ब्रह्मा उवाच — साक्षात् सा भगवती अस्माकं जननी; शृणु, नारद, यत् मया पूर्वं अनुभूतं, यदा मे प्रत्यभिज्ञानं समुत्पन्नम्। तत्र विष्णुना भगवत्याः स्तोत्रं रचितम्। तदा, विष्णुः, श्रीजनार्दनः, इदं पुनः अवदत्, “आयाम, तस्याः समीपं गच्छामः, पुनः पुनः नमस्कुर्वन्तः। एषा महा-माया वरदा नः अवश्यं वरान् दास्यति; तस्या पादयोः समीपं निर्भयाः गच्छामः, स्तुवामः च। यदि द्वारस्थाः परिचारकाः अस्मान् निवारयन्ति, तत्रैव स्थित्वा, एकाग्रचित्ताः, देवीं स्तुवामः।” हरिणा एवम् उक्ते, अहं च शंकरः च, अत्यन्तं हृष्टाः अभवाम, दृढनिश्चयेन तस्याः समीपं गन्तुं उत्सुकाः। ततः, ‘ॐ’ इति उच्चार्य, त्रयः वयं शीघ्रं दिव्यरथात् अवतीर्य, द्वारं प्रति निर्गताः, मनसि च किञ्चित् सशङ्काः अभवाम। तदा, दिव्या भगवती, द्वारस्थान् सर्वान् दृष्ट्वा, स्मितं कृत्वा, त्रयाणां नः स्त्रीरूपं साक्षात् अकरोत्। ततः वयं युवतयः अभवाम, सुन्दराः, सुशोभिताभरणधारिण्यः, महाविस्मयपूर्णाः, पुनः तस्या भगवत्या समीपं प्राप्ताः। सा भगवती, स्त्रीरूपेण तस्या पादयोः स्थितान् अस्मान् दृष्ट्वा, स्नेहपूर्णनेत्राभ्याम्, उज्ज्वलाङ्ग्या, पश्यति स्म। तदा वयं तां महादेवीं प्रणम्य, एकत्र स्थिताः, परस्परं निरीक्षन्तः, सुशोभिताभरणधारिण्यः स्त्रीरूपेण तस्या पुरतः अवस्थिताः। त्रयः वयं तत्र स्थिताः, तस्या पादपीठं निरीक्षन्तः, यत्र नानारत्नैः भूषितं, कोटिसूर्यसमानप्रभं च। तत्र सहस्रं सख्यः आसन्, काञ्चित् रक्तवस्त्रधारिण्यः, काञ्चित् नीलवस्त्रधारिण्यः, अन्याः शुभपीतवस्त्रधारिण्यः च। सर्वाः भगवत्यः शुभरूपाः, विविधवस्त्राभरणभूषिताः, तस्या उभयपार्श्वे दीप्ताः, सेवायाम् पूर्णतया प्रवृत्ताः। काञ्चित् गायन्ति, नृत्यन्ति च, अन्याः पूजयन्ति, हर्षेण वीणां, वंशीं, वात्यन्त्रम् च वादयन्ति। नारद, तत्र यत् अद्भुतं दृष्टं, तत् शृणु—भगवत्याः कमलपादयोः निर्मलदर्पणतुल्ये तले, सर्वं चराचरं विश्वं, अहं विष्णुः, रुद्रः, वायु, अग्नि, यमः, सूर्यः—वरुणः, चन्द्रः, त्वष्टा, कुबेरः, इन्द्रः, पर्वताः, समुद्राः, नद्यः, गन्धर्वाः, अप्सराः—विश्वावसु, चित्रकेतुः, श्वेतः, चित्राङ्गदः, नारदः, तुम्बुरुः, हाहा, हूहू—अश्विनौ, वसवः, साध्याः, सिद्धाः, पितरः, सर्वे नागाः शेषः सहितः, किन्नराः, उरगाः, राक्षसाः—वैकुण्ठः, ब्रह्मलोकः, कैलासः च, सर्वोत्तमः पर्वतः, एषः सर्वः तस्या नखमध्ये दृष्टः। तत्र जलकमले, अहं चतुर्मुखः स्थितः, जगन्नाथः शेषशय्यायाम्, मदु-कैटभौ च उपस्थितौ। एवं, तस्या कमलनखस्थले अहं दृष्टवान्; विस्मितः अहं चिन्तितवान्, “किम् एतत्?” विष्णुः अपि विस्मयपूर्णः, शंकरः अपि तत्र स्थितः; तदा वयं सर्वे तां जगज्जननीं इति अवगच्छाम। तत्र वयं यथा पश्याम, तावद् पूर्णशतवर्षाणि व्यतीतानि, तस्मिन् शुभे पुण्यद्वीपे, विविधान् सुखान् अनुभवामः। तदा, भगवत्यः विविधाभरणभूषिताः, हर्षपूर्णाः, अस्मान् तत्र सख्यः इति मन्यन्ते। वयं अपि, तस्या परमसुन्दरतया मोहिताः, सर्वे हृष्टचित्ताः, ताः रम्यरूपाः निरीक्षामः। एकदा, श्रीभगवान् विष्णुः, युवत्याः रूपं धृत्वा, तां महादेवीं श्रीभुवनेश्वरीं स्तुतवान्। तदा, श्रीभगवान् उवाच—“नमः देवी, प्रकृतये, सृजन्यै, अनवरतं नमः! शुभाय, कामदाय, वृद्धये, सिद्धये, पुनः पुनः नमः! सत्-चित्-आनन्दरूपाय नमः, संसारवने; पञ्चकृत्यसृजन्यै, लोकस्वामिन्यै नमः, नमः! सर्वाधाररूपाय, अचलाय नमः; अर्धाक्षरस्वरूपाय, ह्रिल्लेखाय नमः! अधुना अहं ज्ञातवान्, सर्वं तव मध्ये स्थितम्; तवात् इदं विश्वं सृजनं, लयं च, हे मातः। तव शक्तिः सर्वकर्मणि प्रकटिता, सर्वलोकसाररूपा इति यथार्थं ज्ञातम्। त्वं सर्वं, चरं स्थिरं च विस्तारयति, निर्दोषं पुरुषाय प्रकटयति; षोडश सप्त तत्त्वैः, मायावत्, आनन्दाय प्रकटयति। त्वया विना किञ्चित् अपि न दृश्यते; सर्वं व्याप्य, त्वं सदा स्थितासि। त्वदीया शक्तिः विना, पुरुषः अपि कर्तुम् अशक्तः—इति ज्ञानीः कथ्यते, हे मातः। त्वं सर्वं विश्वं तव शक्तिभिः निरन्तरं प्रमोदयति; तव तेजसा सर्वं प्रकाशयति। हे देवी, लयकाले त्वं सर्वं शीघ्रं संहरसि; तव कर्माणि कः जानाति, हे देवी, अस्मिन् लोके? हे मातः, त्वया मदु-कैटभात् रक्षिताः वयम्; त्वया विश्वं विस्तारितं दर्शितम्। त्वया सुखस्थानम्, परमसुखं च प्राप्तम्, तव दर्शनात्, हे भवानी, महाशक्ते। न अहं, न भवः, न विरिञ्चिः, हे मातः, तव गूढकर्माणि ज्ञातवन्तः; कः अन्यः जानाति? के worlds अस्मिन् तव सृष्टौ, हे भवानी, महाशक्ते? अत्र लोके, केवलं हरि, शिव, कमलजः दृष्टाः, शक्तिप्रसिद्धाः; अन्येषु लोकेषु, हे देवी, अन्यः कः? किं वयं जानामः, हे देवी, तव विशालां परमशक्तिं? एकं तव चरणकमले नमन्, त्वां याचामि, मातः—एषा तव रूपं सदा मम हृदि वसतु; तव नाम सदा मम मुखे भवतु; तव चरणकमलस्य दर्शनं सदा मम भवतु। एषः दासः सदा तव भक्तः भवतु; मम मनसि सदा चिन्तयामि—‘त्वं स्वामिनी’; हे देवी, एषः तव मम सम्बन्धः सदा वृद्धिं यायात्, मातृपुत्रस्य इव। त्वं सर्वं जानासि, सर्वलोकव्याप्तिः; तव सर्वज्ञता परमं पूर्णं च। हे जगज्जननि, किम् अहम् तव किञ्चित् कथयामि? यथायोग्यं कुरु; हे भवानी, तव इच्छा सदा सिध्यतु। एवं, नारद, तत्र तस्याः भगवत्याः समीपे, अस्माकं अद्भुतं अनुभवः जातः, यत्र विश्वस्य जननी, सर्वशक्तिस्वरूपा, साक्षात् दृष्टा, स्तुता च।