कश्यपः उवाच—धनलाभकामः अहम् राजानं साधनमिव चिन्तयन्, सर्पशापानन्तरं स्वगृहात् निर्गत्य, राजर्षेः सहाय्यकृत्यं ज्ञानदानेन कर्तुम् उद्युक्तः अभवम्। ततः तक्षकः तम् उवाच—"ब्राह्मणश्रेष्ठ, यावदिच्छसि तावत् धनं राज्ञः गृह्णीष्व, अहं दास्यामि। स्वगृहं प्रतिगच्छ, तुष्टोऽस्मि।" एवं वचनं श्रुत्वा कश्यपः, परमसत्यवित्, पुनः पुनः मनसि विचारयामास—"किं कर्तव्यम्?" सः चिन्तयन्—"यदि धनं गृहित्वा स्वगृहं गच्छामि, लोके मम यशः लोभासक्त्या नश्येत्। यदि तु राजर्षेः प्राणरक्षा करिष्यामि, अच्युतं यशः भविष्यति, बहुधनलाभः च, जीवितदानात् पुण्यं च स्यात्। यशः सर्वथा रक्षितव्यम्; यशोविहीनं धनं निन्दितम्। पूर्वं रघुः यशः कृते सर्वस्वं ब्राह्मणाय अदात्।" "हरिश्चन्द्रः कर्णः च अपि यशः कृते बहु दत्त्वा प्रसिद्धौ बभूवतुः। अहं कथं राजानं विषाग्निना दग्धमानम् उपेक्षेयम्? यदि अद्य राज्ञः प्राणरक्षा करोमि, सर्वजनानां सुखं स्यात्; राज्ञः विना जननाशः निश्चितः—अत्र न संशयः। यदि राजा म्रियते, जननाशपापं मम भविष्यति, लोभात् मम अपकीर्तिः लोके जायेत।" इति मनसि चिन्तयन्, कश्यपः प्राज्ञतमः, ध्यानं कृत्वा, राज्ञः प्राणसमाप्तिं अवगच्छत्। ध्यानयोगेन ज्ञात्वा राज्ञः मृत्युसमीपत्वम्, धर्मात्मा कश्यपः तक्षकात् धनं गृहित्वा स्वगृहं प्रतस्थे। कश्यपं निवर्त्य, तक्षकः सप्तमे दिवसे राजानं हन्तुम् इच्छन्, शीघ्रं नागसाह्वयाख्यां पुरीं जगाम। तत्र श्रुत्वा—"राजा पुरीद्वारे प्रासादे रत्नैः, मन्त्रैः, औषधैः च रक्षितः, सावधानैः पालयितव्यः" इति—सः चिन्तायामास। ततः तक्षकः, ब्राह्मणशापभीतः, योगबलात् विचारयामास—"कथं गृहं प्रविशेयम्? कथं पापीयांसं राजानं विपन्नं ब्राह्मणशापेन मोहितं द्विजद्वेषिणं छलेयम्?" पाण्डवान्वये जातः कश्चन एवं न कृतवान्, येन मुनिकण्ठे मृतसर्पः स्थापितः। कालगत्यनुसारं राजा दोषं कृतवान्, प्रासादे रक्षां स्थाप्य प्रविश्य स्थितः। अद्य राजा चिन्तामुक्तः मृत्युम् अतिवर्तते इति मन्यते; कथं ब्राह्मणवाक्येन तम् दग्धुम्? सः मोहितः न वेत्ति मृत्योरनिवर्तनम्; अतः अद्य सः रक्षां स्थाप्य प्रासादमारोह्य रमते। यदि विधिना मृत्युः नियतः, तर्हि महाबलिनः अपि कोटिप्रयत्नैः तदनिवार्यं कुतः? पाण्डवापत्यः राजा मृत्युसमीपागमनं ज्ञात्वा, धैर्येण स्थित्वा, जीविते चित्तं स्थापयामास। राजा सदा दानधर्मादिकं कर्तव्यो; धर्मेण व्याधिः नश्यति, आयुः चिरं भवति। अन्यथा, यदि मृत्युनिर्णयो न सिध्यति, तर्हि मृत्स्नानदानादिकं स्वर्गाय स्यात्, अन्यथा नरकाय। द्विजद्रोहेन कृतं पापं, ब्राह्मणशापश्च, मृत्युकाले राज्ञः समीपं गच्छतः। तस्य पार्श्वे ब्राह्मणो नासीत् यः तं वारयेत्; सृष्टिकर्तृणैव निश्चितो मृत्युः सर्वथा अनिवार्यः। एवं चिन्तयन्, तक्षकः समीपस्थाः सर्पान् तपस्विनः रूपेण स्थापयित्वा प्रेषयामास। सः तक्षकः स्वयम् फलमध्ये कृमिरूपेण प्रविश्य, फलानि मूलानि च गृहित्वा तत्र प्रविश्य स्थितः। ते सर्पाः शीघ्रं गत्वा, फलानि गृहीत्वा, राजप्रासादस्य समीपे स्थिताः। रक्षकाः तान् तपस्विनः दृष्ट्वा पृच्छन्ति—"किमर्थम् आगताः?" ते ऊचुः—"वयं अद्य वने आश्रमात् राजानं द्रष्टुं प्राप्ताः।" "अभिमन्युपुत्रं वीरं, तेजस्विनं वंशधरं, आथर्वणमन्त्रैः पोषयितुम् आगताः।" "राज्ञः सन्देशं ददातु—मुनयः साक्षात् साक्षात्कारं कामयन्ति; आशीर्वादं कृत्वा, मधुरफलानि दत्त्वा गमिष्यामः।" "भारतानां वंशे कदापि द्वारपालाः न दृश्यन्ति, न च मुनिभ्यः प्रवेशनिषेधः श्रूयते।" "वयं राज्ञः समीपं गत्वा, आशीर्वादं दत्त्वा, अनुमतिं प्राप्य, गमिष्यामः।" एवमुक्त्वा, सुतवचनानि श्रुत्वा, रक्षकाः तान् ब्राह्मणान् मन्यमानाः, राजाज्ञया प्रत्युवाचुः—"अद्य, हे ब्राह्मणाः, राजानं द्रष्टुं न शक्यते; एषा निश्चितिः। श्वः सर्वे मुनयः अत्र राजप्रासादे आगन्तुं शक्नुवन्ति।" "प्रासादमुत्क्रम्य ब्राह्मणैः न गन्तव्यम्, हे मुनिवर्याः; ब्राह्मणशापभयेन राज्ञा एवम् आदेशः कृतः—न संशयः।" ततः ब्राह्मणाः ऊचुः—"फलानि, मूलानि, जलं च राज्ञे दीयताम्।" ब्राह्मणाः रक्षकेभ्यः तानि राज्ञे दातुं आज्ञापयन्। ये रक्षकाः गच्छन्तः आसन्, ते राज्ञे निवेदयामासुः—"मुनयः आगताः।" राजा आज्ञापयत्—"यानि फलानि, मूलानि, अन्यानि च सन्ति, तानि आनयत।" "मुनिभ्यः पृच्छ्यताम्—किमर्थं आगताः? प्रातः पुनः आगमनं च। मम नमस्कारं निवेद्यताम्; अद्य साक्षात्कारः न भविष्यति।" ततः ते रक्षकाः गत्वा, फलानि, मूलानि, अन्यानि च आदाय, राज्ञे आदरपूर्वकं निवेदयामासुः।