हरिः तयोः दानवयोः समक्षं युद्धभूमौ उवाच – “वीराः तु कदापि श्रान्तं, भीतं, निरस्त्रं, पतितं, बालं वा न हन्ति; एषा सनातना धर्मः। अहं पञ्चसहस्रवर्षाणि एकोऽत्र युद्धं कृतवान्; युयुत्सुः, त्वं च भ्राता च, मयि तुल्यबलौ। युष्माभिः पुनः पुनः संग्राममध्ये विश्रान्तिः कृताः; तद्वत् अहं अपि विश्रान्त्वा युद्धं करिष्यामि, अस्य विषये न संशयः। युयुत्सु, बलसम्पन्नौ, त्वं च भ्राता च, स्थिता, मम विश्रान्तिं कुरुतम्; विश्रान्त्वा धर्मपथे युद्धं करिष्यामि।” एवं हरिवचनं श्रुत्वा, तौ दानवश्रेष्ठौ, आत्मविश्वाससम्पन्नौ, युद्धभूमौ दूरं स्थित्वा, युद्धाय निश्चितवन्तौ। तौ दूरस्थौ दृष्ट्वा, चतुर्भुजः वासुदेवः, तयोः निधनकारणं मनसि चिन्तयामास। ध्यानतः ज्ञानं समुत्पन्नं – तयोः उभयोः देवीदत्तं वरं अस्ति; इच्छामरणं तयोः, अतः तौ न श्रान्तौ। हरिः मनसि विचारयामास – “निष्फलं मम युद्धं; मम प्रयासः व्यर्थः। निश्चितं ज्ञात्वा, कथं युद्धं पुनः करिष्यामि? यदि युद्धं न कृतं, तदा वरगर्वितौ दानवौ कथं विनाशं यास्यतः, यः दुःखदायकः? देवीदत्तं वरं साधनं कठिनं; इच्छामरणं यदि, तदा दुःखभोगं विना, मृत्युं न इच्छति। रोगपीडितः दुःखितः अपि मृत्युं न इच्छति; तौ गर्वमत्तौ कथं मृत्युं इच्छेताम्?” हरिः पुनः चिन्तयामास – “नूनं आज्ञां तां ज्ञानशक्तिं शरणं गच्छामि, या सर्वकामदायिनी; तया प्रसन्नया विना, इच्छाः न सिध्यन्ति।” एवं मननं कृत्वा, भगवतः विष्णोः दिवि योगनिद्रां देविं मनोहरां दृष्टवान्। अनन्तः योगविद् भगवाञ्जनन्यं लोकानां वरदां अञ्जलिं कृत्वा तयोः दानवयोः विनाशाय स्तुतिं कृतवान्। विष्णुः उवाच – “नमस्ते देवि, महामाये, सृष्टिसंहारकारिणि; अनाद्यन्ते चण्डिके, भोगमोक्षदायिनि, शुभे। तव रूपं न जानामि – सगुणं वा निर्गुणं वा; तव कर्माणि अपि गण्यातीतानि। अद्य तव अत्यदुरूहं शक्तिं अनुभूतवान् – निद्रया आक्रान्तः, चेतनां पुनः प्राप्तवान्। ब्रह्मा पुनः पुनः जागर्तुम् यत्नं कृतवान्, अहं न जागृतः, षडिन्द्रियाणि संहृतानि। अम्बिके, तव शक्त्या अहं मूढः अभवम्; तव मोक्षात् जागृतः, युद्धानि अपि कृतवान्। अहं श्रान्तः, तौ न श्रान्तौ, तव वरदानेन; गर्वितौ दानवौ ब्रह्माणं हन्तुं आगतौ। स्वेच्छया तौ युद्धाय आह्वयितवान्, महोदधौ घोरं युद्धं कृतवान्। तव अद्भुतं अमरत्ववरं ज्ञात्वा, तव शरणं प्राप्तवान्। मातः, युद्धक्लान्तः तव सहायं याचामि; तव वरदानेन तौ देवद्रविणं पीडयतः, दुःखनाशिनि। तौ दुष्टौ मां हन्तुं इच्छतः – किं करिष्यामि? कुत्र गमिष्यामि?” इति उक्ते, देवी स्मितं कृत्वा स्नेहपूर्णं वचनं उवाच। विश्वस्य प्रभुं वासुदेवं, नित्यं, प्रणमन्तं दृष्ट्वा, देवी उवाच – “देवदेव, हरि, विष्णो, पुनः स्वयमेव युद्धं कुरु। तौ वीरौ मोहयित्वा, तौ मोहितौ वधय; मम कटाक्षेण दानवौ मोहयिष्यामि। नारायण, शीघ्रं मोहितौ तौ मम मायया हत्वा।” सूतः उवाच – देवीवचनं श्रुत्वा, विष्णुः हर्षपूर्णः अभवत्। सः युद्धभूमिं गत्वा, महोदधौ स्थितः; तदा तौ महाबलिनौ युद्धाय उत्सुकौ आगतौ। विष्णुं स्थितं दृष्ट्वा, तौ हर्षपूर्णौ ऊचतुः – “तिष्ठ, तिष्ठ, महाबलिन्! चतुर्भुज, युद्धं कुरु!” विजयपराजयौ भाग्याधीनौ – अद्य बलवान् विजयी, भाग्येन दुर्बलः अपि जयति। अतः, महात्मा कदापि हर्षशोकौ न कुर्यात्; पूर्वं बहवः दैत्याः दानवशत्रुणा पराजिताः। अधुना युद्धे त्वया सह, त्वं पराजितः। सूतः उवाच – एवं उक्त्वा, तौ महाबाहू युद्धाय सज्जौ। तौ दृष्ट्वा, विष्णुः वेगेन मुष्टिना अद्भुतं कर्म कृतवान्; तौ बलमत्तौ अपि विष्णुं मुष्टिना आघातयामासतुः। एवं घोरं युद्धं अभवत्; तयोः युद्धं दृष्ट्वा, नारायणः – हरिः देवीं साक्षात् दुःखयुक्तदृष्ट्या अपश्यत्। सूतः उवाच – विष्णुं एवं दयासम्पन्नं दृष्ट्वा, देवी ताम्रलोचना उग्रं हासं कृतवती, तौ दानवौ कटाक्षैः कामबाणैः इव आघातयामास। स्नेहसम्पूर्णस्मितैः, प्रेमपूर्णैः, देवी वक्रदृष्ट्या तौ दुष्टौ मोहयामास। तौ विषिष्टं मन्यमानौ, कामबाणैः पीडितौ, देवीं उज्ज्वलां दृष्ट्वा तिष्ठन्तौ। हरिः अपि देवीकृतं तत्र अवगच्छत्; मोहितौ तौ दृष्ट्वा, प्रभुः तद्देशे तत्त्वं जानन्, स्मितपूर्वकं मेघनादध्वन्या तयोः उवाच – “वीरौ, वरं वृणीतं, यद् इच्छथः।