तत्र सलिले पद्मे अहं चतुर्मुखः स्थितः आसम्, तत्रैव शेषशय्यां शयानः जगन्नाथः श्रीविष्णुः अपि सन्निहितः, तथा मधु-कैटभौ अपि तत्र उपस्थितौ। तस्मिन् दिव्ये स्थले, ब्रह्मा अहम्, भगवत्याः पद्मपदस्य नखाग्रे संस्थितां किञ्चित् अद्भुतां विभूतिं दृष्ट्वा विस्मितः अभवम्। अहं चिन्तयामास—“किमेतत्?” इति। विष्णुः अपि तद्रूपदर्शनात् विस्मयेन पूरितः, शङ्करः अपि तत्र स्थित्वा विस्मितः अभवत्। तदा वयं सर्वे तां जगदम्बां एव सर्वस्य जननीं इति अभ्यधाम। एवं वयं तस्यां पुण्ये रम्ये च द्वीपे, विविधानन्दैः युक्ताः, एकशतं वर्षाणि यावत् सुखेन व्यतीतानि दृष्ट्वा स्थिताः। तत्र तदा, विविधाभरणैः भूषिताः, प्रमोदपूर्णाः देव्यः अपि अस्मान् स्वसखित्वेन पश्यन्त्यः आसन्। वयं अपि तस्याः परमसुन्दर्याः रूपेण मोहिताः, तासां मनोहररूपाणि दृष्ट्वा, हृष्टचित्ताः, तत्रैव आकृष्टचित्ताः अभवाम। कदाचित् श्रीभगवान् विष्णुः, नवयौवनस्त्रीरूपं धृत्वा, तां महादेवीं श्रीभुवनेश्वरीं स्तोतुं प्रवृत्तः। स भगवान् उवाच—“नमः देवी, प्रकृतये, सृष्टिकर्त्र्यै च सततम्। नमः शुभायै, कामदायै, वृद्धये, सिद्धये पुनः पुनः नमः। सत्-चित्-आनन्दरूपायै, संसारारण्यवर्तिन्यै, पञ्चकृत्यविधायिन्यै, लोकस्वामिन्यै नमः नमः। सर्वाधारस्वरूपायै, अविकारिण्यै, अर्धमात्रासाराय, हृल्लेखाय नमः। सर्वं त्वयि प्रतिष्ठितम् इति मया ज्ञातम्; त्वत्तः एव अस्य जगतः सृष्टिलयौ, हे मातः। सर्वकर्मसु व्याप्यमाना तव शक्तिः एव सर्वलोकसाररूपा इति अद्यावगतम्। त्वं सर्वमिदं, चराचरं, विस्तारयसि, यथाकालं पुरुषाय निःशेषं प्रकाशयसि; षोडश-सप्ततत्त्वैः, मायया इव, अस्माकं मोदाय आविर्भवसि। त्वया विना किञ्चिदपि न दृश्यते; सर्वत्र व्याप्य त्वं सदा स्थितासि। तव शक्तिं विना पुरुषः अपि कर्तुं अक्षमः—इति पण्डिताः वदन्ति, हे मातः। त्वं स्वशक्तिभिः सर्वं जगत् प्रमोदयसि, तेजसा च सर्वं प्रकाशयसि। संहारे त्वं शीघ्रं सर्वं ग्रससि—तव कर्माणि, हे देवि, को वेद? हे मातः, मधुकैटभयोः हस्तात् अस्मान् रक्षिता त्वया; त्वया एव लोका विस्तारिता इति साक्षात् दर्शितम्। तव दर्शनात्, हे भवानी, परमशक्तिसम्पन्ने, सुखधाम्नि, परमानन्दे च नीताः वयम्। नाहं, न भवं, न विरिञ्चिः, हे मातः, तव अगम्यकर्माणि जानन्ति; अन्यः कः जानाति? कति लोका अत्र, हे महाशक्तिभवानी, तव सृष्टौ? अत्र लोके वयं केवलं हरि-शिव-कमलजौ एव दृष्टवन्तः, परेषु लोकेषु, हे देवि, अन्ये न स्युः किम्? किं वयं जानिमः तव महाशक्तेः विस्तारम्? त्वां प्रार्थये, मातः, तव पद्मपदयोः नम्रः—एष एव मे कामः सदा अस्तु—तव रूपम् मम हृदि नित्यं वसतु; तव नाम अपि सदा मम वदने, तव पद्मपदयोः दर्शनं मम सदा सुलभं भवतु। अहं तव दासः सदा भवामि; मम मनसि सदा चिन्तयामि—“त्वं स्वामिनी” इति। नित्यं त्वया सह मम सम्बन्धः, मातृपुत्रयोरिव, अविच्छिन्नः स्यात्। त्वं सर्वं वेष्यसि, लोकानां विस्तारम् अपि जानासि; तव सर्वज्ञता परमं पूर्णत्वं प्राप्नोति। हे जगन्मातः, अहं तव समक्षे किं वदामि? यथायोग्यं कुरु; हे भवानी, तव इच्छा एव सम्पद्यताम्। ब्रह्मा सृजति, विष्णुः पालयति, रुद्रः, उमापतिः, संहरति—एषा ख्यातिः लोकेषु प्रसिद्धा। किं तु, हे देवि, तव इच्छया एव वयं एतत् कर्तुं समर्थाः, तव शक्त्या एव वयं स्फूर्ताः, हे अजाम्बिके। हे गिरिसुते, भूमिः जगत् न धारयति, तव धारयित्रीशक्त्या एव सर्वं स्थितम्। सूर्यः अपि, हे वरदायिनि, तव तेजसा एव प्रकाशते। त्वं विशुद्धा, निर्मला, सर्वं विश्वं प्रकाशयसि। ब्रह्मा, अहम्, परमेश्वरः अपि तव शक्त्या एव स्थिताः; वयं सर्वे जाताः, न नित्याः। अन्ये देवाः, इन्द्रादयः अपि, कः नित्यः? त्वं एव, हे मातः, सनातनी आद्यप्रकृतिः। यदि त्वं, हे भवानी, पुराणपुरुषे दया दर्शयसि, तर्हि अहम् अद्य सदा तव समीपे स्थितः इति जानामि। अन्यथा, अहं स्वयमेव आद्यः, अकर्ताऽपि, आत्मरूपेण स्थितः स्याम्, किन्तु सदा अज्ञानान्धकारे, केवलं प्रकृतिरूपेण। त्वं एव पुरुषेषु ज्ञानरूपा; बलेषु शक्तिः; त्वं कीर्तिः, शोभा, श्रीः, तृप्तिः; त्वं मुक्तिदात्री, वैराग्यं अपि त्वमेव। त्वं गायत्री, वेदानां श्रेष्ठा; स्वाहा, स्वधा, पुण्या, गुणयुक्ता अर्धमात्रा च। वेदः अपि तव अर्थे विहितः, हे भवानी, पुरातनानां देवानां चिरंजीवनाय। त्वं सर्वं सृजसि केवलं मोक्षार्थम्; मोक्षप्राप्ताः पुनः पृथग्भावं न प्राप्नुवन्ति। जीवाः तव अंशाः, हे निष्कलुषे, अनाद्यन्ते, पूर्णसिन्धोः इव तरङ्गाः। यदा जीवः सर्वं तव कृत्यम् इति जानाति, तदा त्वं सर्वं संहरसि। यथा नटेन कृतं नाटकं प्रयोजनसिद्धौ निवर्तते, तथा त्वं, हे शक्तिमयी, कृत्ये पूर्णे, सर्वं संहरसि। त्वं एव मे मोहसागरात् त्रात्री, हे अम्बिके; अहं सदा दुःखार्णवे त्वां शरणं प्रपद्ये। यदा अन्त्यकाले, रागाद्यैः कृतैः दुःखदायकैः, कालः आगच्छति, तदा केवलं माम् एव रक्ष। नमस्ते, हे देवि, हे महाविद्ये! तव पादयोः नमामि। सदा मे ज्ञानदीपः प्रदीयतां, हे सर्वार्थदायिनि, हे शुभे। एवं विष्णुना, देवानां देवेन, जनार्दनेन, उक्त्वा मौनं गतम्। तदा शर्वः, शङ्करः, तस्या भगवत्याः पुरतः भक्त्या स्थित्वा, वाक्यम् उवाच। शिवः उवाच—“यदि हरिः, हे देवि, तव एव रूपं, तदा पद्मजः अपि त्वत्तः जातः, तर्हि अहम् अपि त्वत्तः उत्तमान् गुणान् न प्राप्नुयाम् किम्? त्वं विश्वसृष्टिकौशलिनि शिवे! त्वं पृथिवी, आपः, वायुः, तथा आकाशः; त्वं अग्नेः गुणः अपि। त्वं पुनः तानि तत्त्वानि, तेषां करणानि अपि; त्वं बुद्धिः, मनः, अहंकारः अपि। ये अन्यथा वदन्ति—हरिः, हरः, अन्ये वा जगत् सृष्टवन्तः—ते न जानन्ति। तव एव त्रिरूपाणि सदा चराचरं सृजन्ति। भूमिः, वायुः, आकाशः, अग्निः, आपः, तेषां विषयाः, गुणाः च—एतेन जगत् स्थितम्। यदि तव शक्तेः अंशः अपि न स्यात्, कथं सर्वं एतत् प्रकाशेत, हे मातः? त्वं सर्वमिदं चराचरं, ब्रह्म-विष्णु-शिवरूपेण कल्पितम्। विविधैः लीलारूपैः, अद्भुतैः प्रकाशैः, त्वं इच्छया संहरसि वा प्रमोदयसि वा, हे मातः। यदा अहम्, हरिः, कमलजः च, सर्वलोकसृष्टौ इच्छामः, तदा त्वत्पदपङ्कजरेणुं प्राप्त्वा एव तद् लभामहे। यदि तव मनः सदा दयार्द्रं न स्यात्, हे अम्बिके, कथं अहम् तमोगुणयुक्तः, कमलजः रजोगुणसम्भूतः, हरिः सात्त्विकगुणयुक्तः स्यात्? यदि तव मनः न समं, कथं लोकोऽयं विविधः—मन्त्रिणः, राजानः, सेवकाः, धनिनः, दरिद्राश्च, सर्वे मिश्रिताः? तव गुणाः एव सदा सृष्टिस्थितिसंहारकर्मणि समर्थाः; त्वया एव हरि-हर-पद्मजाः त्रिलोककारणरूपेण क्रमशः सृज्यन्ते।