सर्वत्र, अग्रे, पृष्ठे, पार्श्वयोः, अधः, ऊर्ध्वं च, पुनः पुनः नमः त्वं, हे अम्बिके, सर्वत्र नमः। हे महादेवि, रत्नद्वीपवासिनि, अनन्तकोटिब्रह्माण्डनायिके, जगज्जननि, कृपां दर्शय। जयस्ते, हे देवि, जगज्जननि! जयस्ते, परमेष्वरी, जयस्ते, लोकनाथे, जयस्ते, परात्पराणां परा। हे लोकनाथे, शुभगुणनिधे, कृपां कुरु, हे परमेश्वरि, जगद्वर्त्मनि कृपां कुरु। एवं, देवैः उच्चैः मधुरैः वचोभिः श्रुत्वा, श्रीनारायणः उवाच—जगज्जननी, मदिरामय कोकिलस्वरेण, देववचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच। देवी उवाच—सदा अहं तुष्टा अस्मि, हे देवाः, वरदानां शिरोमणयः, ये यत्काम्यं कार्यं वक्तुम् इच्छन्ति, तद् प्राज्ञाः वदन्तु। देवीवचनं श्रुत्वा, देवाः तस्य दुःखस्य कारणं वर्णयन्ति—दुष्टासुरस्य दुष्कृत्यं, येन जगति महान् क्लेशः अभवत्। ते श्रद्धया देवद्वेषं, ब्राह्मणवेदविनाशं, देवस्थानहानिं च निवेदयन्ति। तत्र, ब्रह्मणः वरं यथावत् देवीं प्रति कथयन्ति। ततः, तद्वचनं श्रुत्वा, महादेवी तस्मिन्नेव काले— भ्रामरी देवी हस्तगताः मधुमक्षिकाः, पार्श्वस्थाः, अग्निसमीपस्थाः च, विविधरूपधारिणः प्रेषयति। तया अधिकाः मधुमक्षिकाः उत्पादिताः, येन त्रैलोक्यं पूर्णम् अभवत्; तेषां समूहम् एकत्रितं दृष्ट्वा, मधुमक्षिकासमूहः इव प्रकटितम्। ततः, आकाशः तैः पूर्णः, पृथिव्यां तमः व्याप्तम्; दिवि, पर्वतशिखरेषु, वृक्षेषु, अरण्येषु च तैः व्याप्तम्। मधुमक्षिकाः प्रकटिताः, अद्भुतं दृश्यं अभवत्; सर्वे दैत्यवक्षांसि विदारयन्ति। यथा कुपिताः मधुमक्षिकाः मधुचोरं आक्रान्ति, तथा तत्र शस्त्राणि अस्त्राणि च निष्फलानि अभवन्। न युद्धम्, न संवादः—मृत्युः एव अभवत्; यत्र यत्र दैत्याः स्थिताः, तत्र तत्र, येन केन प्रकारेण, सर्वे दर्पयुक्ताः दैत्याः तत्र एव विनष्टाः। तस्मिन्काले, तेषां मध्ये कश्चन संवादः न अभवत्। क्षणमात्रेण सर्वे प्रमुखदैत्याः विनष्टाः; कार्यसिद्धौ, मधुमक्षिकाः देवीसमीपम् आगच्छन्। जनाः विस्मयमूढाः—"एषा अद्भुतम्, नूनं अद्भुतम्! किं आश्चर्यं जगज्जनन्याः, यस्याः शक्तिः एषा?" इति। ततः, ब्रह्मा-विष्णु-प्रधानाः सर्वे देवगणाः, आनन्दसागरमग्नाः, अम्बिकां पूजयन्ति। विविधैः द्रव्यैः, नानाविधैः उपहारैः, विजयघोषैः, पुष्पवृष्टिं कुर्वन्ति। दिवि, मृदङ्ग-मुरज-वीणा-धक्का-डमरु-घण्टा-शङ्खनिनादैः त्रैलोक्यं पूर्णम् अभवत्; अप्सरसां नृत्यं, ऋषिस्रेष्ठैः वेदपारायणं, गन्धर्वादिभिः गीतम्। स्तुतिभिः विविधैः, हस्तान् शिरसि स्थापयन्तः, सर्वे "जय माता! जय नायिके!" इति घोषयन्ति। ततः, प्रसन्ना महादेवी, सर्वेभ्यः पृथक् वरान् ददाति; यथाऽभिलषितं, तेषां आत्मन्य् अनन्यभक्तिं ददाति। देवैः दृष्ट्वा, सा देवी अन्तर्धानं गता। एवं, भ्रामरीदेव्याः महाकर्माणि सर्वं उक्तं। यः पठति, वा शृणोति, तस्य सर्वपापं नश्यति; श्रवणं अद्भुतम्, संसारसागरत्राणाय उपयुक्तम्। मनुष्या मनूनां कर्माणि, देवीमहिम्ना संयुक्तानि, पठित्वा वा शृण्वन्ति, शुभं ददाति, पापं नाशयति। यः प्रतिदिनं पठति, वा नित्यं शृणोति, सः सर्वपापात् विमुक्तः, देवीसंयोगं प्राप्नोति। अथ, मत्स्यगन्धोत्पत्तिवर्णनं आरभ्यते। ऋषयः ऊचुः—"तव गर्भहेतुं कथनं अद्भुतम्; सर्वेषां तपस्विनां मध्ये संशयः उत्पन्नः।" "व्यस्याः माता सत्यवती नाम्ना प्रसिद्धा; सा शान्तनु-राजेन विवाहिता इति प्रसिद्धम्। कथं व्यासः पुत्रः तस्याः स्वगृहे अभवत्? कथं सा, या यथारूपा, पुनः शान्तनु-राजेन वरणीता अभवत्?" "तयोः द्वयोः पुत्रयोः यथार्थं वद, हे स्थिरव्रते; विस्तरेण, हे भाग्यशालि, परमपावनं चरित्रं कथय। व्यासस्य जन्म, सत्यवत्याः पुनर्जन्म च, वद। सर्वे तपस्विनः पुनः श्रोतुम् इच्छन्ति।" सूतः उवाच—"परमशक्तिम्, चतुर्वर्गफलदायिनीं नमस्कृत्य, आद्यशक्तेः शुभं पुरातनं चरित्रं वक्ष्यामि।" "तस्याः नाम उच्चारणमात्रेण नित्यसिद्धिः लभ्यते; विशेषतः वाग्भवबीजेन, अप्रत्यक्षेणापि। सर्वकामार्थसिद्धये, देवी सर्वकामदायिनी, सर्वदा हृदयेन स्मरणीया।" "राजोपरीचरः नाम राजा आसीत्, धर्मनिष्ठः, सत्यनिष्ठः, चेदिदेशाधिपः, दीप्तिमान्, ब्राह्मणपूजननिष्ठः। तस्य तपसा तुष्टः इन्द्रः, दिव्यं स्फटिकगृहं ददौ, रमणीयं, कामनीयम्।" "तत्र आरूढः, राजा दिव्यरथेन सर्वत्र विचरति; अतः राजोपरीचरः वसुः भूमिनिर्बद्धः न अभवत्। सर्वेषु लोकेषु सुप्रसिद्धः, स राजा धर्मनिष्ठः आसीत्। तस्य पत्निः, सुन्दरी, गिरिका नाम्ना, रूपवती आसीत्।" एवं, शास्त्रवाक्यक्रमेण, देवीमहिम्नः, देवविजयः, भ्रामरीकृत्यं, तथा सत्यवत्याः उत्पत्तिवर्णनं, सर्वं श्रद्धया उक्तम्।