एवं भगवत्याः सावर्णेर्मनॊः जन्मकर्माणि ते सम्यगुक्तानि, हे पुण्यश्लोकिन्। यः एतत् पठति वा शृणोति वा, स भगवत्याः प्रसादं प्राप्नोति। अथ भ्रामरीकथायाः वर्णनं प्रवक्ष्यामि। श्रीनारायण उवाच— अधुना शेषेषां मनूनां अद्भुतं जन्म शृणु। तस्य केवलं स्मरणेन भगवत्यां भक्तिर्जायते। वैवस्वतस्य मनॊः षड् पुत्राः आसन्, येषां नामानि— करूषः, पृषध्रः, नाभागः, दिष्टः, शर्यातिः, त्रिशङ्कुश्च। सर्वे महाबलिनः, विशुद्धात्मानः, कीर्तिमन्तः च। त एव षड् जनाः कालीन्द्याः उत्तमं तीरे समागताः। ते प्राणान् निगृह्य, अन्नत्यागं कृत्वा, पृथिव्यां पृथक् पृथग् भगवत्याः मूर्तिं निर्माय, ताम् अर्चनं चक्रुः। विविधैः द्रव्यैः, भक्तिपूर्वकं तां सम्पूज्य, ते तपोधनाः महाबलिनः, तपःस्वरूपिणः अभवन्। तेषां केचन पत्रभक्ष्याः, केचन वायुभक्ष्याः, केचन जलाशिनः, केचन धूमपायी, केचन सूर्यकिरणाशनाः; एवं परस्परं महत् तपः कृतवन्तः। एवं सततं भगवत्याः भक्त्या यजन्तः, तेषां शुद्धबुद्धिः उत्पन्ना, सर्वमोहविनाशिनी। मनॊः ते पुत्राः भगवत्याः चरणयोः एकचित्तसमाधिना लीनाः अभवन्; शुद्धबुद्ध्या सर्वं जगत् स्वात्मनि अपश्यन्। तेषां शीघ्रं अद्भुतं दर्शनं प्राप्तम्। द्वादशवर्षेभ्यः अन्ते, तेषां तपसा जगदम्बा प्रकटिता अभवत्। देवानां अधीश्वरी, सहस्रसूर्यसमप्रभा, तां दृष्ट्वा षड् राजपुत्राः विशुद्धात्मानः अभवन्। ते भगवतीं भक्तिनम्रचित्ताः, भावपूर्णाः, स्तुतिं चक्रुः— “जय महेश्वरि, करुणानिधान, भगवति! वाग्भवपूजया प्रसन्ना, वाग्भवस्वरूपिणि, ‘क्लीं’ बीजरूपेण प्रकाशिते, ‘क्लीं’ भक्तजनानन्ददायिनि। कामराजमानसहर्षदायिनि, भगवन् प्रियकारिणि, महामाये, परमानन्दस्वरूपिणि, महदैश्वर्यप्रदायिनि। विष्णु, सूर्य, शिव, इन्द्रादिरूपेण, भोगवृद्धिकरि।” इति राजपुत्रैः स्तूयमाना, सा भगवती, महात्मा, प्रसन्ना अभवत्। सा भगवती, प्रसन्नवदना, शुभवचनानि उवाच— “राजपुत्राः, महात्मनः, तपसा युक्ताः। मम पूजया मलरहिताः, विशुद्धचित्ताः अभवथ। यत्काम्यं, तत् व्रणीध्वम्। अहम् तुष्टा, यद् युष्मन्मनसि तिष्ठति, तत् दास्यामि।” ते राजपुत्राः ऊचुः— “भगवति, अस्माकं राज्यं कंटकरहितं भूयात्, वंशश्च दीर्घजीवी। यथेष्टं भोगाः विघ्नरहिताः स्यु:; कीर्तिः, तेजः, बुद्धिः च देहि; सर्वेषां समृद्धिः अव्याहता स्यात्— एष एव वरः।” सा भगवती उवाच— “एवं भवतु, युष्माकं यदस्ति मनसि। इदानीं अन्यदपि वचः शृणुत। सर्वे यूयं मन्वन्तराधिपतयः भविष्यथ; दीर्घसन्ततयः, बहुभोगयुक्ताः, समृद्धिसंपन्नाः च भविष्यथ। अकृच्छ्रबलसम्पन्नाः, ऐश्वर्ययुक्ताः, कीर्तिश्रियः युष्माकं मम प्रसादेन अनुक्रमेण स्युः।” इत्युक्त्वा, श्रीनारायण उवाच— तान् एवम् वरान् दत्त्वा, जगदम्बा भ्रामरी, तैः भक्त्या स्तूयमाना, त्वरया अन्तर्धानं गता। ते सर्वे राजपुत्राः तस्मिन्नेव जन्मनि, परमं ऐश्वर्यं भुक्त्वा, पृथिवीसमृद्धिम् अनुभूय, महाबलिनः अभवन्। तैः अखण्डवंशः पृथिव्याम् उत्पादितः, स्ववंशाः स्थापिता, मनूनाम् अधिपतयः अभवन्। पुनर्जन्मसु, ते सावर्णिमनवः अभवन्। प्रथमः आसीत् दक्षसावर्णिः, नवमः मनुः इति प्रसिद्धः। भगवत्याः प्रसादेन, स महाबलसम्पन्नः अभवत्। द्वितीयः मेरुसावर्णिः, दशमः मनुः अभवत्। स अपि महादेव्याः प्रसादेन मन्वन्तराधिपः अभवत्। तृतीयः सूर्यसावर्णिः मनुः अभवत्। एकादशः, तपसा सिद्धः, महातेजाः, चतुर्थः चन्द्रसावर्णिः, द्वादशः मनुः च महाबलिः अभवत्। स भगवत्याः पूजया मन्वन्तराधिपः अभवत्। पञ्चमः रुद्रसावर्णिः, त्रयोदशः मनुः इति स्मृतः। स अपि महाबलसम्पन्नः, जगदधीशः अभवत्। षष्ठः विष्णुसावर्णिः, चतुर्दशः मनुः, कर्मकुशलः अभवत्। स भगवत्याः वरप्रसादेन, लोकेषु प्रसिद्धः मन्वन्तराधिपः अभवत्। एते चतुर्दश मनवः महातेजोबलसम्पन्नाः, भगवत्याः पूजया सदा लोकेषु पूज्याः, कीर्तिमन्तः, भ्रामरीप्रसादेन महाश्रियः अभवन्। नारद उवाच— “काऽयं भगवती भ्रामरी? कथं जाता? का चास्या स्वरूपम्? तन्मे अद्भुतं चरितं वद, हे महात्मन्, यद् दुःखनाशनं भवति। भगवत्याः कथामृतं पिबन् न तृप्तिं गच्छामि; यः एतत् शृणोति, तस्मै मृत्युः न विद्यते।” श्रीनारायण उवाच— “नारद, शृणु, जगदम्बायाः कर्माणि कथयामि। या अनिर्वचनीया, अनिर्देश्या, अद्भुता, मोक्षप्रदा। भगवत्याः सर्वाणि कर्माणि लोकरक्षणार्थानि, सा मातृवत् अपरिगृहीतदया, स्वसुतवत्। पूर्वं, अरुणो नाम महादैत्यः आसीत्, अतिबलवान्, पाताले दैत्यैः सहितः, देववैरिः, महापापी। स देवविजयकामः, कमलजं प्रति तीव्रं तपः अकरोत्— ‘स एव अस्माकं रक्षकः भविष्यति’ इति चिन्तयन्। स हिमवतः शिखरं गतः, यत्र गङ्गायाः जलं शीतलम्। तत्र योगी, पत्रभक्ष्यः, प्राणनिग्रहं कृत्वा, तपः अकरोत्।