ततः तयोः दैत्ययोः तं मन्त्रं गृहीत्वा दृढाभ्यासेन तस्य जपध्यानयोः प्रवृत्तिः अभवत्। तस्मिन्नेव काले दिवि शुभं तेजोमयं प्रकाशमानं दर्शनं तयोः अभवत्। तत्र तौ चिन्तयामासतुः—“एष एव मन्त्रः, नात्र संशयः।” एवं तौ दिवि गुणयुक्तं तं ध्यानं अपश्यताम्। उपवासपूर्वकं दमसंयमयुक्तचित्तौ, तौ केवलं जपध्यानपरौ अभवताम्, एवं चिन्तयन्तौ स्थितौ। एवं सहस्रवर्षपर्यन्तं तयोः महत्तपः आसीत्। तदा पराशक्तिः तुष्टा, ताभ्यां परमं रूपं धारयित्वा तयोः पुरतः प्रादुरभूत्। तौ दैत्यौ तप्तक्लान्तौ, किन्तु दृढनिश्चयौ दृष्ट्वा, तयोः कल्याणार्थं अशरीरवाणी व्यजायत—“हे दैत्यौ, यं यं वरं वाञ्छथः, तं तं वरं वृणुध्वं। अहं वः तपसा तुष्टा, तस्मात् दास्यामि।” सुतः उवाच—तां वाणीं श्रुत्वा तौ दैत्यौ तस्यै देवीं प्रार्थयामासतुः—“हे शुभे, अस्माकं मृत्युः केवलं स्वेच्छया एव भवतु।” वाणी पुनरुवाच—“मम प्रसादेन, हे दैत्यौ, युष्माकं मृत्युः स्वेच्छया एव भविष्यति। देवानां दानवानां च मध्ये युवां भ्रातरौ अजेयौ भविष्यथः, नात्र संशयः।” एवं देवीवरप्राप्तौ तौ दैत्यौ गर्वितचित्तौ, जलचरगणैः सहितौ, सागरे क्रीडां कृतवन्तौ। कालेन कदाचित् तौ दैत्यौ कमलासनं प्रजापतिं ब्रह्माणं पश्यतस्तौ। तं दृष्ट्वा, तौ बलिनौ युद्धोत्सुकौ हृष्टौ अभवताम्। तत्रैव तौ तमब्रूताम्—“हे धर्मज्ञ, अस्मभ्यं युद्धं ददातु।” अथवा, “कमलं परित्यज्य यत्रकुत्रापि शीघ्रं गच्छ; यदि शक्तिहीनः असि, तर्हि अस्मिन शुभे आसने तव अधिकारः कः?” “एतत् स्थानं वीराणां, त्वं कथं भीतः इह स्थितः? शीघ्रं त्यज!” इति तयोः वचनं श्रुत्वा स प्रजापतिः ब्रह्मा चिन्तायामगात्। तौ बलिनौ वीरौ दृष्ट्वा, तपस्वी ब्रह्मा मनसा चिन्तयामास—“किं करिष्यामि?” स चिन्तितवान्—साम, दान, भेद, दण्ड इति सर्वविग्रहोपायान् विचारयन्, “अहं तयोः शक्तिं न जानामि; ज्ञातशक्त्यभावे युद्धं न युक्तम्। यदि अद्य अहं तौ पापौ मदोन्मत्तौ स्तौति, तर्हि मम दुर्बलता प्रकाशिष्यते। यदि दुर्बलता प्रकाश्यते, तर्हि तयोः कश्चित् मां हन्याद्; न दानं न सन्धिः, भेदः अपि न शक्यः। अद्य अहं विष्णुं शेषशायिनं चतुर्भुजं महाबलम् उत्तिष्ठापयिष्यामि; स एव आपद्विनाशकः।” इति निश्चित्य, कमलासनः ब्रह्मा, कमले स्थितः, विष्णुं दुःखनाशकं शरणं गत्वा, तं स्मरन् स्तोतुं प्रावर्तत। हरिं बोधयितुं, शुभैः वाक्यैः तम् अशेषजगत्प्रभुं, योगनिद्रायाः वशे स्थितं, स्तोतुम् आरब्धवान्। ब्रह्मोवाच—“हे हरि, दुःखार्तिनां नाथ, विष्णो, वामन, उत्तिष्ठ, माधव! भक्तदुःखनाशक, हृषीकेश, सर्वाधार, लोकनाथ!” “अन्तर्यामिन्, अनन्तात्मन्, वासुदेव, लोकनाथ, दुष्टविनाशक, एकचित्त, चक्रगदाधर!” “सर्वज्ञ, सर्वलोकनाथ, सर्वशक्तिमन्, उत्तिष्ठ, उत्तिष्ठ, देवेश, दुःखनाशक, मां पालय!” “विश्वधारिन्, विशालाक्ष, यशःश्रवणमङ्गल, जगदुत्पत्तिस्थितिलयकारिन्, निराकार!” “एते दैत्यौ, हे नृप, हन्तुम् उत्सुकौ, गर्वमत्तौ, त्वं न जानासि किम्, सर्वाधार, यथा अहं आपदि पतितः?” “यदि त्वं मां दुःखार्तं शरणागतं न पालयसि, हे महाविष्णो, तव रक्षकधर्मः निरर्थकः स्यात्।” एवं स्तूयमानः अपि श्रीहरिः न प्रत्यबुध्यत, योगनिद्रायाः प्रभावेन सुप्तः। तदा ब्रह्मा पुनः चिन्तयामास—“नूनं विष्णुः कस्यचित् शक्त्या निद्राग्रस्तः, धर्मज्ञः अपि न उत्तिष्ठति; किं करिष्यामि, दुःखितः अस्मि?” “एते दैत्यौ गर्वमत्तौ, हन्तुम् उत्सुकौ आगतौ; किं करोमि, कुत्र वा गच्छामि? शरणं नास्ति।” इति मनसा चिन्तयित्वा, निश्चयं कृत्वा, ब्रह्मा योगनिद्रां एकचित्तः स्तोतुं प्रावर्तत। मनसा चिन्तयामास—“एषा एव शक्तिः रक्षणाय समर्था, या जडं विष्णुम् अपि निश्चेष्टं कृतवती।” “यथा प्राणरहितः शब्दादिगुणान् न वेत्ति, एवं हरिः अपि निमीलितलोचनः किञ्चन न वेत्ति।” “बहुविधं स्तूयमानः अपि स निद्रां न त्यजति; निद्रा न तस्य वशे, अपि तु सैव तं वशयति।” “यः परवशः भवति, स एव तस्य दासः; अतः एषा योगनिद्रा एव हरिप्रभोः अधिष्ठात्री।” “या लक्ष्म्याः पतिं समुद्रसम्भूतं अपि वशयति, सा देवी सर्वं जगदधिष्ठात्री।” “अहं, विष्णुः, शम्भुः, सावित्री, लक्ष्मीः, उमा च—सर्वेऽपि अस्याः वशे स्थिताः, नात्र संशयः।” “हरिः अपि अशक्तवत् शयितः, अन्येषां महात्मनाम् अपि किं पुनः?” “अद्य अहम् योगनिद्रां स्तोष्यामि, या जनार्दनं विमोचयति, यया नित्यः वासुदेवः युद्धं करिष्यति।” एवं निश्चित्य, ब्रह्मा कमलनाले स्थितः, विष्णोः अङ्गेषु स्थितां योगनिद्रां स्तोतुम् आरब्धवान्।