पूर्वकाले दिव्यवाक्येन कंसः स्वमृत्युः देवकीपुत्राष्टमात् भविष्यति इति ज्ञात्वा, भीतः दुष्टः स मां च पत्नीं च देवकीं कारागारमध्ये निक्षिप्य बद्धवान्। तत्र अहं देवक्या सह कारागारे स्थितवान्, यत्र कंसः, पापात्मा, प्रत्येकं पुत्रं जातमात्रं हत्वा विनष्टवान्। षट् पुत्राः तेन हताः, तस्मिन्नेव काले देवकी धर्मपत्नी दुःखेन अभिभूताभूत्, अहर्निशं शोकातुराभूत्। तदनन्तरं अहं गर्गमुनिं आह्वयित्वा, तं प्रणम्य पूजयित्वा, पुत्रकामः सन्, देवकीदुःखं तस्मै निवेदितवान्। "भगवन्, कृपासिन्धो, यदवाचार्य, कथय स्वामिन्, दीर्घायुषः पुत्रप्राप्त्युपायः कः?" इति अहं प्रार्थितवान्। तदा गर्गः, हर्षितहृदयः, मम प्रति, दयासम्पन्नः, उवाच—"वासुदेव, महाभाग, श्रुणु उत्तमं उपायम्। सा भगवती दुर्गा, भक्तदुःखहरिणी, शुभा, तां पूजय, शीघ्रं समृद्धिं प्राप्स्यसि। तस्याः पूजया सर्वे जनाः सर्वकामान् लभन्ते; दुर्गापूजकानां किमपि कष्टं नास्ति।" इति गर्गवाक्यं श्रुत्वा, अहं हर्षपूर्णः, पत्नीसहितः, मुनिम् अत्यन्तभक्त्या प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा, अवदं। "यदि भगवन्, कृपासिन्धो, मयि तव स्नेहः अस्ति, तर्हि मम कृते चण्डिकां पूजय। कंसगृहे बद्धः अहं किंचित् कर्तुं न समर्थः; अतः, विप्र, त्वमेव मां दुःखसिन्धोः उद्धारय।" इति मम वचनं श्रुत्वा, गर्गः, प्रसन्नः, "वासुदेव, तव स्नेहात् हितं करिष्यामि।" इति उवाच। ततः मम प्रार्थनया गर्गमुनिः ब्राह्मणैः सह विन्ध्याचले दुर्गापूजायै प्रस्थितवान्। तत्र आगत्य, मन्त्रजपध्याननिष्ठः स मुनिः, भक्तकामदायिनीं जगज्जननीं पूजयामास। पूजाविधिपरिपूर्णे काले, अशरीरवाणी प्रादुरभवत्—"मुने, तव कामः सिद्धः; अहं तुष्टा।" पृथिव्याः भारहरणाय हरिः मया प्रेषितः; स वासुदेवपत्नी देवक्या आत्मांशेनावतारं करिष्यति। कंसभीत्या अनाकदुन्दुभिः शिशुं गृहत्वा तत्क्षणं गोकुले नन्दगृहे स्थापयिष्यति। यशोदायाः कन्यां गृहं नीत्वा, भूमिपति कंसः तां हन्तुम् यतिष्यते, सा तस्य हस्तात् मुक्त्वा दिव्यरूपं धारयित्वा, मदमूर्तिः भूत्वा, विन्ध्याचले लोकहितं साधयिष्यति। एवं वाणीं श्रुत्वा गर्गमुनिः शान्तचित्तः जगज्जननीं प्रणम्य, मथुरानगरं गतवान्। देवीदत्तं वरं श्रुत्वा, गर्गाचार्यः पत्नीसहितः हर्षपूर्णः अभवत्। तस्मादारभ्य, दिव्यऋषे, अहं देवीमहात्म्यं जानामि, यदद्यापि तव पद्ममुखात् श्रुतवान्। अतः भगवन्, त्वमेव देवीभागवतं पठ; मम सौभग्येन, कृपासिन्धो, त्वं मम समीपं आगतः, दिव्यऋषे। वासुदेववचनं श्रुत्वा नारदः हर्षितचित्तः, शुभदिने, शुभनक्षत्रे, कथा आरभत। कथारम्भे विघ्ननिवारणाय द्विजातिः नवाक्षरमन्त्रं च मार्कण्डेयपुराणोदितं स्तोत्रं च देवीं प्रति जपितवान्। प्रथमस्कन्धारम्भे वासुदेवः भक्तिपूर्वकं श्रीनारदमुखात् भागवतामृतं श्रुतवान्। नवमे दिवसे, कथा समाप्ते, वासुदेवः सन्तुष्टः, पुस्तकं च वक्तारं च पूजयामास। तदनन्तरं गुहायां कृष्टजाम्बवद्व्याघातयुद्धे, जाम्बवद् कृष्णघातैः शरीरक्लान्तः अभवत्। स्मृतिं पुनः प्राप्त्वा, स भगवंतं प्रणम्य, अपराधाय क्षमां याचितवान्। "रघुवरं त्वां जानामि, यः क्रोधात् नदीपतिं कम्पितवान्, लङ्कायां रावणं च अनुचरैः सह विनष्टवान्। स एव त्वं कृष्णरूपे, अपराधं मे क्षमय, भगवन्; किं करवाणि? अहं तव सेवकः सदा।" जाम्बवद्वचनं श्रुत्वा, जगन्नाथः उवाच—"भल्लराज, अस्मिन गुहायां मणिग्रहणाय आगताः स्म।" तदनन्तरं, स्वपत्नीं, दिव्यऋषिं नारदं, कृष्णं च सम्मान्य, जाम्बवद् हर्षेण स्वकन्यां जाम्बवतीं कृष्णाय दत्त्वा, स्यमन्तकमणिं अपि दत्तवान्। कृष्णः तां पत्नीं कृत्वा, मणिं कण्ठे स्थापयित्वा, भल्लराजं नमस्कृत्य, द्वारकां प्रति प्रस्थितवान्। कथासमाप्तिदिने, वासुदेवः सन्तुष्टचित्तः, ब्राह्मणान् भोज्यं दत्त्वा, दानेन तान् तुष्टवान्। तस्मिन्नेव क्षणे, ब्राह्मणाः आशीः ददाति, हरिः मणिधारी, पत्न्या सह आगतः। कृष्णं पत्नीसहितं दृष्ट्वा, वासुदेवः अग्रे स्थितः, तेषां नेत्रे हर्षाश्रुभिः पूर्णानि, परमं सुखं प्राप्तवन्तः। ततः दिव्यऋषिः नारदः, कृष्णागमेन हृष्टः, वासुदेवं अभिवाद्य, कृष्णः ब्रह्मसभां गतवान्। यः शुद्धभक्त्या शुद्धचित्तः, हरिकथामिमां श्रुणोति वा पठति वा, स सदाऽनन्दपूर्णः भवति, सर्वकामफलप्राप्तिः भवति, अन्ते मोक्षपथं लभते। सुतः उवाच—"अधुना, ऋषिस्रेष्ठ, अन्यं प्राचीनं वृत्तान्तं शृणु, यत्र देवीभागवते महात्म्यं गीयते।