देव्याः प्रसादात् सृष्ट्यर्थं तवांशसमुत्पन्नाः शक्तियुक्ताः सर्वे देवाः, हे देवी। यदि मम कृते किञ्चिद् वरदानं दातव्यं, तर्हि मम सृष्टिकर्मणि ये विघ्नाः सन्ति, ते सर्वे नश्यन्तु। ये च वाग्भवमन्त्रस्य उपासकाः स्युः, तेषां कार्यसिद्धिः शीघ्रमेव सञ्जायेत। ये चायं संवादं पठन्ति वा शृण्वन्ति वा, तेषां, हे शुभे, भोगश्च मोक्षश्च सुलभतया सिध्येताम्; तेषां च पूर्वजन्मस्मृतिर्वाक्पटुता च सर्वोत्कर्षश्च सदा स्युः। ज्ञानप्राप्तिः, कर्ममार्गे सिद्धिः, पुत्रपौत्रसमृद्धिश्च—एतत्सर्वं मम वचनेन सिध्यतामिति। एवं वरदानं श्रुत्वा भगवती देवी तं महात्मानं मनुम् आलोक्य, तुष्टा सन्नुवाच—"राजन्, त्वया यद् याचितं तत्सर्वं सिध्यतु। अहं तव कामान् ददामि। त्वं दैत्यविनाशकः, त्वदीया शक्तिरविचलिता। वाग्भवमन्त्रजपेन तपसा च तव सर्वमिदं निश्चितमस्ति। तव राज्ये विघ्नाः न स्युः, तव पुत्राः कुलं पूरयन्तु। मयि दृढभक्त्या चिरायुषा अन्ते तव परमं पदं लभ्यते।" एवं तं महात्मानं वरं दत्त्वा सा महादेवी मनुम् दृष्ट्वा विंध्याचलं प्रति जगाम। स विंध्याचलः, कुम्भसम्भूतमुनिना निगृहीतः, आकाशमिव स्प्रष्टुमुत्सुकः, सूर्यस्य मार्गं रोद्धुमिच्छन् समुत्थितः। सा विंध्यवासिनी देवी, वरप्रदा, विष्णोः भगिनी, सर्वलोकपूज्या बभूव। तदा मुनयः पप्रच्छुः—"कः अयं विंध्यगिरिः, हे सूत? किमर्थं स आकाशस्पर्शनाय समुत्थितः? सूर्यस्य मार्गं रोद्धुमिच्छन् किमर्थं? च किमर्थं मित्रावरुणसुतः तं गिरिं स्थिरं चकार? सर्वमाख्याहि विस्तरेण।" वयं तव मधुरवचनामृतं पिबन्तः तृप्तिं न गच्छामः; भगवत्याः चरितश्रवणपिपासा वर्धते। सूत उवाच—"अस्ति विंध्य इति गिरिः, पृथिवीं धारयतां मध्ये सर्वपर्वतश्रेष्ठः। तत्र महान् वनराजिः, महावृक्षैः समाच्छन्नः। पुष्पलताभिः, गुल्मैः, मृगैः, वराहैः, महिषैः, व्याघ्रैः, चित्रकैः च सः समृद्धः। कपिभिः, शशकैः, भल्लूकैः, शृगालैः च सर्वत्र सञ्चरद्भिः, सदा हृष्टैः, पुष्टैः, उत्साहयुक्तैः च। नद्यः, सरितः, देवगन्धर्वकिन्नराप्सरः, किम्पुरुषाः, कल्पवृक्षाः च तत्र सन्ति। कदाचित् दिव्यः नारदऋषिः स्वेच्छया पृथिवीं सञ्चरन्, तेन विंध्यपर्वतम् आगतः। तं दृष्ट्वा पर्वतः शीघ्रं समुत्थाय, पाद्यं, अर्घ्यं, उत्तमासनं च सस्नेहं दत्तवान्। ऋषिः सुखासीनं दृष्ट्वा विंध्यः प्राह—'कुतः आगतः भवान्, कस्यार्थं च? आगमनेन मम गृहं धन्यं जातम्; देवतानां हितायैव भवता अयं गमनं स्यात्। ब्रूहि, हे नारद, तं अद्भुतं भावम्।' नारदः उवाच—'मम आगमनं मेरौ जातम्। तत्राहं इन्द्राग्नियमवरुणलोकान्, सर्वलोकपालालयांश्च दृष्टवान्। विंध्यगिरिं च बहुविधान् भोगान् ददाति।' इत्युक्त्वा ब्रह्मपुत्रः चिन्तायाम् मग्नः। तस्य श्वासं दृष्ट्वा पर्वतः पप्रच्छ—'किं कारणं तव श्वासस्य?' नारदः प्रत्यवदत्—'हिमवांश्च गौर्याः पिता, शिवस्य श्वशुरः, तेन सः सर्वपर्वतश्रेष्ठः। कैलासः च शिवधाम, पापं नाशयन्, पृथिव्यां पूज्यः। निषधः, नीलः, गन्धमादनः च स्वस्थानस्थाः पूज्यन्ते। अयं सुवर्णमयः पर्वतः सूर्येण ग्रहतारागणैः सहितः परिभ्रम्यते, सः स्वयमेव श्रेष्ठतमः इति मन्यते—'मय्येव श्रेष्ठता, मम तुल्यः नास्ति।' तस्य गर्वं स्मृत्वा मम श्वास उत्पन्नः। परन्तु तपसा दृढानां एषा चिन्ता नास्ति। इत्येतत् प्रसङ्गेनोक्तम्; अद्य अहं स्वस्थानं गच्छामि।' एवमुक्त्वा दिव्यऋषिः स्वेच्छया ब्रह्मलोकं प्रतिगतः। तस्य गमनानन्तरं विंध्यस्य चित्ते चिन्ता समुत्पन्ना—'किं करिष्यामि? कथं मेरुं अतिक्रान्तुं शक्नोमि? न शान्तिं लभे। धिक् मे उत्साहं, गर्वं, यशः, कुलं, बलं, पुरुषत्वं, पूर्वाचार्यवचनानि।' इति विन्ध्यस्य मनसि निरवद्यः संकल्पः जातः—'सूर्यः सदा मेरुम् परिक्रामति। सः ग्रहतारागणैः सहितः सदा प्रमुदितः। अहं तस्य मार्गं स्वशक्त्या रोद्धुम् इच्छामि। यदि सूर्यः निरुद्धः, कथं सः पर्वतं परिक्रामिष्यति? सूर्यदिवसोपरोधेन किं स्यात्?' इति। एवं विंध्यगिरिः गर्वात् सूर्यस्य मार्गं रोद्धुम् उद्युक्तः जातः।