स्वर्गद्विषां विनाशाय देवगणाः तत्र समागताः सन्तः यथायोग्यम् मन्त्रयन्तः स्थिताः। तस्मिन्नेव क्षणे दानवानां सेनया स तत् स्थलम् समन्तात् परिवृतम् अभवत्। तदा दानवराजः अरुणः शीघ्रं देवलोकं प्राप्य, सूर्यचन्द्रयमाग्नीनां पृथगधिष्ठानानि बलात् अधिगृह्य, स्वस्य तपसा विविधानि रूपाणि धारयन्, स्वयमेव तानि सर्वाणि अधिकार्य, देवाः स्वस्वधामात् अपवर्जिताः कैलासप्रदेशं जग्मुः। ते देवाः पृथक् पृथक् स्वीयं दुःखं शंकराय निवेद्य, तत्रापि किम् कर्तव्यमिति महती मन्त्रणा अभवत्। ब्रह्मणा तदा कारणं व्याख्यातम्—न युद्धेन, न शस्त्रैः, न अस्त्रैः, न नरैः, न स्त्रीभिः, न द्विपद्भिः, न चतुष्पद्भिः, न उभयस्वरूपेणापि तस्य मृत्युः संभवति। ततः सर्वे चिन्तार्णवे निमग्नाः किंचिदपि कर्तुं न अशक्नुवन्। तस्मिन्नन्तरे, तत्र देवानां मध्ये देहविहीना वाणी अभूत्—"विश्वेश्वरीं सम्पूजयत, सा एव वः कार्यसिद्धिं करिष्यति" इति। पुनः सा वाणी उच्चैः शब्देन प्रकटिता—"यदि स दैत्यपतिः गायत्रीजपेन तदीयां परित्यजेत्, तदा स मृत्युवशं गमिष्यति" इति श्रुत्वा, देवाः सान्तोष्यं परस्परं मन्त्रयित्वा, बृहस्पतिं आहूय, देवेन्द्रः वचः प्रोवाच—"हे गुरो, दैत्यस्य समीपं गत्वा देवकार्यार्थं यत् कर्तव्यम्, तत् कुरु, यथा स गायत्रीं परित्यजेत्। वयं तु ध्यानयोगाभ्यां परां देवीं सम्पूजयामः; यदि सा तुष्टा भवति, तदा सा भगवती वः सहाय्यं दास्यति।" एवं गुरुम् उपदिश्य, सर्वे देवाः जम्बूनदनिवासिन्यै जगद्धात्र्यै जग्मुः; सा शुभा अस्मान् दैत्यभीतेः त्रात्री भविष्यति इति। तत्र गत्वा, सर्वे दृढनिश्चयेन तपः कृत्वा, मायाबीजमन्त्रजपेन, भगवत्याः पूजायाम् अनन्यचेतसः अभवन्। ततो बृहस्पतिः शीघ्रं दैत्यस्य समीपं गत्वा, तं मुनिवरं दृष्ट्वा दैत्यपतिः पप्रच्छ—"हे मुनिवर, किमर्थं त्वमत्र आगतः? किं कारणं? किं कार्यम्? वद। अहं तव पक्षपाती नास्मि, अपि तु अहमेव तव शत्रुः।" तस्य वचः श्रुत्वा, बृहस्पतिः प्राह—"या भगवती वयं यां सेवामहे, सा एव त्वया अपि नित्यं पूज्यते।" अतः कथं त्वं अस्माकं पक्षे न स्याः इति पृष्टे, तं दैत्यं दिव्यया मायया मोहितं कृतवान्। तदा दैत्यश्रेष्ठः गर्वात् परं गायत्रीमन्त्रं परित्यज्य, तेजोहीनः अभवत्। ततः स्वकार्यं सम्पाद्य, गुरुस्तत्रात् निर्गत्य, सर्वमेतद्वृत्तान्तं वज्रपाणये निवेदयामास। सर्वे देवाः तुष्टाः सन्तः परमां देवीं सम्पूज्य, कालेन कतिपयेन, किञ्चित्कालान्तरे, जगद्धात्र्याः, शुभदायिन्याः, विश्वमातुः, दर्शनम् अभवत्। सा देवी कोटिसूर्यसमप्रभा, कोटिकन्दर्पसुन्दरी, अद्भुतविलासलेपवस्त्राभरणविभूषिता, विचित्रमाल्यानुलेपना, भृङ्गगुच्छधारिणी च अभवत्। सा देवी वरप्रदा, भयहरिणी, शान्ता, करुणामृतसिन्धुः, विविधपुष्पमालाभिः भृङ्गसंयुक्ताभिः शोभिता, अनेकेषु भृङ्गैः परिवृता, 'ह्रीं' इत्यक्षरगायनैः भृङ्गैः सदा सेव्यमाना। अम्बिका सर्वतः कोटिकोटिभिरुपेता, सर्वरूपशोभासम्पन्ना, सर्ववेदैः स्तूयमाना। सा सर्वस्य साररूपिणी, सर्वव्यापिनी, सर्वमङ्गलमूर्तिः, सर्वज्ञा, सर्वजननी, सर्वेश्वरी, शिवा। तां दृष्ट्वा ब्रह्ममुख्यैः देवगणैः प्रमोदितचित्तैः, हर्षपूर्णस्वरेण शिवां स्तुतिं कृतवन्तः। देवाः ऊचुः—"नमस्ते भगवति, महाविद्ये, सृष्टिस्थितिलयकारिणि, पद्मलोचने, सर्वाधारे, नमः। विश्वबुद्धिस्वरूपिणि, विराट्सूत्ररूपिणि, व्यक्तरूपे, पराय स्थिते, नमः। हे दुर्गे, सृष्ट्याद्यतीते, दुष्टनिग्रहे निरवबाधे, अनन्तभक्त्युपलब्ध्ये, उज्ज्वलरूपिणि, नमः।" "कल्याण्यै कालीमातः नमः, नीलसरस्वत्यै नमः, भीषणा तारे महातारे पुनः पुनः नमः। पीतवस्त्रधारिण्यै नमः, त्रिपुरसुन्दर्यै नमः, भैरव्यै मातङ्ग्यै धूमावत्यै पुनः पुनः नमः। छिन्नमस्तायै नमः, क्षीरार्णवतनयायै नमः, शाकम्भर्यै शुभदायै रक्तदन्त्यै नमः।" "निशुम्भशुम्भनाशिन्यै रक्तबीजविनाशिन्यै, धूम्रलोचनसंहात्र्यै वृत्रासुरनिग्रहिण्यै नमः। चण्डमुण्डविनाशिन्यै दैत्यान्तकायै शुभदायै, जयायै गङ्गायै शारदायै उज्ज्वलाननायै नमः। भूमिरूपायै दयारूपायै तेजोरूपायै पुनः पुनः नमः। प्राणरूपायै महारूपायै सर्वभूतस्वरूपिण्यै नमः।" "विश्वस्वरूपायै दयास्वरूपायै धर्मस्वरूपायै देवस्वरूपायै तेजोरूपायै ज्ञानस्वरूपायै पुनः पुनः नमः। वरप्रदायै गायत्र्यै सावित्र्यै सरस्वत्यै नमः। स्वाहायै स्वधायै मातरि दक्षिणायै पुनः पुनः नमः।" "यया 'नेति नेति' इत्युक्तं सर्वशास्त्रेषु निर्दिश्यते, या सर्वेषां प्रत्यक्षरूपिणी, तां परां देवीमुपास्महे। या भृङ्गैः परिवृता, सा एव भ्रामरीति स्मृता। तस्यै भगवत्यै सततं पुनः पुनः नमः।" एवं ते देवाः भगवतीं स्तुत्वा, तस्याः कृपया सर्वं दुःखं निवारयामासुः।