हरः ब्रह्मा च देवीं समुपस्थित्य स्तुतिं समर्पयामासतुर्भक्तिपूर्वकम्। विष्णुर्देवानां देवः जनार्दनः तां देवीम् उपदेश्य तुष्णीं बभूव। ततो हरः शर्वः साभिजन्यया तस्याः पुरतः स्थित्वा सावधानः वाक्यम् अभाषत। शिवः उवाच—यदि हरिः भगवति, त्वद्व्यक्तिरूपः, पद्मजः च मत्तः जातः, कथं न अहम् अपि तव गुणैः युक्तः स्याम्? हे शिवे, सर्वलोकसृजां कुशलिनि, त्वयि एव सर्वं संभवति। त्वमेव पृथिवी, आपः, वायुः, तथा आकाशः, अग्नेः गुणः अपि। हे मातः, त्वमेव पुनः तानि भूतानि तेषां च साधनानि, त्वमेव बुद्धिः मनः अहंकारः च। ये अन्यथा वदन्ति—हरिः, हरः, अन्ये वा जगत्सर्वं सृज्यन्ति इति—ते न जानन्ति। तवैव त्रिरूपाणि सदा चराचरस्य सृष्टौ प्रवर्तन्ते। पृथिव्यादि भूतैः तेषां च विषयगुणैः सह जगत् अस्ति। यदि तव शक्तेः अंशोऽपि न स्यात्, कुतः एतत् सर्वं प्रकाशेत, हे मातः? त्वमेव सर्वं चराचरं, ब्रह्मविष्णुहररूपेण कल्पितम्। बहुधा विचित्ररूपैः अद्भुतविलासैः, मातः, इच्छया तिष्ठसि वा विलयं वा करोति। यदा अहम्, हरिः, पद्मजः च, लोकसृष्टिकामः स्मः, तदा तव पादपङ्कजरेणुं प्राप्य एव तत् शक्नुमः। यदि तव मनः सदा करुणया न मृदु भवेत्, कथं अहम् तमोगुणयुक्तः स्याम्, पद्मजः रजोगुणसम्भूतः, हरिः सत्त्वगुणसम्पन्नः? यदि तव मनः न निष्पक्षं भवेत्, कथं लोकः एष विविधः—मन्त्रिभिः, राज्ञः, सेवकैः, धनाढ्यैः, दरिद्रैः च—सर्वे च मिलिताः? तव गुणाः एव सदा सृष्टिस्थितिसंहारकर्मणि समर्थाः। त्वया एव हरिः, हरः, पद्मजः च, त्रैलोक्यकारणरूपेण क्रियन्ते। अहम्, हरिः, पद्मजः च, दिव्ययानैः अपि लोकान् विचिन्वन्तः, नूतनलोकाः केन सृज्यन्ते इति न जानिम। त्वं एव, हे जगन्माते, जगत् सृजसि, पालयसि, स्वशक्त्या इच्छया च संहरसि। त्वं सदा पतिं पुरुषं तुष्यसि, वयं तु तव मार्गं न जानिम, हे शिवे। मातः, तव पादपङ्कजसेवा नः दत्तव्या। यौवनं प्राप्ताः अपि यदि तव पादपङ्कजं विना, कुतः शुद्धं सुखं? मातः, त्वत्पादपङ्कजं विहाय, अस्मिन्संसारे किमपि न स्पृहये, शिवे—मानुषत्वं वा त्रैलोक्येश्वरत्वं वा लभेयम् अपि। सुन्दरी, तव समीपे यौवनं प्राप्तः अपि मम न किंचित् सुखम्; तव पादयोः दर्शनं विना, कुतः मानुषत्वेन सुखं? हे अम्बिके, त्रिषु लोकेषु मम कीर्तिः सदा निर्मला भवतु। यौवनं प्राप्तः अहम् तव पादपङ्कजं विज्ञातवान्, यत् जन्ममरणचक्रं विनाशयति। कः तव सन्निधिं विहाय, शूलरहितं राज्यं इच्छेत्? तव पादपङ्कजं विना सा श्रीः न चिरं तिष्ठति। ये शुद्धतपोव्रतिनः तव पादपङ्कजपूजां परित्यज्य, मातः, तपस्यन्ति, ते दैवेन मोहिताः—समृद्धौ अपि लज्जा तेषां सिध्यति। संसारसागरात् मोक्षः न तपसा, न संयमेन, न ध्यानैः, न विधिना दत्तयज्ञैः, यथा तव पादपङ्कजरेणुभक्त्या। दया कुरु, देवि, यदि मयि करुणा अस्ति, तदा शुद्धं विचित्रं मन्त्रं कथय। तस्य जपेन सुखं प्राप्नोमि, स्फुटं परमं नवाक्षरं मन्त्रं जातम्। प्रथमजन्मनि तं प्राप्य, अधुना स नवाक्षरो मन्त्रः न प्रकाशते। अधुना मां तं मन्त्रं कथय, मातः, संसारसागरं तारेति—त्राहि त्राहि त्रातारि। एवं उक्ता सा देवी, अद्भुततेजसा युक्ता, तदा स्फुटं नवाक्षरं मन्त्रं उक्तवती। तं लब्ध्वा महादेवः परमं हर्षं प्राप, देवीपादयोः प्रणम्य तत्रैव स्थितवान्। नवाक्षरं मन्त्रं, सर्वकाममोक्षदं, बीजसम्पन्नं शुभोच्चारणयुक्तं जपन् शङ्करः तत्रैव स्थितः। शङ्करं लोकहितं तत्र स्थितं दृष्ट्वा, अहम् अपि तस्याः महायायाः पादसमीपे स्थित्वा वाक्यम् अभाषि। वेदाः अपि तव स्वरूपं न जानन्ति, अतः तव निर्दोषत्वं न वर्णयन्ति। त्वं सर्वयज्ञेषु स्थापितं हविरात्मिका, त्रिषु लोकेषु सर्वज्ञा जननी अभवः। अहम् एव सृष्टिकर्ता, सर्वं करोमि, इदं विचित्रं विश्वम्। त्रिषु लोकेषु चराचरेषु अन्यः कः मत्तः समर्थः? अहम् एव अत्र धन्यः, न संशयः, ब्रह्मा सन्, लोकातीतः, संसारसिन्धौ निमग्नः, मदेन आक्रान्तः। अद्य तव पादपङ्कजरेणुना मदरहितः सत्यमेव धन्यः, तव अनुग्रहेण सत्यवक्ता जातः। त्वां प्रार्थये, भयमोहदुःखपरिकरिणि, मोक्षप्रदायिनि, महाबन्धनं त्यक्त्वा त्वयि भक्तिं कुरु। कथं तर्हि मोचितः स्याम्, पद्मसम्भवः, त्वया प्रकाशितः? नूनं तव दासः अस्मि, आदेशपालकः। हे शिवे, संसारसिन्धौ मोहितं मां रक्ष। ये मानवाः त्वां न जानन्ति, माम् ईश्वरं वदन्ति, तव शुद्धप्राचीनाचरणं च। ये याज्ञिकाः स्वर्गकामिनः त्वदीयं बलं न जानन्ति, इच्छन्ति च। अहं त्वया सृष्टः, हे सृष्टिकर्तरि, क्रीडायै, आदिसृष्टिं चतुर्विधां निर्मातुम्। एतत् जानामि; अन्यः कः तव परां मायां वेद? मम अहङ्कारजनितं अपराधं क्षमस्व। ये मूढाः अष्टाङ्गयोगे यतन्ते, ध्यानस्थाः, ते तव नाम न जानन्ति, नापि तद्विमोक्षदं, मातृवाचा अपि उच्चरितम्। ये मोहिता तत्त्वगणनायां विचारे च, तव नाम परित्यज्य, संसारे मोहिताः न वा? हे भवानि, त्वमेव संसारबन्धमोक्षदायिनी। ये परमं सत्यज्ञानं प्राचीनैः अनुभूतम्, किमर्थं तत् परित्यजन्ति? अर्धनिमेषमपि तव शुद्धाचरणं—शिवा, अम्बिका, शक्तिः, ईशा—तिष्ठति। त्वं किम् न शक्नोषि जगत् सृजितुम्, त्वरितं चतुर्विधं विभाग्य दृष्ट्या? लीलया माम् आदिसृष्टौ नियुक्तवती, तेन अहम् तव इच्छया तदाचरम्। हरिः तव कृपया रक्षिता, वा मधुकैटभयोः मध्ये सागरस्थः रक्षितः? हरः तव समये नाशितः, वा मम भ्रूमध्यात् उत्पन्नः? तव जन्म न दृष्टं, न श्रुतम्, कुतः तव आदिः? कश्चन न जानाति। नूनं त्वं आद्याशक्तिः, हे भवानि, स्वतन्त्ररूपेण स्थिताऽसि। त्वया अहम् सृष्टौ समर्थः, हरिः पालयितुं समर्थः, हरः संहाराय समर्थः। अद्य त्वां विना सर्वे अशक्ताः। यथा अहम्, हरिः, शङ्करः च, एवं अन्ये न उत्पद्यन्ते, न सन्ति, न भविष्यन्ति। तव अतीव विचित्रे लीलायाम्, अल्पकामानां विवादहेतौ, कः न मोहितः? आद्यदेवः निःकर्तव्य एव, गुणात्मा, निष्क्रियः, सदा निर्गुणः, अचलः। तथापि, प्रभो, त्वयैव अयं लीला-विभागः कृतः, यथावत् निरीक्ष्य—इति ज्ञानी वदन्ति।