शृणुत भगवतः सनातनधर्मस्य दिव्यां कथाम्। अस्ति पर्वतो विंध्याख्यः, मेरुं परितः परिवर्तते, उन्नतः परमं गगनमिव स्पृशन्। स सवितुः पन्थानमन्याय्येन मार्गेण निरुद्ध्य, सर्वेषां प्रजासुखं बाधते स्म, हे निष्पाप! तस्योन्नतिं निवारय, सर्वहितकारिणं भव, इति देवाः प्रार्थयन्ति। यदि हि सूर्यस्य गतिः न स्यात्, कथं कालपरिमाणस्य व्यवस्था भवेत्? यदि च स्वाहा-स्वधा-रूपाणि नश्येयुः, कः लोकस्य शरणं स्यात्? वयं च भीतिभारपीडिताः केवलं त्वां रक्षकम् अवलोकयामः। ततः ते देवाः भगवान्तं गिरिशं दीनमनसः प्रार्थयन्ति—"दुःखनाशक, कृपां कुरु, गिरिजापते!" श्रीशिवः तु तान् उवाच—"न हि अस्माकं शक्तिरस्ति विंध्यस्योन्नतिं निवारयितुम्।" तदा देवाः चक्रुः—"वयं श्रीरामाधवस्य, भगवतः विष्णोः समीपं गमिष्यामः; स एव अस्माकं नाथः, आत्मा, पूज्यः, कारणस्वरूपः।" स एव गोविन्दः, सर्वकारणकारणं विष्णुः; तस्य समीपं गत्वा दुःखनाशं याचिष्यामः। एवं गिरिशस्य वचनं श्रुत्वा, सर्वे देवाः, इन्द्रः, पद्मयोनिः च, रुद्रप्रमुखाः कम्पमानाः शीघ्रं वैकुण्ठलोकं जग्मुः। तत्र श्रीसूत उवाच—"ते देवा लक्ष्मीपतिं, लोकगुरुं, श्रीविष्णुं, कमलनयनं, श्रीमन्तं ददृशुः।" भक्तिगद्गदया वाचा स्तोत्रेण तम् अर्चयन्तः, ऊचुः—"जय विष्णो, लक्ष्मीपते, आदिपुरुष महात्मन्! असुरारिन्, कामबीज, सर्वकामफलप्रद, महावराह, गोविन्द, महायज्ञस्वरूप!" "ध्रुवनाथ महाविष्णो, विश्वसृष्टिकारण, मत्स्यारूपेण वेदानुद्धृत्य रक्षितवान्। सत्यव्रत, भूमिपते, मत्स्यारूपाय नमः! दैत्यसंहारिन्, सुरकार्यसिद्ध, अमृतप्रद, कूर्मरूपाय नमः! प्राचीनासुरविनाशाय वराहरूपधारिणे जय! पृथिव्युद्धर्त्रे वराहरूपाय नमः! नृसिंहरूपेण महादैत्यं विदारयन्, वरदत्तमदनं नखैः विदारयन्, नरहरये नमः!" "वामनरूपेण त्रैलोक्येश्वर्यं मोहयन्, बलिं चापि विमोहयन्, तस्मै वामनरूपिणे नमः! सहस्रबाह्वारये, दुष्टक्षत्रियविनाशिने नमः! रेणुकागर्भसम्भूत, जमदग्निसुत, दुष्टराक्षसकपालच्छेदविशारद, पौलस्त्यविनाशक! दशरथात्मज, अनन्तविक्रम, पृथिव्यां कल्मषभूतैः कंसदुर्योधनादिभिः, भूमिभारनिवारक, धर्मसंस्थापक, पापक्लेशनिवारक!" "कृष्णाय बहुधा नमः, दुष्टयज्ञविनाशक, पशुवधविनिवारक! बुद्धरूपधारिणे नमः, यदा सर्वं जगत् म्लेच्छैः पूर्णं, दुष्टनृपैः पीडितं, तदा कल्किरूपिणे नमः, देवाधिदेव, भक्तरक्षणाय दशावताराः, दुष्टदानवविनाशाय, भक्तक्लेशनाशक, स्त्रीजलजन्यादिरूपधारिणे जय!" "एतानि सर्वरूपाणि त्वया धृतानि, त्वदन्यः कोऽपि करुणासिन्धुर्नास्ति।" इति स्तुवन्तः, पीताम्बरधरं प्रभुं, भक्त्या प्रणम्य, सर्वे देवा साष्टाङ्गं प्रणेमुः। तेषां स्तोत्रं श्रुत्वा, श्रीभगवान् गदाधरः तान् सर्वान् प्रमुदितान् उवाच—"अहं स्तोत्रेण तुष्टः, हे देवाः, दुःखं त्यजत; अहं दुःखं नाशयिष्यामि, यद् अत्यन्तदुर्वहं। वरं वृणुध्वं, यं किञ्चिद् दुर्लभतरम् अपि।" "एतत् स्तोत्रं ये प्रातः समुत्थाय भक्त्या पठन्ति, तेषां दुःखस्पर्शः न भविष्यति; दारिद्र्यं, क्लेशदेवी च तेषां गृहे न प्रविशेत्। न तेषां विघ्नाः, न भूतानि, न ग्रहाः, न ब्रह्मराक्षसाः, न वातपित्तश्लेष्मजव्याधयः बाधन्ते। अकालमृत्युः न स्यात्, कुलं च दीर्घकालं स्थास्यति, सर्वान् भोगान् सुखानि च लभते।" "एवं स्तोत्रपाठिनां गृहे सर्वाः सिद्धयः सिध्यन्ति। भोः देवाः, किम् अधिकं वदामि? स्तोत्रस्य पठनेन भोगमोक्षौ न दूरौ। यद् दुःखं अस्ति, तद् निःशङ्कं वदत; अहं तद् नाशयिष्यामि, न संशयः।" इति भगवतः वचनं श्रुत्वा, सर्वे सुराः प्रमुदिताः पुनः वृषध्वजं पप्रच्छुः। सूत उवाच—"भगवतः वचनेन सर्वे देवाः तुष्टाः, हृष्टमनसः पुनः तम् उपजग्मुः।" ते ऊचुः—"देवदेव, महाविष्णो, सृष्टिस्थितिलयकारण, विंध्यपर्वतः सूर्यस्य पन्थानं निरोद्धि। तेन सूर्यविरोधेन वयं सर्वे भागविभ्रष्टाः, किम् कुर्मः? कुत्र गच्छामः?" भगवान् उवाच—"या सा सर्वलोकजननी, लोकवृद्धिकरणी, सा भगवती, तस्याः उपासकः, तपसा दीप्तः, स ऋषिः अगस्त्यः, वाराणस्यां वसति। स एव विंध्यशक्तिं निवारयिष्यति। तं द्विजश्रेष्ठं अगस्त्यं काशीपुरीं गत्वा सम्पूज्य, तस्मात् परं श्रेयः प्रार्थयध्वम्।" एवं, भगवत्कृपया, देवाः विंध्यदुर्वृत्तिनिवारणाय अगस्त्यं प्रार्थयितुम् उद्युक्ताः अभवन्।