सत्यवत्याः नाम व्यासस्य मातरि पूर्वं कथितम्। सा निषादकन्या कथं स्वयमेव राज्ञा विवृता, इति पृष्टम्। शान्तनोरग्र्या भार्या का, इति जिज्ञास्यते। पूर्वं चित्राङ्गदस्य जन्म सूतेन उक्तम्। तस्मिन्सुरवीरे चित्राङ्गदे निहते, तस्य कनिष्ठभ्राता तदा जातः। ज्येष्ठः भीष्मः तु पूर्वमेव स्थितः, स्थिरः सुन्दरश्च। विचित्रवीर्ये मृते, सत्यवती अत्यन्तं शोकसन्तप्ता बभूव। सा महाभागा कथं भीष्माय राज्यं न दत्तवती? व्यासेन, अनन्तशक्तिना, कथं धर्मविरुद्धं कर्म कृतम्? सः पुराणकर्ता धर्मनिष्ठात्मा च, कथं मुनिः तादृशं कर्म अकरोत्? मुनिना तादृशं निन्दितं कर्म कथं कृतम्? हे व्यासशिष्य, त्वं बुद्धिमान्, अस्माकं संशयं व्यपनीय कथय। सूतः उवाच—सत्यवत् धर्मनिष्ठः राजा परमेश्वरः चाभूत्। सहस्राश्वमेधशतवाजपेययज्ञैः स इन्द्रं देवराजं तुष्ट्वा, स्वर्गं प्राप्तवान्, महाबुद्धिमान्। कदाचित् महाभिषो नाम राजा ब्रह्मलोकं गतः। तत्र गङ्गा महानदी भगवतः सेवायाम् आसीत्। सर्वे देवाः शिरः नमतः तां न पश्यन्तः स्थिताः। सा नदी स्नेहपूर्णं राजानं विज्ञाय तमपि अवगच्छत्। ब्रह्मा तयोः उभयोः कोपितः, क्रुद्धः शीघ्रं शापं दत्तवान्—"यूयं नूनं पुण्ययुक्तौ मनुष्ययोनि प्राप्स्यथः।" तौ दुःखितचित्तौ शीघ्रं ब्रह्मलोकात् निर्गतौ। सः प्रतिपं, पौरवं पितरं, चिन्तयामास। तौ वसिष्ठस्य आश्रमं गत्वा तत्र संप्रहृष्टौ। तस्य भार्या द्यौ नाम्ना, नन्दिनीं गोमातरं दृष्टवती। द्यौ ताम् उवाच—"शृणु सुन्दरी, एषा वसिष्ठस्य धेनुः।" तस्याः आयुः दशसहस्रात् न्यूनं भविष्यति, सदा च यौवने स्थास्यति। उशीनरस्य राजर्षेः कन्या परमसुन्दरी आसीत्। नन्दिनीं कामधेनुं श्रेष्ठमुन्याश्रमं नय। मानवानां मध्ये सा एव जरारोगवर्जिता भविष्यति। स दोषरहितः, पृथिव्यादिभिः सह, संयतं मुनिं अवमानितवान्। सः शीघ्रं फलानि गृहीत्वा आश्रमं आगतः। तेजस्वी सः काननेषु विपिनेषु च मृगयां कृतवान्। वरुणः ध्यानात् वसूनां तस्याः ग्रहणं विज्ञाय, तदपि अवबुध्य। तस्मात् सर्वे वसवः नूनं मानुषेषु जन्म लप्स्यन्ति। इति श्रुत्वा ते सर्वे विषण्णचित्ताः दुःखिता प्रस्थिताः। शरणं प्रार्थयन्तः वसवः मुनिं समीपं गत्वा तं प्रसादयितुम् अयच्छन्। "एकवर्षे शापात् विमोक्षं प्राप्स्यथ," इति मुनिना उक्तम्। तस्मात् द्यौ दीर्घकालं मानुषशरीरे स्थास्यति। ते सर्वे शापपीडिताः, नम्राः, मनोग्रन्थिं गङ्गां प्रति उक्तवन्तः—"वयं मानुषयोनि प्रवेशे महतीं चिन्ताम् अनुभवामः।