सर्वं खल्विदं त्वयि प्रतिष्ठितमिति मया सम्यगवगतम्। त्वत्तः खलु जगतः सृष्टिलयौ सम्पद्येते, हे मातः। सर्वकर्मणां यया शक्त्या त्वं सर्वेषां लोकानां सारभूता सन्निहिता, इति साक्षात् ज्ञातम्। त्वं खलु चराचरस्य सर्वस्य विस्तारिणी, यथाकालं पुरुषाय सम्यग्व्यक्तिं दर्शयसि। षोडश सप्त च तत्त्वैः, मायया इव, सन्ततं प्रीत्यर्थं प्रपञ्चमाविर्भावयसि। त्वद्विना किञ्चित् अपि न दृश्यते, त्वं सर्वत्र व्याप्य नित्यं प्रतिष्ठिता। त्वदीयया शक्त्या विना पुरुषः अपि कर्तुमशक्तः—इति विद्वांसः वदन्ति, हे मातः। त्वं शक्तिभिः सर्वं जगत् सदा मोदयसि, तेजसा सर्वमाविर्भासयसि। प्रलयकाले त्वं शीघ्रं सर्वं संहरसि। हे देवि, त्वदीयानि कर्माणि कः वेद इह लोके? मधुकैटभयोः वयं त्वया रक्षिता, लोकाः च त्वया व्याप्य प्रदर्शिताः। त्वद्दर्शनात् वयं सुखधाम्नि परमसुखे नीताः, हे महाशक्ते भवानि। नाहं, न भवान्, न विरिञ्चिः, हे मातः, त्वदीयानि गूढानि कर्माणि जानिमहि; अन्यः कः तानि वेद? के के लोका अस्मिन् त्वया कल्पिते विश्वे, हे महाबले भवानि? अत्र लोके वयं केवलं हरिं शंकरं कमलजं च दृष्टवन्तः, येशां बलं प्रसिद्धम्; अन्येषु लोकेषु, हे देवि, किमन्ये न स्युः? किं वा वयं जानिमहि तव विश्वतोऽधिकां शक्तिम्? त्वामेकां प्रार्थये, मातः, प्रणम्य तव पद्मयोः पादयोः—एष एव मे कामः सदा हृदि तव रूपं तिष्ठतु, नामापि तव सदा मुखे मम भवतु, सदा च तव पादपद्मदर्शनं मम स्यात्। एष दासः सदा तव भक्त्युपेतः; मम मनसि सदा चिन्तयामि—त्वमेव स्वामिनी। सैव नित्यसंबन्धता, या मातुश्च पुत्रस्य, सदा वर्धताम्। त्वं सर्वं जानासि, लोकव्यापिन्यज्ञानं तव परं पूर्णत्वं प्राप्तम्। किं तु अहम् अल्पः किं वक्तुं शक्नोमि? यथार्हं कुरु, हे भवानि, तवैव संकल्पः स्यात्। ब्रह्मा सृजति, विष्णुः पालयति, रुद्रः, उमापतिः, संहरति—एषा प्रसिद्धिः लोकानाम्। किं तु, हे देवि, केवलं तव इच्छया वयं कर्तुं शक्नुमः; तव शक्त्या हि वयम् अधिष्ठिता, हे अजोनि। हे गिरिसुते, न पृथिवी लोके धारिका, त्वदीया धारणा शक्तिः सर्वं धारयति। सूर्यः अपि तव तेजसा प्रकाशते, त्वं शुद्धा, निर्मला, सर्वं विश्वं प्रकाशयसि। ब्रह्मा, अहं, परमेश्वरः अपि तव शक्त्या एव सन्ति; वयं सर्वे जाताः, न नित्याः। अन्ये देवाः, इन्द्रादयः अपि, कः नित्यः? त्वमेव मातः सनातनी आद्या प्रकृतिः। यदि त्वं, हे भवानि, पुराणपुरुषे दया दर्शयसि, तर्हि अहं सदा तव सन्निधौ अस्मि। अन्यथा, अहं प्रभुः अनादिः अकर्मकः, विश्वात्मा सन्, सदा तमसि, केवलं प्रकृतिरिव स्थितः स्याम्। त्वं एव ज्ञानं पण्डितानां, त्वं एव शक्ति बलिनां, त्वं कीर्तिः, श्रीः, लक्ष्मीः, तुष्टिः च; त्वं मोक्षदा, त्वं वैराग्यमपि नराणाम्। त्वं गायत्री, वेदस्य प्रधाना; त्वं स्वाहा, स्वधा, पुण्या, गुणयुक्ता अर्धमात्रा च। वेदः अपि तुभ्यं विधानतः, प्राचीनदेवानां पुनरुत्थाने। त्वं सर्वं सृजसि केवलं मोक्षार्थम्; मोक्षं प्राप्ताः पुनरपि व्यक्तिगतां न लभन्ते। आत्मानः तव अंशाः एव, अमला अनाद्यन्ता इव, पूर्णसिन्धोः तरङ्गाः इव। आत्मा यदा जानाति—एतत् सर्वं तव कृत्यम्—तदा त्वं सर्वं संहरसि। यथा नटेन कृतं नाटकं समाप्ते कार्ये निवर्तते, तथा त्वं शक्तिमती कार्ये समाप्ते संहरसि। त्वमेव मे संसारमोहसिन्धोः त्रात्री, हे अम्बिके; सदा दुःखसमये त्वामेव शरणं गच्छामि। अन्ते, रागादिभिः कृतं बहुदुःखदं कालं यदा आगच्छति, तदा मां रक्ष। नमोऽस्तु ते, हे देवि, हे महाविद्ये! तव पादयोः प्रणमामि। सदा मे ज्ञानदीपं प्रदेहि, हे सर्वार्थदा, शुभे। एवं हरब्रह्मणोः स्तुतिवर्णनं क्रियते। ब्रह्मा उवाच—यदा विष्णुः, देवदेवः, जनार्दनः, एवं उक्त्वा तूष्णीं बभूव, तदा शंकरः, शर्वः, तस्याः पुरतः भक्त्या स्थित्वा, उवाच। शिव उवाच—यदि हरिः, हे देवि, तव एव रूपम्, तदा पद्मजः अपि तव एव जातः; किमर्थं अहं न तव गुणैः युक्तः? त्वं हि सर्वलोकसृष्टौ कुशलिनी, हे शिवे। त्वं पृथिवी, आपः, वायुः, तथा आकाशः; त्वं अग्निगुणः अपि। पुनः त्वमेव तानि भूतानि तेषां साधनानि च; त्वं बुद्धिः, मनः, अहंकारः अपि। ये अन्यथा वदन्ति—हरिहरादयः जगत्सृष्टाः—ते न जानन्ति। तवैव त्रिरूपाणि चराचरस्य सृष्टौ सदा प्रवृत्तानि। विश्वं पृथिव्यादिभिः, तेषां विषयो गुणैः च सहितम्, अस्ति। यदि एवं, त्वदीयशक्तेः अंशमात्रं विना, कथं इदं सर्वं प्रकाशेत, हे मातः? त्वमेव सर्वं चराचरं, ब्रह्मविष्णुशिवरूपेण कल्पितम्। विविधानि लीलारूपाणि, अद्भुतविभूतयः, त्वं यदा इच्छसि तदा संहरसि, यदा इच्छसि तदा मोदयसि, हे मातः। यदा अहं, हरिः, पद्मजः च, सर्वलोकसृष्टौ इच्छामः, तदा तव पादपद्मरजः लब्ध्वा एव तत् साध्यते, हे अम्बिके। यदि तव मनः सदा करुणया न मृदु भवति, कथं अहं तमोगुणयुक्तः, पद्मजः रजोगुणसम्भूतः, हरिः सत्त्वगुणयुक्तः स्यात्? यदि तव मनः न समं, हे अम्बिके, कथं इदं विश्वं विविधमस्ति—मन्त्रिणः, राजानः, सेवकाः, धनिनः, दरिद्राः, सर्वे मिश्रिताः? तवैव गुणाः सदा सृष्टिस्थितिसंहारकर्मणि समर्थाः; त्वया एव हरिहरपद्मजाः त्रिलोककारणरूपेण विधायन्ते। अहं, हरिः, पद्मजः च, विमानैः अपि लोकान् विचरित्वा, केन नूतनाः लोकाः सृज्यन्ते इति न जानिमहि। त्वं सृजसि, पालयसि, संहरसि च, हे जगन्माते, यथा इच्छसि स्वशक्त्या; त्वं सदा पुरुषं रमयसि, परं तव मार्गं न जानिमः, हे शिवे। मातः, तव पादपद्मसेवां देहि, यद्यपि वयं तरुणभक्तिपदं प्राप्ताः; मानवत्वं लब्ध्वा अपि तव पादपद्मवियोगे क्व सुखं स्फुटम्? हे मातः, न किञ्चिद् इच्छामि तव पादपद्मं विना, शिवे, लोके। मानवत्वं वा, त्रैलोक्येश्वरत्वं वा, मम न काम्यं। हे सुन्दरी, तव समीपे तरुणत्वं लब्ध्वा अपि मम न किंचित् सुखम्; तव पादयोः दर्शनं विना मानवत्वेन किम् आनन्दः? हे अम्बिके, मम यशः सदा त्रिलोकेषु निर्मलं अस्तु; तरुणत्वं लब्ध्वा तव पादपद्मज्ञानं प्राप्य जन्मचक्रनाशनम्। कः जनः, त्वदीयसेवां भूमौ परित्यज्य, शूलरहितं राज्यं इच्छेत्? सा श्रीः शीघ्रं नश्यति, तव पादपद्मं विना सा न चिरस्थायिनी। ये तपस्विनः तव पादपद्मार्चनं परित्यज्य, हे मातः, तपसि स्थिताः, ते दैवेन विभ्रान्ताः; श्रीमपि पतनं तेषाम्। संसारसिन्धोः तारणं न तपसा, न संयमेन, न ध्यानैः, न यज्ञैः, यथा तव पादपद्मरजः सेवया। अनुग्रहम् कुरु, हे देवि, यदि मयि करुणा अस्ति, तदा पुण्यं विशुद्धं मन्त्रं कथय। यदा तं जपितवान्, तदा अहं सुखम् अलभे, स्फुटं परमं नवाक्षरं मन्त्रं साक्षात् प्राप्नुवम्। एवं स्तुत्या हरब्रह्मणोः स्तुतिः सम्पन्ना।