तदा तैः तपस्विभिः द्वारपालाय एवमुक्तं—"राज्ञे निवेदय, मुनयः साक्षात् सन्दर्शनकाङ्क्षिणः आगताः। तं सम्यक् आशिषः दत्त्वा, मधुरफलानि दत्त्वा, वयं गन्तुम् इच्छामः।" तदनन्तरं पुनः तैः उक्तं—"भारतानां वंशे कदापि द्वारपालाः न दृश्यन्ते, न च श्रुतं यत् तपस्विनः राज्ञः साक्षात्कारे निवार्यन्ते। वयं राजानम् परीक्षितम् उपगमिष्यामः, तं शुभाशिषः दत्त्वा, अनुमतिं प्राप्य गन्तुम् इच्छामः।" एवं तपस्विनां वचः श्रुत्वा, सूतः उवाच—द्वारपालाः तान् ब्राह्मणरूपिणः जञात्वा, राज्ञः आज्ञया प्रत्युवाचुः। "अद्य, हे ब्राह्मणाः, भवन्तः राजानं द्रष्टुं न शक्नुवन्ति—एषा अस्माकं निश्चितिः। श्वः सर्वे मुनयः अत्र राजभवनं आगच्छन्तु।" पुनः अवदन्—"राजभवनं ब्राह्मणैः न आरोहणीयम्, हे श्रेष्ठमुनयः; एषा राज्ञा आज्ञापिता, ब्राह्मणशापभयात्—नात्र संशयः।" ततः ब्राह्मणाः ऊचुः—"फलानि, मूलानि, जलं च आनयन्तु।" इति ब्राह्मणैः राजपुरुषाः तानि राज्ञे दातुं नियोजिताः। ये गच्छन्तः आसन्, ते पुनः राज्ञः समीपं गताः, मुनयः आगताः इति निवेदयामासुः। राजा आज्ञापयामास—"यावन्ति फलानि, मूलानि, अन्यानि च सन्ति, तानि आनयत।" एवं च राज्ञा उक्तम्—"मुनिभ्यः पृच्छत, किं कारणं तेषां आगमनस्य, किं च पुनः प्रभाते आगन्तव्यम् इति। मम नमस्कारं तेषां प्रति निवेदयत, अद्य अहं साक्षात्करं न दास्यामि।" ततः ते राजपुरुषाः फलानि, मूलानि, यद् यत् तत्र आसीत्, समाहृत्य, आदरेण राज्ञे समर्पयामासुः। तेषु ब्राह्मणरूपिणः, द्वारपालाश्च गत्वा, राजा तानि फलानि स्वहस्तेन गृह्णन् मन्त्रिभ्यः अवदत्—"मम मित्राणि अद्य एतानि फलानि खादन्तु; अहं तु एतदेकं महत् फलम्, ब्राह्मणैः दत्तम्, स्वयं खादिष्यामि।" इति उक्त्वा, उत्तरायाः पुत्रः फलानि मित्रेभ्यः दत्त्वा, पक्कं फलम् एकं हस्ते गृहीत्वा, तद् स्वयम् विवृणोत्। फलम् उद्घाटिते, तत्र लघुकीटः, कृष्णनेत्रः, रक्तवर्णः, अदृश्यत—राजा स्वयम् तम् अपश्यत्। तद् दृष्ट्वा, राजा विस्मितान् मन्त्रिणः प्रति अवदत्—"अस्तं गच्छति सूर्यः; अद्य विषात् मम भीः नास्ति।" "शापं गृह्णामि—एषः कीटः माम् दंशतु।" इति उक्त्वा, कीटम् स्वकण्ठे स्थापयामास। यदा दिनकरः अस्तं गतः, सः कीटः राज्ञः कण्ठे दृढम् अलिङ्गयत्; तदा सः तक्षकः अभवत्, भयङ्करः, मृत्युरूपधारी। सः तेन सर्पेण पाशवत् बद्धः, दष्टश्च, मन्त्रिणः विस्मिताः अभवन्, दुःखेन विलपन्तः। भीषणं तं सर्पं दृष्ट्वा, ते भयात् पलायन्त; सर्वे द्वारपालाः उच्चैः निनदन्, महाः कलकलः अभवत्। सर्पपाशेन बद्धः, बलं हृतम्, उत्तरायाः सुतः राजा न किञ्चन अवदत्, न च सञ्चलितः। तक्षकस्य मुखात् तीक्ष्णः अग्निशिखा निर्गता, सा ज्वलन्ती, त्वरया राजानं दग्ध्वा, तस्य प्राणान् अपाहरत्। तक्षकः शीघ्रं राज्ञः प्राणान् गृहीत्वा, आकाशे समुत्पत्य, जनाः तम् दृष्ट्वा, स जगद् इव दग्धुम् इति अमन्यन्त। राजा भूमौ पतितः, मृतवत्, दग्धवृक्ष इव; सर्वे जनाः विललापुः, नृपं मृतं दृष्ट्वा। सूतः उवाच—राजानं मृतं दृष्ट्वा, तस्य च बालकम्, मन्त्रिणः सर्वे यथाविधि तस्य प्रेतक्रियाः अकुर्वन्। गङ्गातटे, तस्य शरीरम्, भस्मीकृतम्, अगुरुचन्दनसमिद्भिः चितायाम् स्थापयामासुः। दुःखेन मृतस्य, ऋत्विजः वेदविधिना यथोक्तानि संस्कारान् अकुर्वन्। ब्राह्मणेभ्यः दत्तानि—गावः, सुवर्णम्, बहुधा भोज्यपदार्थाः, वस्त्राणि च। शुभे मुहूर्ते, मन्त्रिणः बालकम्, जनानां सुखवर्धनम्, दिव्ये सिंहासने समासीनम् अकुर्वन्। नगरवासिनः, ग्रामिणः, सर्वे जनाः, राजलक्षणसम्पन्नं, तं शिशुं जनमेजयम् इति नृपतिं न्ययोजयन्। धात्री तं सर्वाणि राजचिह्नानि शिक्षयामास; सः प्रतिदिनं वृद्धिम् उपगम्य, महाबुद्धिमान् अभवत्। एकादशे वर्षे प्राप्ते, कुलपुरोहितेन तस्मै यथोचितं शिक्षां दत्तां सः यथार्हम् अधिगृह्णात्। कृपः तस्मै सम्पूर्णं धनुर्वेदं, यथावत् उपनयामास, यथा द्रोणेन अर्जुनाय, भार्गवेण कर्णाय च। विद्यां सम्प्राप्य, सः दृढः, अजितः, धनुर्वेदवेदाङ्गेषु निपुणः, परं तत्त्वं वेदितुम् अशकत्। धर्मशास्त्रार्थकुशलः, सत्यवादी, जितेन्द्रियः, धर्मपुत्रवत् राज्यं न्ययेन अपालयत्। ततः काशीराजः सुवर्णवर्मा नाम, तस्य कन्यां, रूपसम्पन्नां, परीक्षित्सुताय अददात्। जनमेजयः, काश्यस्य राज्ञः कृष्णाक्षीं कन्यां लब्ध्वा, प्राचीनराजवत् हृष्टः अभवत्। यथा विचित्रवीर्यः सुभद्रायाम्, अर्जुनः च तस्याम्, एवं राजा वनेषु उपवनानि विचरत्। तया, पद्मपत्रनयनेन सह, शचीव इन्द्रेण, प्रजाः सुखेन तुष्टाः, स्नेहेन पालिताः। मन्त्रिणः स्वकर्मसु निपुणाः, सर्वाणि कार्याणि सम्यक् अकुर्वन्; तस्मिन्नेव काले, उत्तङ्कः नाम मुनिः समागतः। तक्षकद्वेषेण पीडितः, सः हस्तिनापुरं प्राप, को मम शत्रोः प्रतिकारं करिष्यति इति चिन्तयन्।