सत्यवत्याः द्वितीयः पुत्रः विचित्रवीर्य इत्याख्यः जातः, स च सर्वगुणसम्पन्नः पितरं शान्तनुं सुखयामास। तयोः मध्ये प्रथमः गङ्गायाः सुतः, महाबलवान् वीरः, तथा सत्यवत्याः द्वौ पुत्रौ अपि परमबलसम्पन्नौ आस्ताम्। यदा शान्तनुः स्वपुत्रान् सर्वसौभाग्यलक्षणैः युक्तान् अपश्यत्, तदा स महात्मा आत्मानं देवेष्वपि अजितं मन्यामास। कालेन तु धर्मात्मा शान्तनुः कालधर्मानुसारं शरीरं त्यक्त्वा स्वर्गं जगाम, यथैव जीर्णानि वस्त्राणि त्यज्यन्ते। राज्ञः तु गमने समुपस्थिते, भीष्मः सम्यक् संस्कारान् कृत्वा विविधानि दानानि च विधिवत् अकार्षीत्। ततः स वीर्यवान् चित्राङ्गदम् राज्ये अभ्यषिञ्चत्, स्वयम् तु न राज्यं स्वीकृतवान्; अतः देवव्रतः भीष्म इति प्रसिद्धिं प्राप। सत्यवत्याः सुतः चित्राङ्गदः शुद्धः शक्तिमान् च, स्वबलात् प्रमत्तः सन् अन्येषां दुःखं जनयामास। कदाचित् स महाबाहुः महता सेनया परिवृतः, मृगमृगयायां वनं विचरन् हरिणान् निरीक्ष्य व्यधात्। तत्र गन्धर्वः चित्राङ्गदः नाम, तम् राजानं मार्गे विचरन्तं दृष्ट्वा, दिव्यविमाने उपविश्य समीपं अवतीर्णः। तयोः समशक्त्योः मध्ये कुरुक्षेत्रे पुण्ये महायुद्धं समजायत, यत् त्रिवर्षपर्यन्तं प्रवृत्तम्। तत्र गन्धर्वेण समरे निहतः चित्राङ्गदः शीघ्रं इन्द्रलोकं प्राप; भीष्मः तद्वृत्तान्तं श्रुत्वा तस्य संस्कारान् अकार्षीत्। गङ्गासुतः शोकसन्तप्तोऽपि मन्त्रिभिः परिवृतः विचित्रवीर्यं राजे अभ्यषिञ्चत्। मन्त्रिभिः आचार्यैः च उपदिष्टा सा सत्यवती पुत्रशोकाभिहता अपि, स्वपुत्रस्य राज्यारोहणं दृष्ट्वा तुष्टिं प्राप। सत्यवती शोभायुक्ता परमं प्रहृष्टा अभवत्; व्यासः अपि भ्रातुः राज्यम् श्रुत्वा हृष्टः अभवत्। सत्यवत्याः धर्मात्मजः सम्पूर्णयौवनं प्राप्य, भ्रातुः विवाहकृत्ये भीष्मं चिन्तयितुम् आरब्धवान्। तदा काशिराजस्य त्रयो कन्याः सर्वसौभाग्यलक्षणसम्पन्नाः, पितृणा स्वयंबराय समर्पिताः। सहस्रशः राजानः राजपुत्राश्च आमन्त्रिताः, सर्वे तत्र स्वयंबरलाभाय समागताः। तत्र महाबलवान् भीष्मः एकेनैव रथेन वीर्येण च, सर्वान् राजान् विजित्य ताः कन्याः बलात् अपाहरत्। समस्तराज्ञः विजित्य, भीष्मः ताः कन्याः गृहीत्वा हस्तिनापुरं प्राप। मातरं यथा, स्वस्रीं वा पुत्रीं वा, तथा सः ताः सुश्रोणीरूपधारिण्यः कन्याः एकत्र कृतवान्। शीघ्रं सत्यवत्यै निवेद्य, सः पण्डितान् ब्राह्मणान् ज्योतिषांश्च आहूय, शुभदिननिश्चित्य विचिन्तयामास। विवाहस्य सर्वसम्भारान् कृत्वा, धर्मात्मनः भ्रातरं विचित्रवीर्यं ताभिः कन्याभिः कर्तुं समुपक्रमत। तदा ज्येष्ठा कन्या, लज्जया नतमुखी, गङ्गासुतं भीष्मं अन्ययोः सन्निधौ इदं वचनं अब्रवीत्— "गङ्गासुत, कुरूणां श्रेष्ठ, धर्मज्ञ, वंशदीप, मम हृदि स्वयंबरे शाल्वराजा पतिरिति कृतनिश्चया। तेन मया पूर्वं चित्ता स्नेहेन चयनिता, अतः त्वं कुलस्य हितार्थं यथोचितं कुरु। पूर्वं स मे पतिरभूत्, त्वं च धर्मस्य मुख्यः, अतः यथारुचिं कुरु।" एवं तया उक्तः कुरुवंशस्य आनन्ददायकः भीष्मः, वृद्धान् ब्राह्मणान् मातरं मन्त्रिणश्च सम्पृच्छ्य, सर्वेषां मतं ज्ञात्वा, तां सुश्रोणिं कन्यां प्रति "यथेष्टं गच्छ" इति अवदत्। सा तु तेन विमुक्ता, शाल्वस्य निकेतनं गत्वा, प्रियं मनःप्रियं राजानं समभाषत। "भीष्मेन विमुक्ता अहं तव हृदया च धर्मतः च; आगता अस्मि, राजन्, अद्य मम पाणिं गृहाण। त्वं मे धर्मतः सर्वथा पतिः भविष्यसि; पूर्वमेव त्वां कामये, नात्र संशयः।" शाल्वः उवाच— "सुश्रोणि, त्वं मम साक्षात् पश्यतः भीष्मेन हृतासि; सः त्वां रथे स्थापयामास, अतः अहं त्वां न गृह्णीयाम्। अन्येन स्पृष्टां कन्यां कौनु बुधः गृह्णीयात्? अतः भीष्मेन परित्यक्ता मां मातरमिव न गृह्णीयामि।" सा तु रुदती विलपन्ती, तेन महात्मना परित्यक्ता, पुनः भीष्ममुपसृत्य, रुदन्ती इदं वचनं अब्रवीत्— "शाल्वः मां न गृह्णाति, वीर, त्वया विमुक्तां; त्वं मां स्वयमङ्गीकुरु, धर्मज्ञ, सौभाग्यशालिन, अन्यथा अहं म्रियास्ये।" भीष्मः उवाच— "सुश्रोणि, यदा तव चित्तं अन्यस्मिन्व्यवस्थितं, कथं त्वां गृह्णीयाम्? त्वं शीघ्रं पित्रे गच्छ, शोकेन विना।" एवं भीष्मेन उक्ता सा वनं गता; तत्रैव परमपवित्रे स्थले एकाकिनी तपश्चर्यां अकरोत्। स राजा द्वौ भार्ये, अम्बालिकां च अम्बिकां च, काशिराजस्य शुभे कन्ये, अलभत। विचित्रवीर्यः महाबलवान् ताभ्यां सह गृहेषु उद्यानेषु च नानाविधैः क्रीडाभिः रमणीयं कालं निनाय। स राजा नवरात्राणि रम्यक्रीडायाम् यापयित्वा, राजयक्ष्मणा पीडितः, प्राणान् त्यक्त्वा दिवं गतः।