ततः विष्णुः तां परमां पुरीं दृष्ट्वा विस्मितः अभवत्। हरिः पद्मनयनः तस्य भवनस्य पुरतः अगच्छत्। तस्मिन्नेव क्षणे, हरिः अलसीपुष्पवर्णः पीतवस्त्रधारी, चतुर्भुजः, गरुडराजे उपविष्टः, दिव्याभरणैः भूषितः आसीत्। तदा लक्ष्मीः सौम्या शुभचामरैः तं शाश्वतं विष्णुं वीयमानं कृत्वा तस्थौ। तं विष्णुं दृष्ट्वा सर्वे विस्मिताः अभवाम। एकमेकं निरीक्ष्य उत्तमासनस्थाः तत्र स्थिताः स्म; ततः सहसा रथः वातवेगेन शीघ्रं गतः। ते अमृतसागरं प्राप्तवन्तः, यत्र मधुरजलयुक्तः महावेगः, जलचरसमूहैः पूर्णः, चलतरंगैः शोभितः। तत्र मंदार, पारिजातादिवृक्षैः अतीव सुन्दरः, विविधासनैः, अद्भुतविभूषणैः भूषितः। मुक्तामालाभिः अन्यैश्च मालाभिः अलङ्कृतः, अशोक, बकुल, कुरुबकादिवृक्षैः शोभितः। चारु केतकी-चम्पकवृक्षैः सर्वतः परिवृतः, कोकिलस्वनैः पूर्णः, दिव्यगन्धैः व्याप्यः। भ्रमरगुञ्जनैः प्रफुल्लितः, अद्भुतदर्शनः, तस्य द्वीपे शिवाकृतिः शोभनः शय्याः स्थितः। रत्नमयः, विविधरत्नैः भूषितः, दूरात् दिव्यनिकेतनमध्ये शोभमानं दृष्ट्वा। सः शय्यः विविधवस्त्रैः आवृतः, इन्द्रधनुषो दीप्त्या अलङ्कृतः; तत्र उत्तमशय्यायाम् अतीव सुन्दरी स्त्री उपविष्टा। सा रक्तमाल्यवस्त्रधारिणी, रक्तगन्धानुलेपिता, गम्भीररक्तलोचना, चारु, विद्युत्प्रभासमाना। तस्याः मुखं सुन्दरम्, रक्तोष्ठदन्तयुक्तम्, लक्ष्मीसहस्रैः अपि अधिका दीप्तिः, सर्वाङ्गं सूर्यमण्डलसमानम्। पाशं, अंकुशं, इच्छितवरं धारयन्ती सा श्रीभुवनेश्वरी, पूर्वं अदृष्टा, मृदुस्मितेन भूषिता, परमसुन्दरी। पक्षिसमूहैः ह्रींमन्त्रजपपरायणैः सेविता, रक्तवर्णा, करुणारूपा, नवयौवनस्थिता। सर्वसौन्दर्याभरणसम्पन्ना, पद्ममुखी, मृदुस्मितेन भूषिता, स्तनयुग्मं पद्मकोषात् अपि उत्कृष्टम्। विविधरत्नमुक्ताभरणैः, सुवर्णकङ्कणकटकमुकुटैः शोभिता। तस्याः पद्ममुखं श्रीचक्राकृतिसुवर्णकुण्डलैः अलङ्कृतम्; सा हृल्लेखा भुवनेशी नाम्ना, स्वनामजपपरायणाः। सदा स्वसखीमण्डलेन स्तुत्या, भुवनेशी महादेवी, हृल्लेखाद्यैः दिव्यकन्याभिः परिवृता। अनङ्गकुसुमाद्यैः देव्या परिवृता, षट्कोणमध्ये, यन्त्रराजे उपविष्टा। तां दृष्ट्वा सर्वे विस्मिताः स्थिताः—"काऽयं सुन्दरी? किं नाम?" इति न ज्ञात्वा तत्र स्थिताः। सहस्रनेत्रा, दीप्तिमती, सहस्रहस्ता, सहस्रमुखा, दूरात् अविच्छिन्नदीप्त्या शोभिता। न सा अप्सरा, न गन्धर्वी, न दिव्यकन्या—इति नारद, सर्वे संशययुक्ताः स्थिताः। ततः श्रीविष्णुः तां मृदुस्मितां दृष्ट्वा, मनसि निश्चित्य, मातरं स्वबुद्ध्या अभाषत। "एषा भगवती अस्माकं सर्वकारणम्; सा महाविद्या, महामाया, पूर्णा अक्षरा आद्यप्रकृतिः। देवी अल्पबुद्धिभिः दुर्ग्राह्या, योगेन प्राप्तव्या, दुर्लभा; परात्मनः परमइच्छारूपा, नित्यचानित्यात्मिका। देवी विश्वेश्वरी, शुभा, अल्पभाग्यैः दुष्प्राप्या; वेदवती, विशाललोचना, सर्वस्य आदिराज्ञी। सा सर्वं विश्वं संहरति, लयक्रीडायां प्रवृत्ता, सर्वजीवचिह्नानि स्वदेहे स्थापयन्ती। सर्वबीजारूपा, इदानीं दीप्तिमती, हे देवाः, अनन्तशक्तयः तस्याः पार्श्वे, क्रमशः दृश्यन्ते। दिव्याभरणैः भूषिता, दिव्यगन्धानुलेपिता, सर्वे तस्याः सेवायां प्रवृत्ताः, ब्रह्मा शिवश्च पश्यन्ति।" "अस्माकं सौभाग्यं महदस्ति, धन्याः स्म, पूर्णाः स्म, भगवत्याः साक्षात् दर्शनं प्राप्तम्। पूर्वं यत् तपः कृतं फलितम्; अन्यथा भगवत्याः दर्शनं कथं स्यात्। पुण्यसम्पन्नाः, उदारतपस्विनः भगवतीं शुभां पश्यन्ति; रागयुक्ताः न पश्यन्ति। सा मूलप्रकृतिः, सदा पुरुषसंयुक्ता; सृष्ट्वा विश्वं परमात्मनः प्रकाशयन्ती। सः द्रष्टा, सर्वं दृश्यं, हे देवाः; सा तस्य सर्वकारणम्, माया, राज्ञी, शुभा।" "क्वाहं, क्व सर्वे देवाः, क्व रम्भादिविद्याधर्यः? तस्याः तुल्यं नास्ति, अंशेनापि न। एषा सा महालक्ष्मीः, या महासागरे दृष्टा, बालरूपेण, हर्षपूर्णा मां दोलयन्ती। वटपत्रे, दृढशय्यायाम्, पादाङ्गुष्ठं हस्ते स्थाप्य, पद्ममुखे निधाय। सा पिबन्ती, क्रीडन्ती, बालविलासैः हर्षयन्ती, कोमलदेहं वटपत्रे स्थितम्। गायन्ती, दोलयन्ती, बालरूपेण मया सह स्थितवती; इदानीं निश्चितं ज्ञातम्, दृष्ट्वा इव स्पष्टम्।" इति तेषां दिव्यदर्शनं भगवत्याः महाविस्मययुक्तं, परमशुभं, पुण्यफलसम्पन्नं अभवत्।