यथा दीपः उपाधिसंयोगेन द्वयात्मा दृश्यते, तथा छायाया वा दर्पणप्रतिबिम्बस्य भेदः अस्ति, एवं मम तव च भेदः दृश्यते। सृष्टिकाले, हे अज, भेदः प्रादुर्भवति प्रकाशनार्थं; द्वैतस्य स्थितौ दृश्य-अदृश्यविभागः सदा अस्ति। सृष्टे विलयकाले अहं न स्त्री, न पुरुषः, न नपुंसकः; सृष्टिकाले पुनः भेदः मनसा कल्प्यते। अहं बुद्धिः, श्रीः, धृतिः, कीर्तिः, स्मृतिः, श्रद्धा, मेधा, दया, लज्जा, क्षुधा, तृष्णा, क्षमा च। अहं शोभा, शान्तिः, तृष्णा, निद्रा, तन्द्रा, वृद्धिः, यौवनम्; ज्ञानम्, अज्ञानम्, कामः, स्पृहा, शक्तिः, अशक्तिः अपि। अहं स्थूलता, मज्जा, त्वचा; अहं दृष्टिः, वाणी, सत्यम्, असत्यम्; अहं परमं, मध्यमं, दृष्टिवाणी, सर्वे शरीरनाड्यः च। किम् इह लोके मम नास्ति? किम् मम विना अस्ति? निश्चितं विद्धि, हे पद्मज, सर्वम् एव अहं। वद, किम् अस्ति यत् एतेषां रूपाणां विना? अतः, हे विधे, अस्मिन सृष्टौ अहं सर्वगतः अभवम्। सर्वेषु देवेषु अहं तेषां विविधरूपाणां अधिष्ठानम्; शक्तिरूपेण महाकर्माणि करोमि। अहं गौरी, ब्राह्मी, रौद्री, वाराही, वैष्णवी, शिवा; वारुणी, कौबेरी, नरसिंही, वासवी च। सर्वे कार्ये उत्पन्ने अहं तेषु प्रविश्य सर्वं कर्म करोमि, कारणं स्थापयामि। जलस्य शीतलता, अग्नेः उष्णता, सूर्यस्य प्रकाशः, चन्द्रस्य शीतलता—यत्र यत्र इच्छामि, तत्र तत्र तद्रूपेण प्रकटयामि। मम विना, हे विधे, किञ्चन न चलति; सर्वे प्राणी लोके एषां निश्चितां निर्भर्यन्ति, यद् अहं त्वां वदामि। शंकरः असक्तः दानवान् हन्तुं मम वियोगे; शक्तिहीनः पुरुषः लोके अत्यन्तं दुर्बलः इति कथ्यते। लोके रुद्रविष्णुहीनं न वदन्ति, शक्तिहीनं तु अधमं मन्यन्ते। पतितः, विफलः, भयभीतः, शत्रुभिः निगृहीतः, शक्तिहीनः इति लोके कथ्यते; 'नरुद्रः' इति कदापि न उच्यते। शक्तिः कारणं विद्धि; यथा सृष्टुम् इच्छसि, शक्तिसंयोगे कर्ता सर्वं साधयति। तथा हरिः, शम्भुः, इन्द्रः, अग्निः, चन्द्रः, सूर्यः, यमः, त्वष्टा, वरुणः, वायुः च— भूमिः शक्तिसंयुक्ता एव स्थिरा; अन्यथा अणुम् अपि धारयितुं असमर्था। तथा शेषः, कूर्मः, सर्वे दिशापालाः, मम संयोगे स्वकार्यं साधयितुं समर्थाः। अहं सर्वं जलं पिबामि, अग्निं भक्षयामि, वातं निवारयामि; यथा इच्छामि, तथा आचरामि। हे पद्मज, न कदापि तत्त्वानां सत्ये सन्देहः भवेत्, न तेषां अस्तित्वे प्रश्नः। कदाचित् पूर्वाभावः वा नाशः अस्ति, यथा घटः न अस्ति मृत्तिकायां वा भग्नेषु। यदि आज 'भूमिः नास्ति, कुत्र गता?' इति पृच्छ्यते, तस्य अणवः उत्पन्ना इति विद्धि। तत्त्वं सप्तधा कथ्यते—नित्यं, क्षणिकं, शून्यं, नित्य-अनित्यं, कर्तृयुक्तं, अहंकारयुक्तं, प्रधानम्। हे विधे, महातत्त्वं तस्य च पुत्रं अहंकारं गृहाण; ततः सर्वं प्रजाः पूर्ववत् सृज। ताः स्वस्थानं गच्छन्तु, निर्मिताः तत्र तिष्ठन्तु; स्वं कर्म कुर्वन्तु, दिव्यप्रेरणया। हे विधे, एतां शक्तिं गृहाण—सुन्दरीं, मनोज्ञमुखीं, महासरस्वतीं नाम, रजोगुणयुक्तां, श्रेष्ठां। श्वेतवस्त्रधारिणीं, दिव्याभरणभूषितां, उत्तमासनस्थां, तव क्रीडासखीम्। एषा सदा तव सखी भविष्यति; तस्याः शक्तिं न अवमन्यस्व, सा पूज्या, मम प्रिया च। तया सह त्वरितं सत्यलोकं गच्छ; चतुर्विधबीजात् सर्वं प्रजाः इमेक्षणे सृज। सूक्ष्मशरीराणि, जीवाः, तेषां कर्माणि च, काले स्थितानि; तानि पूर्ववत् स्थापय। कारणैः—कालः, कर्म, स्वभावः—सर्वं जगत् चराचरं पूर्ववत् स्वगुणैः युक्तं अस्तु। सदा विष्णुं पूजय, सत्त्वाधिक्येन सः श्रेष्ठः। यदा ते किञ्चन कठिनं कर्म भवति, तदा हरिः पृथिव्यां अवतरिष्यति, तद् साधयिष्यति। पशुषु वा अन्यत्र जन्म गृह्णाति, मानवस्वरूपं वा धारयति, जनार्दनः दैत्यान् विनाशयिष्यति। एषः भवः तव शक्तिशाली मित्रः भविष्यति; सर्वे देवाः सृजित्वा, यथा इच्छसि, रमस्व। ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, एकाग्रचित्ताः, युष्मान् विविधयज्ञैः, यथायोग्यं, पूजयिष्यन्ति। मम नामोच्चारणेन सर्वेषु यज्ञेषु, यूयं देवाः सदा तुष्टा भविष्यन्ति। गुणातीतं शिवं अपि सर्वथा पूजय, यज्ञेषु सदा श्रद्धया उपासय।