यः भक्त्या देवीभागवतं पठति वा शृणोति वा, स धर्मार्थकाममोक्षं प्राप्नोति। तस्य श्रवणेन वासुदेवः, प्रसैनस्य अन्वेषणाय गतः, स्वं प्रियं पुत्रं कृष्णं चिरनष्टं लब्ध्वा हर्षितः। यः भक्त्या भागवत्याः पावनं चरितं शृणोति वा पठति वा, स भोगं च मोक्षं च प्राप्नोति; अपुत्रः पुत्रं लभते, दरिद्रः धनवान् भवति, रोगी भागवतामृतश्रवणेन रोगमुक्तः भवति। या स्त्री अपुत्रा, केवलं कन्याः या मृतपुत्रा, सा देवीभागवतश्रवणेन दीर्घायुषं पुत्रं लभते। यस्मिन् गृहे श्रीभागवतग्रन्थः प्रतिदिनं पूज्यते, तत् स्थानं तीर्थं भवति, तत्र निवासिनां पापानि नश्यन्ति। यः भक्तिपूर्णः अष्टम्यां चतुर्दश्यां नवम्यां वा पठति वा शृणोति वा, स परमसिद्धिं प्राप्नोति। ब्राह्मणः पठन् वेदविदां श्रेष्ठः भवति; क्षत्रियः पठन् राजत्वं प्राप्नोति; वैश्यः पठन् महाधनं लभते; शूद्रः शृण्वन् स्वकर्मणि श्रेष्ठः भवति। अथ द्वितीयोऽध्यायः आरभ्यते। ऋषयः ऊचुः—कथं वासुदेवः स्वं पुत्रं प्राप्तवान्? कुत्र प्रसैनः कृष्णेन सह विचरन् आसीत्, कथं च अन्वेषितः? केन उपायेन, किमर्थं वा वासुदेवः देवीभागवतं शृणोत्? हे विद्वन् सूतः, एषा कथा वद। सूतः उवाच—सत्राजित् भोजवंशीयः द्वारवत्यां सुखेन वसन्, स सूर्यपूजायां निष्ठः, परमभक्तः च मित्रः आसीत्। कालेन सूर्यः तस्य भक्त्या तुष्टः सन् स्वं लोकं दर्शयामास। तस्मै तुष्टाय भगवन् स्यमन्तकं मणिं दत्तवान्; स तं मणिं ग्रीवायां धारयित्वा द्वारकां प्राप्तवान्। तं दृष्ट्वा नगरवासिनः तस्य दीप्त्या विमूढाः, सूर्यं इति मन्यन्ते स्म; ते कृष्णं सुदर्मा सभायां स्थितं उपगम्य ऊचुः—"सूर्यः आगच्छति, त्वां द्रष्टुम् इच्छति, हे लोकनाथ!" इत्येतत् श्रुत्वा कृष्णः स्मितं कृत्वा सभायां उवाच—"बालः, नायं सूर्यः प्रकाशते; सत्राजित् आगच्छति, स्यमन्तकमणिदीप्तः, यः भास्वता दत्तः।" ततः सत्राजित् शुभपाठैः ब्राह्मणान् आहूय, तान् सन्मान्य, मणिं स्वगृहम् आनयत्। यत्र स्यमन्तकः तिष्ठति, तत्र न रोगः, न दुर्भिक्षं, न आपद्भयम्; स नित्यं अष्टमासान् सुवर्णस्य उत्पद्यति। एकदा सत्राजितस्य भ्राता प्रसैनः, मणिं ग्रीवायां बद्ध्वा, सिन्धुहयमारुह्य, शीघ्रं निर्गतवान्। स वनं गत्वा शिकारार्थम् प्रविष्टः; तं सिंहः दृष्ट्वा, प्रसैनं च अश्वं च हत्वा, मणिं गृहीत्वा गच्छति। ततः जाम्बवान्, ऋक्षराजः, सिंहं मणिधारिणं दृष्ट्वा, गुहाद्वारि तं हत्वा, बलवान् सन् मणिं गृहीत्वा गच्छति। स तं मणिं स्वपुत्राय क्रीडायै दत्तवान्; बालः तं दीप्तिमन्तं मणिं लब्ध्वा क्रीडितुम् आरभते। यदा प्रसैनः न निवर्तितः, सत्राजित् अतिव्यग्रः अभवत्—"न जानामि, केन प्रसैनः हतः, मणिं इच्छन्।" तदनन्तरं नगरे जनैः वार्ता प्रसारिताभवत्—"प्रसैनः कृष्णेन हतः, स्यमन्तकं कामयमानः।" कृष्णः तद् श्रुत्वा, स्वकीर्तिः दूषितः, तद् दोषनिवारणाय, नगरवासिभिः सह पथं अन्वेष्टुम् निर्गतः। वनं गत्वा, प्रसैनं सिंहेन हतं दृष्ट्वा, रक्तबिन्दुभिः चिह्नितं मार्गं अनुगम्य, सिंहं अन्वेष्टुम् गतः। तत्र कृष्णः सिंहं गुहाद्वारे हतं दृष्ट्वा, करुणया नगरवासिभिः उवाच—"यूयं अत्र स्थातुम्; अहं गुहां प्रविश्य, चौरात् मणिं आनयिष्यामि।" ते "एवम्" इति उक्त्वा, द्वारकावासिनः तत्र स्थिता; कृष्णः गुहां प्रविश्य, जाम्बवतो गृहे प्रविष्टः। ऋक्षराजपुत्रं मणिधारिणं दृष्ट्वा, कृष्णः तं ग्रहीतुं इच्छन्, धात्री भयात् चिच्चाटकारं कृतवती। तस्याः शब्दं श्रुत्वा, ऋक्षराजः शीघ्रं आगतः; स कृष्णेन, स्वगुरुणा, अहर्निशं युद्धं कृतवान्। एवं एकविंशतिदिनानि महायुद्धं अभवत्; नगरवासिनः गुहाद्वारे कृष्णस्य प्रतीक्षां कृतवन्तः। द्वादशदिनात् अनन्तरं, भयात् स्वगृहान् प्रत्यागतः; तत्र सर्वं आरम्भाद् आख्यातवन्तः। ते सर्वे सत्राजितं शापितवन्तः, गाढदुःखेन अभिभूताः। श्रीवासुदेवः पुत्रसम्बन्धिनीं कथां श्रुत्वा, सपरिवारः मूर्छितः, तीव्रशोकात् व्याकुलः अभवत्। स बहुधा चिन्तयामास, "कथं स्वहितं प्राप्नुयाम्?" तदा ब्रह्मलोकात् पूज्यः नारदः आगतः। उत्थाय, प्रणम्य, वासुदेवः तं सत्कृत्य, नारदः कुशलप्रश्नं कृत्वा, यादवश्रेष्ठं पप्रच्छ—"किं चिन्तयसि? वद।" वासुदेवः उवाच—"मम पुत्रः कृष्णः, यः अतिस्नेहितः, नगरवासिभिः सह वनं प्रसैनं अन्वेष्टुम् गतः; तत्र तं हतं दृष्टवान्। हरिं प्रसैनहन्तारं गुहाद्वारे मृतं दृष्ट्वा, नगरवासिनः द्वारे स्थिताः, स तु गुहां प्रविष्टः। बहवः दिना गताः, मम पुत्रः न निवर्तितः; अतः दुःखितः अस्मि; हे ऋषे, कथं पुत्रं पुनः प्राप्नुयाम्, वद।" नारदः उवाच—"हे यादवश्रेष्ठ, पुत्रप्राप्त्यर्थम् अम्बिकायाः पूजनं कुरु। तस्यै पूजनेन एव त्वरितं स्वहितं लभिष्यसि।