सूर्यः कुन्त्यै प्रोवाच—“अद्य यदि अहं व्यर्थं प्रतिनिवर्तेयं, तर्हि महद्दोषं मन्ये; नूनं सर्वदेवानां विषयः भविष्यामि।” पुनः स सूर्यः पुनः उवाच—“यदि त्वं मया सह न संयोगं करोषि, तर्हि यं ब्राह्मणः तुभ्यं मन्त्रं दत्तवान्, तं च त्वां च कठोरतया शप्स्यामि।” तदा सः कुन्त्याः कौमार्यां स्थायिनीं कृत्वा, लोकस्य अज्ञातां च, तस्याः सुन्दराननायाः पुत्रं स्वसमं जनयिष्यामीति प्रतिजज्ञे। एवं उक्त्वा, सूर्यः तां लज्जासम्पन्नां विचारमग्नां कुन्तीमालिङ्ग्य, तस्यै यथेष्टं वरं दत्त्वा तत्रैवान्तर्धानं गतः। सा तु सुमध्यमा कुन्ती गर्भं गुह्ये कक्षे दधारा; केवलं धात्री च सखी च तस्याः तद्विदितं, न मातरौ, नान्यः कश्चन। तत्रैव गृहे तस्याः अत्यद्भुतरूपः, कवचकुण्डलभूषितः पुत्रः गूढतः जातः। सः द्वितीयः सूर्य इव, दिव्यकुमारसदृशः अभवत्। तं पुत्रं धात्र्यै समर्प्य, सा कुन्ती लज्जया नम्रवदना ताम् उवाच। धात्री तु तां सान्त्वयन्ती उवाच—“मा विषादं गच्छ, अहं तव सहायिनी अस्मि।” तदा कुन्ती पुत्रं कक्षे स्थाप्य, धात्र्यै प्रायच्छत्। सा दुःखिता कुन्ती विलपन्ती उवाच—“किं करिष्यामि, पुत्रस्नेहेन पीडिता? त्वां प्राणाधिकं वत्सं परित्यजामि। दैवयोगात्, सर्वलक्षणसम्पन्नं त्वां त्यक्त्वा, अहं दुष्टभाग्येति मन्ये। या देवी गुणातीतगुणा, सा त्वां पातु, जगदम्बा कात्यायनी त्वां स्तन्यं ददातु। कदा तव पद्मवदनं पश्येयम्? एकाकिनी वने त्वां सूर्यपुत्रं त्यक्त्वा, पापिनीव सन्तापमुपगता। पूर्वजन्मनि त्रैलोक्यजननीं न सम्यगर्चितवती, न शुभां देव्या आनन्ददायिन्याः चरणयोः चिरं ध्यानं कृतवती। अतः अहं सदा दुःखिता, पुनः त्वां वने त्यक्त्वा, स्वस्मिन कृतपापे स्मरन्ती तपः करिष्यामि।” एवं विलप्य, कुन्ती पुत्रं कक्षे स्थाप्य, जनदर्शनभीता धात्र्यै दत्तवती। सा कुन्ती भयभीता स्नात्वा पितुः गृहे स्थितवती; तया प्रेषितः कक्षः अधिरथेन प्राप्तः। राधा नाम सूतपत्नी सुतं कामयमाना आसीत्; तस्मात् वीर्यवान् कर्णः सूतगृहे पालयितुं प्राप्तः। एवं कन्या कुन्ती स्वयमेव पाण्डुं पतिं चक्रे; अन्यया च मद्रराजकन्यया माध्र्या शुभया सह। पाण्डुः महाबलः वनं गच्छन् मृगसङ्कल्पितं मुनिं मृगायां हत्वा। तदा कोपात् मुनिः पाण्डुं शशाप—“स्त्रियाः सह संयोगे मृत्युः त्वाम् आपत्स्यति।” शापग्रस्तः पाण्डुः दुःखितः राज्यं परित्यज्य, वनं गतः, महाशोकसमन्वितः। तं धर्मसेवायै, सतीसत्यपालनाय, महर्षिसंयुक्ताः कुन्ती माध्री च अनुगच्छताम्। गङ्गातटे पाण्डुः मुनिनिकेतनेषु वसन्, धर्मश्रवणं कृत्वा, घोरं तपः अकरोत्। कदाचित् धर्मकथायां प्रवृत्तायां, राजा मुनिना पृष्टं धर्मवचनं शृणोति—“अपुत्रस्य स्वर्गगमनं नास्ति; यथाकथञ्चित् पुत्रः उत्पादनीयः।” पुत्रः अंशतः, कुमारीतः, क्षेत्रजः, कृतकः, कुम्भसंभवः, गृहीतः, अपविद्धः, क्रीतः, अपविद्धश्च। अन्यः अन्यतः प्रदत्तः, धनदायः च; प्रत्येकः पूर्वात् हीनः इति निश्चयः। एतच्छ्रुत्वा, पाण्डुः कुन्त्यै कमललोचनाय उवाच—“तपस्विनं मुनिं समुपगम्य शीघ्रं पुत्रं जनय।” “मम आज्ञया दोषो नास्ति; पूर्वं वसिष्ठेन सौदासः रानीं प्रति जनितः इति श्रुतम्।” तदा कुन्ती प्रत्युवाच—“पूर्वं दुर्वाससा मम मन्त्रः दत्तः, यः कामदः, सदा सफलः।” “यं देवमाह्वयेयं तेन मन्त्रेण, सः निश्चितं आगच्छेत्।” पत्युः आज्ञया, परमधर्मं स्मृत्वा, सा प्रथमं युधिष्ठिरं पुत्रं अलभत्। वायोः बलिनं वृकोदरं, इन्द्रस्य च अर्जुनं; एवं वर्षे वर्षे त्रयः महाबलिनः पुत्राः कुन्त्याः अभवन्। माध्री पत्युः पाण्डोः समीपे उवाच—“मम पुत्रं देहि, हे महाबाहो; किं करणीं, दुःखं मम हरेः।” पाण्डुना अनुमता, कुन्ती करुणया मन्त्रं तस्यै दत्तवती; माध्री एकस्मिन्नेव पुत्रे मन्त्रं प्रयुक्तवती। अश्विनौ स्मृत्वा, माध्र्या नकलः सहदेवश्च जातौ। एवं पञ्च पाण्डवाः, देवसम्भूताः क्षेत्रजा, वर्षे वर्षे तस्मिन्वने जाताः। कदाचित् पाण्डुः माध्रीं मुनिनिकेतने एकाकिनीं दृष्ट्वा, कामवशात् तामालिङ्ग्य, आपदं नाज्ञाय, ताम् आलिङ्गितवान्। सा पुनः पुनः प्रतिषेधयन्ती, तेन आलिङ्गिता; दैवयोगात् सः भूमौ पतितः। यथा लता वृक्षात् छिन्ना पतति, तथा सा युवती पतिता, दुःखेन रुरोद। तदा कुन्ती शिशुभिः सह रुदती प्रत्यागच्छत्; ऋषयः अपि शब्दं श्रुत्वा समाययुः। पाण्डुः मृतः; सर्वे तपस्विनः मुनयः अग्निना गङ्गातटे तस्य दाहसंस्कारं कृतवन्तः। माध्री पतिसहगमनं निश्चित्य, स्वपुत्रौ कुन्त्यै समर्प्य, धर्मं सतीसत्यं च पालयन्ती, अन्वगच्छत्।