शान्तनुः महाभागः गङ्गायाः पुत्रः अतिवीर्यवान् भविष्यति इति गङ्गा उवाच। राजन्, यौवनं प्राप्तं पुत्रं तव समीपं दास्यामि इति सापि प्रतिज्ञाय गङ्गा तं बालं गृहीत्वा अन्तर्धानम् अगच्छत्। ततो राजा शोकं पत्न्याः वियोगजनितं तथा पुत्रस्य विषये अद्भुतं अनुभवन् दुःखितः अभवत्। एवं कालः यायमानः, राजा शिकारार्थं वनं निर्गतः। तस्मिन्काले शान्तनुः गङ्गातीरं प्राप्तः। तत्र स बालः बहून् बाणान् स्रष्टुम् अपश्यत्। तं दृष्ट्वा राजा विस्मितः किमपि न जानात्। तस्य अतिमानुषं कौशलं बाणेषु शीघ्रता च दृष्ट्वा राजा विस्मितः सन्तः पप्रच्छ—"निष्पाप, कस्य त्वं पुत्रः?" इति। तदनन्तरं स बालः दृष्टे राजा चिन्तायुक्तः अभवत्। तत्र स्थिरचित्तः राजा गङ्गां स्तुत्वा स्थितः। तं दृष्ट्वा, सर्वाङ्गसुन्दरीं गङ्गां, राजा स्वयं उवाच। गङ्गा उवाच—"गङ्गायाः पुत्रः, तपस्वी, तव हस्ते स्थापयामि। स वंशस्य कीर्तिं करिष्यति, तव भक्तः भविष्यति। स तव पुत्रः वसिष्ठस्य दिव्याश्रमे पालितः। यद् वेदज्ञानं जमदग्निः जानाति, तत् तव पुत्रः अपि जानाति।" इत्युक्त्वा गङ्गा पुत्रं दत्त्वा अन्तर्धानम् अगच्छत्। राजा पुत्रं आलिङ्ग्य शिरसि घ्राणं कृत्वा तुष्टः अभवत्। ततः राजा गजाह्वये महोत्सवं अचरत्। सर्वजनं शुभमन्त्रिणः च संगृह्य, सर्वगुणसम्पन्नं पुत्रं युवराजं कृतवान्। सूतः उवाच—गङ्गेयस्य जन्म, जाह्नव्याः उत्पत्तिः एवं वर्णितम्। गङ्गायाः पावनावतरणं तथा वसूनां उत्पत्तिः अपि उक्तम्। एषा पुण्या शुद्धा कथा कृत्स्नं ऋषिस्रेष्ठ, वर्णिता। भगवतः भागवतस्य पुण्यं विविधकथायुक्तं वर्णितम्। यः शृणोति, सर्वपापविनाशं, शुभदं, सुखदं च भवति। ऋषयः ऊचुः—वसूनां उत्पत्तिः शापसम्भवा, गङ्गेयस्य जन्म लोमहर्षणेन वर्णितम्। व्यासस्य माताः धर्मविदुषी सत्यवती नाम्ना, सुभगा, गन्धयुक्ता—सा कथं शान्तनुं पतिं अभवत्? नाविककन्या राज्ञा धर्मश्रेष्ठेन कथं स्वीकृता, विस्तरेण कथय, धर्मज्ञ। सूतः उवाच—शान्तनुः राजर्षिः, नित्यं शिकारव्यापारे लीनः, वनं गत्वा मृगान्, महिषान्, ऋष्यांश्च हत्वा सुखम् अन्वभवत्। चतुर्वर्षाणि पुत्रसहितः शिवः इव पुत्रस्नेहेन सुखं भुक्तवान्। एकदा, बाणैः सूकरान् महिषान् च हत्वा, किञ्चित् वनं प्रविश्य कालिन्दीं नदीं प्राप्तः। तत्र राजा अदृश्यं उत्तमं गन्धं अनुभूय, तस्य कारणम् अन्वेष्टुं वनं विचरन्। न स गन्धः मन्दारस्य, न मृगकस्तूर्याः, न चम्पकस्य, न मालती, न केतकी, न तादृशः। नापि पूर्वं तादृशः शुद्धः गन्धः अनुभवितः—कुतः एषः वायुः आगतः, मम घ्राणं मोहयति? एवं विचारयन् शान्तनुः तस्य गन्धस्य कामेन आकृष्टः वनं विचरन् वायोः अनुसरणं कृतवान्। तत्र नदीतीरे, एकां स्त्रीं, रूपवतीं, लज्जावतीं, सुन्दरीं, स्थिरां, मलिनवस्त्रधारिणीं अपश्यत्। तां दृष्ट्वा, कृष्णाक्षीं, मनोहरीं, राजा विस्मितः अभवत्, निश्चितं च—एषः गन्धः तस्या शरीरात् आगतः। सा अद्भुतरूपा, गन्धः अपि लोकसर्वैः प्रशस्तः, तस्या युवावस्था नूतनसमानः—तां दृष्ट्वा राजा साक्षात् विस्मितः अभवत्।