वेदाः उचुः—नमस्ते महा-माये, शिवे, जगत्सृष्टिकर्तरि, निर्गुणे, सर्वभूताधिपे, जननि, शङ्करकामधायिनि। त्वं सर्वभूतानां भूमिः, प्राणिनां प्राणः, त्वं बुद्धिः, श्रीः, सौन्दर्यं, क्षमा, शमः, श्रद्धा, मेधा, धृतिः, स्मृतिश्च। त्वं उद्गीथार्धमात्रा, गायत्री, मन्त्राः, जयः, सिद्धिः, धारणा, लज्जा, कीर्तिः, स्पृहा, दया च। त्वां वयं स्तुमः, जननि, त्रैलोक्यव्यवस्थाकुशलाम्, करुणारसपूरिताम्, सर्वजननीं, विद्यां, शिवां, लोकहितां, श्रेष्ठां, वाग्बीजविशारदां, भयहरां च। ब्रह्मा, हरः, शौरिः, सहस्राक्षः, वागीशः, वह्निः, सूर्यः, लोकपालाश्च—एते सर्वे त्वया कारणेन सन्ति, न तु स्वयम्; त्वं हि चराचरस्य जगतः जननी। या त्वं, जननि, सर्वलोकसृष्टौ इच्छसि, तदा विष्णुरुद्रादिदेवान् सृजसि; तैः सृष्टिस्थितिसंहारान् करोति, एकैव सन्; न हि, देवि, तव बन्धनरूपमपि किंचित् विद्यते। सर्वेषु लोकेषु कः त्वदीयं रूपं वेदितुम् समर्थः? कः तव नाम्नां सङ्ख्यां कथयितुं योग्यः? यदि कश्चित् अल्पमपि ग्रहीतुं न शक्तः, कथं स समुद्रम् मनसा मिमीते? देवेषु, भगवति, एकोऽपि तव अनन्तशक्तिं न जानाति; त्वमेव जगज्जननी। कथं त्वं, एकैव सन्, समस्तमायामयं विश्वं सृजसि? तस्य प्रमाणं वेदवाक्येषु उक्तम्। त्वं निःस्पृहैव, परं सर्वलोककारणम्; भगवति, तव आचरणं अद्भुतम्, न च अस्माकं मनः क्षुभ्यति। तव गुणाः शक्तयश्च, ये सर्ववेदगोचरातीताः, कथं वर्ण्याः? त्वं स्वस्यैव परमात्मस्वरूपं न जानासि। जननि, किं त्वं न जानासि मधुसूदनस्य मुकुटपातम्? शिवे, वा जानन्त्यपि, मधुसूदनशक्तिं परीक्षसे? अथवा, जननि, एषा हरेः विपत्तिः महान् बलवती? किं तव देवसङ्घे वैरस्यं, यत् अत्यन्तं कठोरम्? हरेः शिरश्छेदः, अस्माकं दृष्ट्या, महदाश्चर्यम्। जननि, त्वं जन्मसूत्रच्छेदने कुशला, तथापि एष दुःखमहत्। देवि, सर्वेषां देवतानां दोषं जानीषे, अथवा विष्णोः पूर्वजन्मकृतं पापं एतत्पातस्य कारणम्? किमु युद्धोत्थितं विष्णोः गर्वमत्यन्तं, जननि? न वयं जानिमः, जननि, तव क्रीडायाः अभिप्रायम्। किं प्रयोजनं युद्धे दैत्यविजये, वा रम्ये देशे तीर्थेषु, यदि तपसि घोरं कृत्वा, भवानीदत्तवरप्राप्ताः विनष्टाः? अधुना विष्णोः शिरः नास्ति—सः नष्टो वा, अथवा वासुदेवस्य शिरोवियोगे कापि हर्षलक्षणा? कस्मात् त्वं कोपिता, सिन्धुकन्यके? किं त्वं तां प्रथमां, अधुना अनाथां, पश्यसि? स्वांशदोषं क्षमस्व, तं पुनर्जीवय, मां च प्रमुदय। एते देवाः, यशःशालिनः, सदा त्वां नमन्ति, कर्मण्यग्र्याः; देवि, सर्वेश्वरं उद्धर, देवांश्च दुःखसागरात् त्रातुम् अर्हसि। जननि, न वयं जानिमः हर्याः शिरः कुत्र गतं; अद्य तस्य जीविताय अन्यः उपायः नास्ति। यथा अमृतं जीवितदायकम्, तथा त्वं, देवि, जगतो जीवनप्रदा। इत्येवं तदा स्तूयमाना, गुणातीताभवति सा देवी, महेश्वरी, परा माया, वेदवेदाङ्गसामज्ञैः विज्ञाता, तुष्टा बभूव। ततः आकाशात् देवान् प्रति, लोकानन्ददायिनी, निर्गता वाणी—"मा शुचः, देवाः; अमराः सुखिनः सन्तु। वेदैः यथेष्टं स्तुता अहं तुष्टा, न संशयः। यो मनुष्यलोके भक्त्या एष स्तोत्रेण मां सदा स्तौति, सः सर्वान् कामान् प्राप्नोति। यः श्रद्धया एतत् स्तोत्रं त्रिसन्ध्यं शृणोति, स दुःखात् विमुक्तः सुखी भवति; वेदेषु अपि एषोऽर्थः उक्तः, स च वेदसमः।" "अथ शृणुत कारणं, यत् हर्याः शिरः पतितम्; न हि लोके किंचिद् अकारणं भवति। विष्णुः, समीपे उपविष्टां प्रियाम्, सिन्धुकन्यकां, मुखं दृष्ट्वा, स्मितम् अकरोत्। सा महालक्ष्मी, 'कस्मात् मां पश्यन् भगवान् हास्यं करोति? किमर्थं मम मुखं विकृतं दृष्ट्वा?' इति मनसा चिन्तयामास। 'अद्य हेतोरहितः हास्यः कथं सम्भवेत्? अन्यां रमणीं, मत्तः उत्तमां, स्वीकृत्य मां सौपत्नीं इव मन्यते,' इति सा अमन्यत।" ततः महालक्ष्मी, क्रोधेन तामसीभावेन आक्रान्ता, तस्मिन्क्षणे तमोमयी शक्तिः तस्या अंगं प्रविवेश; देवकार्यसिद्ध्यर्थं कालसयोगेन सा तामसी शक्तिः तस्या शरीरे प्रविष्टा। तया आविष्टा सा महाक्रुद्धा, शनैः वाक्यम् उवाच—"शिरस्ते पततु!" स्त्रीभावात्, तद्वेला-प्रभावेन, अप्रयुक्तबुद्ध्या, तं शापं ददौ, स्वस्यैव सौख्यहानिं जनयन्तम्। मनसा चिन्तयन्ती—"सौपत्नीदुःखं विधवात्वात् अधिकं,"—तामसीशक्त्याविष्टा सा एवं व्याहरत्। स्त्रीषु स्वभावतः मिथ्या, प्रमादः, छलम्, मूर्खता, अतिलोभः, अशौचम्, क्रूरता चेति दोषाः सन्ति। "अद्याहं वासुदेवं शिरसा सहितं यथापूर्वं करिष्यामि; शापप्रभावेन तस्य शिरः लवणोदधौ पतितम्।" "अथ, देवश्रेष्ठाः, अन्यदपि कारणं अस्ति; किमपि कार्यं भवद्भिः कर्तव्यम्। पुरा हयग्रीवो नाम दानवः, महाबाहुः, सरस्वत्याः तीरे घोरं तपः अकरोत्। स एकाक्षरं मन्त्रं, सर्वमायाबीजं, जपन्, निराहारः, जितेन्द्रियः, सर्वभोगवर्जितः स्थितः। माम् अन्धकारशक्तिं सर्वाभरणभूषिताम् ध्यात्वा, सहस्रवर्षाणि घोरं तपः अकरोत्।" "तदा अहं तत्र कृष्णरूपं धृत्वा, तस्य ध्यानानुसारं, तत्र प्रादुरभवम्। सिंहे स्थित्वा, करुणया तं दैत्यं उवाचम्—'वरं वृणीष्व, भाग्यवन्; दास्ये ते, दृढव्रत।' देवीवचनं श्रुत्वा, दैत्यः प्रेमपूरितः, शीघ्रं प्रदक्षिणनमस्कारौ च अकरोत्। मम रूपदर्शनात्, भक्तिसम्प्रसन्ननेत्रः, हर्षाश्रुपूर्णलोचनः, तदा मां स्तोतुम् आरभत।