைர்யாத்விஶ்வாமித்ரோ ஹி மே பதிஃ
அந்த நேரத்தில் ஹரிச்சந்திரன் எந்த மாற்றமும் இல்லாமல் அமைதியாக இருந்தான்; விசுவாமித்திரர் இப்போது என் தலைவர் என்று மனத்தில் உறுதி செய்தான்.
தத்ததேவ மயா கார்யம் யதயம் காரயிஷ்யதி । அதாந்தரிக்ஷே ஸஹஸா வாகுவாசாஶரீரிணீ
அவர் என்ன செய்யச் சொன்னாலும் அதை மட்டும் தான் நான் செய்ய வேண்டும் என்று எண்ணினார். அப்போது, திடீரென ஆகாயத்தில் உடல் இல்லாத ஓர் குரல் கேட்டது.
அந்ரு'ணோऽஸி மஹாபாக தத்தா ஸா தக்ஷிணா த்வயா । ததோ திவஃ புஷ்பவ்ரு'ஷ்டிஃ பபாத ந்ரு'பமூர்தநி
மிகுந்த பாக்கியசாலி, நீ எந்தக் கடனும் இல்லாதவனாகிவிட்டாய்; நீ தானம் செய்தாய். உடனே வானிலிருந்து மலர் மழை ராஜாவின் தலையில் விழுந்தது.
ஸாது ஸாத்விதி தம் தேவாஃ ப்ரோசுஃ ஸேந்த்ரா மஹௌஜஸஃ । ஹர்ஷேண மஹதாऽऽவிஷ்டோ ராஜா கௌஶிகமப்ரவீத்
இந்திரனுடன் கூடிய தேவர்கள், 'அருமை, அருமை!' என்று கூறினர். பேரானந்தத்தில் மூழ்கிய ராஜா கவசிகரை நோக்கி பேசினார்.
ராஜோவாச - த்வம் ஹி மாதா பிதா சைவ த்வம் ஹி பந்துர்மஹாமதே । யதர்தம் மோசிதோऽஹம் தே க்ஷணாச்சைவாந்ரு'ணீக்ரு'தஃ
ராஜா சொன்னான்: நீ தான் என் தாய், நீ தான் என் தந்தை, நீ தான் என் உறவினர், அறிவாளி; உன்னால் தான் நான் விடுவிக்கப்பட்டேன், ஒரு கணத்தில் கடனிலிருந்து மீண்டேன்.
கிம் கரோமி மஹாபாஹோ ஶ்ரேயோ மே வசநம் தவ । ஏவமுக்தே து வசநே ந்ரு'பம் முநிரபாஷத
நான் என்ன செய்ய வேண்டும், வீரனே? உங்கள் வார்த்தை எனக்கு நன்மை தரும். இவ்வாறு ராஜா கூறியதும், முனிவர் அவரை நோக்கி பேசினார்.
விஶ்வாமித்ர உவாச - சாண்டாலவசநம் கார்யமத்யப்ரப்ரு'தி தே ந்ரு'ப । ஸ்வஸ்தி தேऽஸ்விதி தம் ப்ரோச்ய ததாதாய தநம் யயௌ
விசுவாமித்திரர் சொன்னார்: இன்றிலிருந்து நீ சாண்டாளனின் வார்த்தைகளைப் பின்பற்ற வேண்டும், அரசா. 'நீ நலமாக இரு' என்று கூறி, அந்தப் பணத்தை எடுத்துக்கொண்டு அவர் அங்கிருந்து புறப்பட்டார்.
ஹரிஶ்சந்த்ரசிந்தாவர்ணநம் ஶௌநக உவாச - ததஃ கிமகரோத்ராஜா சாண்தாலஸ்ய க்ரு'ஹே கதஃ । தத் ப்ரூஹி ஸூதவர்ய த்வம் ப்ரு'ச்சதஃ ஸத்வரம் ஹி மே
சௌனகர் கேட்டார்: பிறகு அந்த அரசன் சாண்டாளனின் வீட்டிற்குள் சென்றபின் என்ன செய்தான்? உத்தம சூதரே, நான் கேட்டுக்கொள்கிறேன், விரைவாக சொல்லுங்கள்.
ஸூத உவாச - விஶ்வாமித்ரே கதே விப்ரே ஶ்வபசோ ஹ்ரு'ஷ்டமாநஸஃ । விஶ்வாமித்ராய தத் த்ரவ்யம் தத்த்வா பத்த்வா நரேஶ்வரம்
சூதர் சொன்னார்: விசுவாமித்திரர், அந்த பிராமணர், அங்கிருந்து சென்றதும், அந்தச் சாண்டாளன் மனதில் மகிழ்ச்சி அடைந்தான். விசுவாமித்திரருக்கு அந்தப் பொருளை கொடுத்து, அரசனை கட்டிவைத்தான்.
அஸத்யோ யாஸ்யஸீத்யுக்த்வா தண்டேநாதாடயத்ததா । தண்டப்ரஹாரஸம்ப்ராந்தமதீவ வ்யாகுலேந்த்ரியம்
‘நீ பொய் சொன்னவன் என்று போகப்போகிறாய்’ என்று கூறி, அவனை ஒரு கம்பியால் அடித்தான். அந்த அடியால் அரசனின் மனமும், அறிவும் குழம்பி, அவன் மிகவும் துயருற்றான்.
இஷ்டபந்துவியோகார்தமாநீய நிஜபக்கணே । நிகடே ஸ்தாபயித்வா தம் ஸ்வயம் ஸுஷ்வாப விஜ்வரஃ
பிரியமான உறவுகளை இழந்த துயருடன் இருந்த அரசனை தனது அறைக்குள் அழைத்து வந்து, சங்கிலியில் கட்டி, தானோடு நோயற்ற தூக்கத்தில் உறங்கினான்.
நிகடஸ்தஸ்ததோ ராஜா வஸம்ஶ்சாண்டாலபக்கணே । அந்நபாநே பரித்யஜ்ய ஸதா வை ததஶோசயத்
அப்பிறகு அரசன் சங்கிலியில் கட்டப்பட்டவாறு சாண்டாளனின் அறையில் தங்கினான். உணவும் தண்ணீரும் விட்டு விட்டு, எப்போதும் துக்கத்தில் மூழ்கினான்.
தந்வீ தீநமுகீ த்ரு'ஷ்ட்வா பாலம் தீநமுகம் புரஃ । மாம் ஸ்மரந்த்யஸுகாவிஷ்டா மோக்ஷயிஷ்யதி நௌ ந்ரு'பஃ
மெல்லிய உடலும், துயரமான முகமும் கொண்ட அந்தக் குழந்தையை முன்னால் பார்த்து, என்னை நினைத்து, துயரத்தில் மூழ்கி, 'அரசன் நம்மை விடுவிப்பான்' என்று அவள் எண்ணினாள்.
உபாத்தவித்தோ விப்ராய தத்த்வா வித்தம் ப்ரதிஶ்ருதம் । ரோதமாநம் ஸுதம் வீக்ஷ்ய மாம் ச ஸம்போதயிஷ்யதி
சேர்த்த பணத்தை பிராமணனுக்கு வாக்குறுதியின்படி கொடுத்து, தன் மகன் அழுகிறதையும், என்னையும் பார்த்து, அவன் நம்மை நினைத்து விழிப்பான் என்று எண்ணினாள்.
தாதபார்ஶ்வம் வ்ரஜாமீதி ருதந்தம் பாலகம் புநஃ । தாத தாதேதி பாஷந்தம் ததா ஸம்போதயிஷ்யதி
‘நான் அப்பாவின் பக்கம் போக வேண்டும்’ என்று அழும் அந்தக் குழந்தை, 'அப்பா, அப்பா' என்று அழைத்தபோது, அவன் இதனால் விழிப்பான் என்று எண்ணினாள்.
ந ஸா மாம் ம்ரு'கஶாவாக்ஷீ வேத்தி சாண்டாலதாம் கதம் । ராஜ்யநாஶஃ ஸுஹ்ரு'த்த்யாகோ பார்யாதநயவிக்ரயஃ
அந்த மான் போன்ற கண்கள் கொண்ட என் மனைவி, சாண்டாளனாகி விட்ட என்னை அறியவில்லை. அரசை இழந்தது, நண்பர்களை விட்டுவிட்டது, மனைவி, மகனை விற்றது—
ததஶ்சாண்டாலதா சேயமஹோ துஃகபரம்பரா । ஏவம் ஸ நிவஸந்நித்யம் ஸ்மரம்ஶ்ச தயிதாம் ஸுதம்
இப்போது இந்த சாண்டாள நிலை—ஐயோ, துயரங்கள் தொடர்கின்றன! இப்படியே வாழ்ந்தபடி, அவன் எப்போதும் தன் பிரியமான மகனை நினைத்தான்.
நிநாய திவஸாந் ராஜா சதுரோ விதிபீடிதஃ । அதாஹ்நி பஞ்சமே தேந நிகடாந்மோசிதோ ந்ரு'பஃ
விதியின் வலியால் அரசன் நான்கு நாட்கள் இப்படியே கழித்தான். ஐந்தாம் நாளில், அவன் சங்கிலியிலிருந்து விடுவிக்கப்பட்டான்.
சாண்டாலேநாநுஶிஷ்டஶ்ச ம்ரு'தசைலாபஹாரணே । க்ருத்தேந பருஷைர்வாக்யைர்நிர்பத்ஸ்ய ச புநஃ புநஃ
சாண்டாளன் கோபத்துடன் கடுமையான வார்த்தைகளால் மீண்டும் மீண்டும் திட்டி, இறந்தவர்களின் உடையைக் கழற்றுவது எப்படி என்று அரசனுக்கு சொல்லிக் கொடுத்தான்.
காஶ்யாஶ்ச தக்ஷிணே பாகே ஶ்மஶாநம் வித்யதே மஹத் । தத்ரக்ஷஸ்வ யதாந்யாயம் ந த்யாஜ்யம் தத்த்வயா க்வசித்
காசியின் தெற்குப் பகுதியில் பெரிய சுடுகாடு உள்ளது. அதை நன்றாக காப்பாற்ற வேண்டும்; அதை நீ எங்கும் விட்டுவிடக்கூடாது.