क्षणमात्रेण वायुनाऽनुनीतं रथं व्योम्नि गतं तत्र रमणीयं देशं शीघ्रं प्राप्तम्। तत्र वयं दिव्यं नन्दनवनं ददृशिम, यत्र पारिजातवृक्षच्छायायाम् सुगन्धि समीरः प्रवहति। तस्य समीपे चतुर्दन्ती गजेन्द्रः स्थितः, तत्र च मेनकाद्याः अप्सरसां गणाः विलसन्त्यः दृष्टाः। अप्सरसो विविधैः क्रीडाभिः गायननर्तनसहितैः रमन्त्यः, शतशः गन्धर्वाः, यक्षविद्याधराश्च तत्र सन्निहिताः। मन्दरवनमध्ये ते गायनरमणीयैः क्रीडन्तः, तत्र वयं महेन्द्रं पौलोम्या सहितं ददृशिम। तं दिव्यलोकं दृष्ट्वा, जलाधिपतिं कुबेरं, यमं, सूर्यं, अग्निं चापि तत्र समुपस्थितान्, वयं विस्मिताः अभवाम। देवान् समागतान् दृष्ट्वा, वयं विस्मयमग्नाः, तदा तस्मात् पुरीश्वरः राजा निर्गतः। स देवाधिपतिसमः अचलः पृत्थिव्याम् स्वसेनया सह स्थितः, अस्माभिः रथस्थैः पश्यद्भिः स रथः शीघ्रं अग्रे गतः। ततः सर्वदेवैः पूजितं ब्रह्मलोकं प्राप्ताः स्म; तत्र ब्रह्माणं दृष्ट्वा हरः केशवश्च विस्मयमग्नौ अभवताम्। तस्य सभायां सर्वे वेदाः शाखोपवेदैः सह स्वस्वरूपेण दृश्यन्ते, समुद्राः, नद्यः, पर्वताः, सर्पनागाश्च तत्र सन्निहिताः। चतुर्मुखः ब्रह्मा माम् अपृच्छत्—"कः अयम् अनादिर् ब्रह्मा?" अहम् अकथयम्—"न वेद अहम् सृष्टिपतिं प्रभुम्।" "कोऽहम्? कः सः?" इति सन्देहकारणं पृष्टवान्; तदा सहसा मनोजवेन तेन रथेन कम्पितेन। स रथः कैलासशिखरं समुपागमत्, यत्र यक्षगणैः सेव्यमानं रम्यं मन्दरवनं, यत्र मयूरकोकिलध्वनिभिः शोभितम्। तत्र वीणामृदङ्गनिनादैः हर्षमंगलयुक्तैः वातावरणे, रथः तस्मिन पुण्यस्थले स्थित्वा विरराम। तत्र भगवाञ् शम्भुः वृषारूढः, त्रिनेत्रः, पञ्चवदनः, दशबाहुः, शशाङ्कमौलिः प्रकटितः। स व्याघ्रचर्मवसनः, गजचर्मोत्तरीयः, तस्य पादयोः समीपे तौ वीरसुतौ स्थितौ—एकः गजाननः, अपरः षडाननः। शिवेन सह तौ सुतौ प्रकाशमानौ अग्रे गतौ; नन्दिप्रमुखैः गणैः समेताः सर्वे पार्षदाः तान् अनुगच्छन्ति। जयशब्दैः पृष्ठतः प्रस्थिताः सर्वे, तं अन्यं शङ्करं दृष्ट्वा, हे नारद, वयं सर्वे तत्र विस्मिताः। मातृगणैः सन्देहिता अहम् तत्र स्थितः; तदा क्षणेन स रथः पर्वतशिखरात् वायुवत् शीघ्रं गत्वा। स वैकुण्ठधामं प्राप्तः, यत्र रामवल्लभस्य निवासः; तत्र पुत्र, अहम् अचिन्त्यं तेजः अपश्यम्। विष्णुः अपि तां परमां पुरीं दृष्ट्वा विस्मितः अभवत्; हरिः पद्मनाभः गृहस्य पुरतः अगच्छत्। स तदा अतसीपुष्पसन्निभवर्णः, पीताम्बरधारी, चतुर्भुजः, गरुडारूढः, दिव्याभरणभूषितः। लक्ष्मीः सुमधुरा शुभचामरैः तं सेवमाना, तं नित्यं विष्णुं दृष्ट्वा वयं सर्वे विस्मिताः अभवाम। अन्योन्यं निरीक्ष्य तत्र उत्तमासने स्थिताः स्म; ततः सहसा स रथः वायुवत् शीघ्रं गच्छन्। ततः अमृतसागरं प्राप्ताः, यः मधुरजलसमृद्धः, महातरङ्गयुक्तः, जलचरगणैः आवृत्तः, चलतरङ्गमण्डितः। स तु मन्दर, पारिजातादिवृक्षैः शोभितः, विविधासनैः, अद्भुतविभूषणैः भूषितः। मुक्तामाल्यैः, अन्यैः पुष्पमाल्यैः, अशोक, बकुल, कुरुबकादिवृक्षैः भूषितः। सर्वतः कोमलकेतकीचम्पकवृक्षैः परिवृतः, कोकिलनिनादैः पूरितः, दिव्यगन्धान्वितः। भ्रमरगुञ्जनैः प्रहृष्टः, अद्भुतदर्शनः, तस्मिन् द्वीपे शिवाकारशय्या शोभते। सा रत्नखचितैः, विविधमणिभूषणैः अलङ्कृता, दिव्यनिकेतनमध्ये दूरतः दृष्टा। तत्र नानावस्त्रच्छन्ना, इन्द्रधनुषः प्रभया भूषिता, उत्तमशय्यायां रम्या नारी उपविष्टा। सा रक्तमाल्यवस्त्रा, रक्तगन्धालिप्ताङ्गी, गम्भीररक्तलोचना, विद्युल्लेखाभा, शोभायाम्। रम्यवदना, रक्तोष्ठदन्तशोभिता, कोटिलक्ष्म्यः अतिशयिनी, सूर्यमण्डलसमप्रभा। पाशाङ्कुशवराभीतिधारिणी, सा श्रीभुवनेश्वरी, पूर्वं न दृष्टा, मृदुस्मितवदना, परमसुन्दरी। पक्षिसंघैः ह्रींकारजपपरायणैः सेव्यमाना, रक्तवर्णा, करुणामूर्ति, यौवनसंपन्ना कन्या। सर्वालङ्कारसम्पन्ना, मृदुस्मितशोभितपद्मवदना, पुष्टोन्नतस्तनयुगलश्रीः, पद्मकोषातिशायिनी। नानारत्नमणिभूषिता, सुवर्णकङ्कणकटकमुकुटधारिणी। पद्मवदना, श्रीचक्राकृतकर्णाभरणभूषिता, हृल्लेखा भुवनेशी नाम्ना, स्वनामजपपरायणा। सदा स्वसखीगणैः स्तूयमाना, भुवनेशी महादेवी, हृल्लेखाद्यप्सरोगणैः परिवृता। अनङ्गकुसुमादिदेवीगणैः परिवृता, सा देवी षट्कोणमध्यस्थिता, यन्त्रराजे उपविष्टा।