मधु कैटभौ तौ भीषणरूपौ ब्रह्माणं हन्तुं समुत्थितौ। तौ दृष्ट्वा पद्मसम्भवो ब्रह्मा, देवाधिदेवः, स्वप्ननिमग्नोऽभवत्। तत्र तौ उग्ररूपौ, दुर्निवार्यौ दैत्यौ, उपस्थितौ; तदा कमलजः ब्रह्मा महता संतापेन पीडितोऽभवत्। सः चिन्तयामास—"किं करोमि? कुत्र गच्छामि? कथं रक्षां प्राप्नुयामि?" इति महात्मा पद्मयोनिर्विचारयन् स्थितः। तस्य चित्ते तदा उपपन्ना सा विचारणा या तस्य कार्यसिद्धये प्रभाववती, या भगवतः श्रीहरेः निद्रायाः कारणम्। तदा सः ब्रह्मा तां सर्वसृष्ट्याः कारणभूतां देवीं निद्रां शरणं प्रपद्ये। स उवाच—"देवि, देवी, जगद्धात्रि, भक्तानां कामदायिनि, विश्वमाये, महामाये, कल्याणि, क्षीरसागरनिवासिनि, सर्वे तवाज्ञया वर्तन्ते स्वस्वकर्मसु। त्वं कालरात्रिः, महारात्रिः, मोहरात्रिः, मदविह्वला, सर्वव्यापिनि, अधिष्ठात्री, पूज्या, परमानन्दरूपिणि। वन्द्या, पूज्या, मायास्वरूपिणि, मधुरसमा, भूमिरूपिणि, श्रेष्ठा सर्वेषां उच्चावताराणां। लज्जा, पुष्टि, क्षमा, कीर्तिः, श्रीः, दयारूपिणि, रम्या, विश्वपूजिता, जागराद्यवस्थारूपिणि। परमेश्वरी, परमेश्वरी, परमानन्दपरायणा, एकरूपापि द्विविधा, द्विस्वरूपिणि। त्वं त्रयी, त्रिवर्गस्थानं, चतुर्थी, तुरीयरूपिणि, पञ्चमी, पञ्चभूताधिपा, षष्ठी, षड्विधेश्वरी। सप्तमी, सप्तवाराधिष्ठात्री, सप्तसप्तिप्रदायिनी, अष्टमी, वसूनां स्वामिनी, नवग्रहाधिपा। नवरसरूपा, नवकलायुक्ता, नवसंख्येन्द्रियाधिपा, दशमी, दशदिक्पूजिता, दशदिक्प्रवेष्ट्री, हे रमे। एकादशरूपा, रुद्रैः पूजिता, एकादशीप्रियं, एकादशगणनायिका। द्वादशी, द्वादशबाहु, द्वादशादित्यप्रसूः, त्रयोदशरूपिणी, त्रयोदशगणप्रियं। त्रयोदशनामधेया, विशेषा, सर्वदेवताधिष्ठात्री, इन्द्राद्यैः चतुर्दशभिः वरप्रदा, चतुर्दशमनुमातृका। पञ्चदशी तिथिर्ज्ञेया, षोडशी षोडशबाहुका, षोडशकलाचन्द्रमय्या। तस्याः दिव्यतनुः षोडशकलारश्मिभिः व्याप्ता; एवं तव रूपं, देवि, निर्गुणं, तमःप्रसूः। त्वया भगवतः देवदेवस्य लक्ष्मीपतिः निद्रावशेन गृहीतः, तथा तौ उग्रशक्तिमन्तौ मधु कैटभौ च। तयोः विनाशाय देवाधिदेवं बोधय, इति। इत्येवं स्तूयमाना देवी तामसी, भगवत्प्रियाभूत्। ततः सा देवदेवस्य शरीरात् निर्गम्य तौ दानवौ मोहयामास। तस्मिन्नन्तरे श्रीविष्णुः, परात्मा, जगन्नाथः, प्रबुद्धोऽभवत्। स देवदेवः प्रबुद्धः सन् तौ दैत्यौ दृष्ट्वा, तौ उग्ररूपौ, तं मधुसूदनं दृष्ट्वा, युद्धाय समुपस्थितौ। तदा श्रीमधुसूदनः ताभ्यां सह युद्धमकरोत्। पञ्चसहस्रवर्षाणि महाबलवान् सः बाहुप्रहारैः युद्धमकरोत्; तौ चातिबलमदेन मोहितौ मायया। "वरं वृणीध्वम्," इति तौ परमेश्वरं प्राहतुः। तयोः वचः श्रुत्वा भगवानादिपुरुषः अब्रवीत्—"युवां मया अद्यैव निहन्येथाम्।" तदा तौ महाबलिनौ पुनः हरिं प्राहतुः—"यत्र पृथिवी जलसंवृता न स्यात्, तत्रैव नः हन्याः।" ततो भगवान् गदापाणिः, शङ्खधारी, "एवं भवतु" इति प्रतिज्ञाय, चक्रेण तयोः शिरः कट्यां छित्त्वा जहार। एवं देवी प्रकटिता, ब्रह्मणा स्तूयमाना, हे नृप। सा महाकाली योगिनीसर्वेश्वरी। इतः परं, हे पृथिवीपते, महालक्ष्म्याः उत्पत्तिं शृणु। सावरिणेः मनोः कथा च देवीकृत्यैः सह प्रवक्ष्ये। ततः सर्वे पराजिताः देवा, स्वर्गात् अपसारिताः, ब्रह्माणं पुरस्कृत्य परमं लोकं जग्मुः। यत्र शङ्करः च अच्युतः च स्थितौ, तत्र ते महिषासुरस्य दुष्कृत्यम् आख्यातवन्तः। स महिषासुरो नाम दुष्टदानवः, सर्वेषां देवतानां स्थानानि बलात् अपहृत्य, स्वयमेव तानि भोक्तुम् आरब्धवान्, बलवैर्यस्य मदमत्तः। स दुष्टदानवो महिषासुरः, हे अमरपतयः, तस्य विनाशाय उपायः शीघ्रं चिन्त्यताम्, हे दैत्यनाशनाः। एवं देवानां दुःखपूर्णं वचनं श्रुत्वा, श्रीभगवान्, शङ्करपुत्रैः पद्मजेन च सह, महाक्रोधं प्राप्तवान्। तदा, हे नृप, हरौ क्रुद्धे सति, तस्य मुखात् दिव्यतेजः सहस्रसूर्यसमप्रभं निर्गतम्। ततः क्रमशः सर्वदेवानां तेजः स्वस्वदेहात् निर्गतम्, यत् देवपतिं हर्षयामास। शम्भोः तेजसा तस्याः मुखमभवत्; यमस्य तेजसा केशाः, विष्णोः बलात् बाहवः। सोमस्य तेजसा स्तनौ, इन्द्रस्य कटिः, वरुणस्य तेजसा जङ्घोरू। पृथिव्याः तेजसा श्रोणिः, ब्रह्मणः पादौ, सूर्यस्य प्रभया अङ्गुल्यः, वासवस्य तेजसा कराङ्गुल्यः अभवन्। एवं देवी महाकाली, सर्वदेवतामयी, महिषासुरवधाय प्रकटिता।