स्कन्दः उवाच—एवमुक्त्वा स महर्षिः स्वतेजसा शीघ्रमेव पुष्यनक्षत्रं सोममार्गे स्वस्थानं प्रत्यस्थापयत्, हे घटोद्भव। ततः स महात्मा ऋषिः रेवतीनक्षत्रे समुपस्थिते विधिपूर्वकं राजा दुर्दमाय रेवतीं कन्यां विवाहाय समर्पयामास। कन्यायाः विवाहकर्म समाप्य स ऋषिः राजानं सम्बोध्य उवाच—“वीर, किं ते मनसि? वक्ष्यसि चेत्, तत् सर्वं पूरये।” राजा प्राह—“भगवन्, अहं स्वायम्भुवमन्वन्तरस्य वंशे जातः। तव प्रसादेन मन्वन्तराधिपतिं पुत्रं लब्धुमिच्छामि।” ऋषिः उवाच—“यदि तवेषा कामना, तर्हि देवीमुपास्य त्वं नूनं मनुं पुत्रं लप्स्यसे, यः मन्वन्तराधिपः भविष्यति। पञ्चवारं देवीभागवताख्यं पञ्चमं पुराणं शृणुयाः चेत्, तत्सर्वं लभसे।” पुनः स ऋषिः उक्तवान्—“रेवतोः कन्या रेवती पुत्रं जनयिष्यति, यस्य नाम रायवत इति भविष्यति। स पञ्चमः मनुः वेदशास्त्रविशारदः, तत्त्ववित्, धर्मात्मा, अजितश्च भविष्यति।” एवं स राजा पितृपैतामहम् अधिराज्यं धर्मेण पालयन्, प्रजाः स्वसुतवत् पालयामास। कदाचित् लोमशो नाम महर्षिः तत्र आगतः। राजा स महर्षिं विधिवत् सत्कृत्य, पूजयित्वा, सस्मितं प्राञ्जलिः उवाच—“भगवन्, तव प्रसादेन पुत्रकामः देवीभागवताख्यं पुराणं श्रोतुमिच्छामि।” तच्छ्रुत्वा लोमशः प्रीतः उवाच—“राजन्, धन्योऽसि; त्रैलोक्यमातुः श्रद्धा तव हृदि जाताऽस्ति। या सा जगन्माता देवानां दानवानां मनुष्याणां च पूजिता, यदि तस्या उपासना तव हृदि, तदा तव सर्वं साध्यं। तस्मात् अहं ते देवीभागवतं कीर्तिमन्तं पुराणं पठिष्यामि। तस्य केवलं श्रवणेन किमपि दुरलभं नास्ति।” एवं स महर्षिः शुभदिने कथां प्रारब्धवान्। राजा स्वपत्नी सहितः पञ्चवारं सम्यक् शृणोति स्म। कथासमाप्तौ धर्मात्मा राजा परमसंतुष्टः सन् पुराणं महर्षिं च पूजयामास। नवर्णमन्त्रेण होमान् कृत्वा, कुमारीः दम्पतींश्च भोजयित्वा, दानेन तान् तुष्टवान्। ततः कालेन देवीप्रसादात् रेवती पुत्रार्थिनी गर्भं धारयामास, यः लोकार्थाय जातः। शुभे दिने, शुभग्रहसंयोगे, सर्वलक्षणैः समन्विते, रेवती पुत्रं प्रसूता। तस्य पुत्रस्य जन्मश्रवणेन राजा हृष्टः स्नात्वा सुवर्णमिश्रितेन जलेन जातकर्मादिकं चकार। स ब्राह्मणान् यथाविधि दत्त्वा, सन्तुष्टवान्; जातकर्मोपनयनादिकं कृत्वा, पुत्राय वेदशिक्षां दत्तवान्। स रायवत् नामकः पुत्रः सर्वविद्याधारः, धर्मात्मा, शस्त्रेषु श्रेष्ठः, धर्मवक्ता धर्मकर्ता च, महाबलश्च अभवत्। ततः ब्रह्मा रायवतं मनुपदे न्ययोजयत्; स च मन्वन्तरस्य प्रथितराजा धर्मेण पालयामास। एवं देवीशक्तेः सामर्थ्यं संक्षेपेणोक्तम्; तस्य पुराणस्य महिमानं को विस्तार्य वक्तुं समर्थः? सूतः उवाच—एवं भगवतो भागवतस्य माहात्म्यं विधानं च गर्भजन्मनः श्रुत्वा, कुमारं पूज्य स्वाश्रमं पुनरगच्छत्। हे विप्राः, यद् अहं भागवतस्य माहात्म्यं प्रोक्तवान्, यः श्रद्धया शृणोति वा पठति, स सर्वान् भोगान् भुक्त्वा अन्ते मोक्षमवाप्नोति। तत्र ऋषयः ऊचुः—“सूत, भाग्यवन्, परं माहात्म्यं श्रुत्वा, पुराणश्रवणस्य विधानं श्रोतुमिच्छामः।” सूतः उवाच—“शृणुत, मुनयः, पुराणश्रवणस्य विधानं, येन शृण्वन्तः सर्वकामान् प्राप्नुवन्ति। प्रथमं ज्यौतिषिकं आहूय, शुभमुहूर्तं निश्चित्य, शुद्धे मासे आरभ्य षण्मासान् यावत् शुभाय पुराणश्रवणं कुर्यात्। हस्ताश्विनीमूलपुष्यब्रह्ममैत्रेन्दुवैष्णवानक्षत्रेषु, शुभदिने शुभवेले च पुराणश्रवणं कल्याणकरं भवति। गुरुभद्रवेदाब्जशारङ्गाभिधिगुणानां गुणैः धर्मार्थकथासिद्धिसौख्यानि प्राप्यन्ते। ततः दुःखनाशः, राजभीतनिवारणम्, ज्ञानलाभः, अन्ये च फलानि क्रमशः सिध्यन्ति; पुराणश्रवणे शिवोक्तया मण्डलं विशुद्ध्य यथाविधि कुर्यात्। वैकल्पिकं च, देवीप्रसादाय, यत्रकुत्रापि मासे, विशेषतः चतुर्षु नवरात्रेषु, तिथिदिननक्षत्रविशुद्ध्या शृणुयात्। विवाहादिकर्मवत् सर्वव्यवस्थां यथाविधि कुर्यात्; अस्मिन्यज्ञे यत्कर्तव्यं, तत् बुद्धिमान् सम्यगाचरेत्। बहवः सहचारिणः, कपटालोभवर्जिताः, दक्षाः दानशीलाः, देवीभक्ताः नियोज्याः। दूताः सर्वदेशे, सर्वजनानां मध्ये, यत्नेन प्रचारयन्ति—“अत्र देवीकथायाः श्रवणं भविष्यति, सर्वे आगच्छन्तु।” सूर्यगणपतिशिवशक्तिविष्णुभक्ताः सर्वेऽपि अत्र सानुग्राहाः सन्निहिता भवन्तु; एकत्र देवाः शक्तिसहिताः पूज्यन्ते। ये देवीभागवतस्य सुधारसास्वादनकाङ्क्षिणः, विशेषतः कथाश्रवणरागिणः, ते आगच्छेयुः। ब्राह्मणादयः, स्त्रियः, सर्वाश्रमिणः, कामिनो वा अकामिनो वा, सर्वे कथामृतं पिबन्तु। नैव कदाचित् भोजनकथापि श्राव्या; यज्ञसमये एव आगच्छेयुः, पुण्यकालमात्रं तिष्ठेयुः। एतेषां सर्वेषां व्यवहारः सदा विनयेन संपाद्यः; आगतानां यथायोग्यं वासस्थानं व्यवस्थितव्यम्।” एवं स देवीभागवतपुराणकथायाः माहात्म्यम् उपदेशं च सूतः मुनिभ्यः निवेदयामास।