राज्यश्रीया विभूषिताः, वीराः, परजिताः, स्वजनैः न पृथक् कृताः, सर्वमङ्गललक्षणैः युक्ताश्च ये, तेषां विषये विवेकिना विशेषेण च सामान्येन च चिन्तनं कर्तव्यम्। एतेषां द्वारा सर्वफलप्रदायिनी शुभा देवी न पूज्यते। तथापि, एतेषु जनेषु सदा पूजिता अम्बिका तेषां सर्वेषां लोके सुखं ददाति, अत्र न संशयः। तदा व्यासः उवाच— हे राजन्, एवं मुनीनां सभायाम् अहं लोमशस्य मुखात् देवीमाहात्म्यं विस्तरेण श्रुतवान्। एतद् एव चिन्तयन्, हे नृपश्रेष्ठ, सदा परमभक्त्या स्नेहेन च देवीपूजनं कर्तव्यम्। ततः राजा उवाच— भगवन्, अम्बिकायाः यागविधिं विस्तारतः मे कथय; श्रुत्वा मम शक्त्यानुसारं न प्रमाद्यन् अहं तं करिष्यामि। पूजाविधिं, मन्त्रम्, होमद्रव्याणि, ब्राह्मणानां संख्याम्, दानानि च सर्वं विस्तरेण निवेदय। व्यासः पुनः उवाच— शृणु राजन्, यथाविधि देवीयागविधिं सम्यक् प्रवक्ष्यामि; स यज्ञः सदा त्रिविधः विज्ञेयः। स यागः त्रिविधः— सात्त्विकः, राजसश्च, तामसश्च; सप्तर्षिभ्यः सात्त्विकः निर्दिष्टः, राज्ञः राजसः स्मृतः। तामसः राक्षसाणां, पण्डितानां तु निर्गुणः; मुक्तानां तु ज्ञानरूपः, तं विस्तरेण प्रवक्ष्यामि। यत्र देशः, कालः, द्रव्यं, मन्त्रम्, ब्राह्मणाः, श्रद्धा च सर्वं शुद्धं भवति, स यज्ञः सात्त्विकः इति प्रसिद्धः। यदि द्रव्यशुद्धिः, क्रियाशुद्धिः, मन्त्रशुद्धिः च भवति, तदा फलसिद्धिः; अन्यथा न स्यात्। यदि अन्यायेन लब्धधनेन पुण्यकर्म कृतं, न लोके कीर्तिः, न परत्र फलम्। तस्मात् सदा धर्मेण लब्धधनेन एव पुण्यकर्म कर्तव्यम्; तत् कीर्तिं, सुखं, परत्र च हितं ददाति। त्वया अपि प्रत्यक्षं दृष्टं, हे राजन्, पाण्डवैः कृतः महान् राजसूय यज्ञः, उत्तमदानैः सहितः। तत्र स्वयम् श्रीकृष्णः, यदुकुलश्रेष्ठः, तथा भरद्वाजादयः पूर्णविद्या ब्राह्मणाः चासन्। तदनन्तरं यज्ञं सम्यक् कृत्वा, पाण्डवाः एकमासे महतीं विपत्तिं, कठोरं वनवासं च प्राप्नुवन्। तत्र द्रौपद्याः दुःखम्, अक्षद्यूते पराजयः, वनवासस्य महती क्लेशः—क्व स यज्ञस्य फलम्? सर्वे महात्मानः विराटगृहे दासत्वं प्राप्नुवन्; द्रौपदी, स्त्रीषु श्रेष्ठा, कीचकस्य क्लेशं प्राप। द्विजश्रेष्ठानां पुण्यस्य, वासुदेवभक्तेः च, विपत्तिकाले क्व गतं फलम्? तस्मिन् काले, द्रुपदस्य कन्या, सद्वृत्ता, उत्तमरूपा, केनापि न रक्षिता, यदा तस्या जटाः आक्रमिताः। धर्मस्य विपर्यासकारणं किमत्र चिन्तनीयं, यदा केशवः देवेश्वरः, धर्मपुत्रः युधिष्ठिरः च उपस्थितौ? यदि उच्यते—यत् विधिना लिखितं तत् एव स्यात्—तर्हि सर्वशास्त्रविधयः व्यर्थाः, वेदमन्त्रादयः अपि मिथ्यैव। सर्वोपायः, पुरुषार्थः च व्यर्थः, सर्वविधयः च निःफलाः, यदि केवलं विधिरेव कारणम्। शास्त्रं केवलं स्तुतिमात्रं स्यात्, सर्वकर्माणि व्यर्थानि, स्वर्गकामस्य तपः व्यर्थम्, वर्णधर्माश्च निष्फलाः। सर्वाधिकरणं व्यर्थं स्यात् यदि विधिरेव हृदि निश्चितः; तस्मात्, विधिः च पुरुषार्थः च उभौ अपि परीक्ष्यौ। यदि किञ्चित् कर्म कृत्वा विपरीतम् फलम् आगच्छति, तर्हि तत्र दोषः इति पण्डितैः ज्ञातव्यम्। तत् कर्म बहुधा विहितं पण्डितैः, कर्त्रभेदात्, मन्त्रभेदात्, द्रव्यभेदाच्च। यथा पूर्वं माघवान् इन्द्रः विश्वरूपं पुरोहितं चकार, स तु स्वमातरं हिताय विपरीतं कर्म अकरोत्। स देवासुरयोः बारं बारं "स्वस्ति" इति उक्त्वा, असुरपक्षं पक्षपातेन रक्षितवान्। तदा दैत्याः अतिशयेन समृद्धाः सञ्जाता, इन्द्रः कोपितः, तदा वज्रेण विश्वरूपस्य शिरांसि छित्त्वा। अत्र कर्मदोषः कर्त्रभेदात् सञ्जातः; अन्यथा, पाञ्चालराजः अपि कोपेन सफलः अभवत्। भरद्वाजस्य विनाशाय, तस्य पुत्रस्य जन्माय, द्रष्टद्युम्नः जातः, द्रौपदी अपि वेदीमध्ये अभवत्। पुरा दशरथेन पुत्रकामेष्टिः क्रियते स्म, अपुत्रे सति, चत्वारः पुत्राः तस्य एव जाताः। अतः, यः यज्ञः सम्यक् कृतः, सः सदा सफलः; विपरीतः कृतः, विपरीतं फलम् ददाति, हे नृपश्रेष्ठ। यथा पाण्डवानां यज्ञे दोषात् विपरीतम् अभवत्—ते द्यूते पराजिताः। धर्मपुत्रः युधिष्ठिरः सत्यवादी, द्रौपदी साध्वी, अन्ये भ्रातरः अपि धर्मिष्ठाः आसन्। पुनः, अशुद्धद्रव्येण, अथवा यज्ञदोषात्, अथवा गर्वेण कृतः सः दोषः अभवत्। सात्त्विकः यज्ञः, हे राजन्, अतीव दुर्लभः; स एव वैखानसैः महायज्ञः निर्दिष्टः। ये तपस्विनः सदा सात्त्विकं भोजनं भुञ्जते—धर्मेण प्राप्तं, वने, मुनिभ्यः, सम्यक् पक्तम्—तेषां तु स यज्ञः परमः इति श्रूयते।