श्रीदेवी परमशक्तिरेव निर्गुणा, तु त्वं गुणयुक्तः, अहं च गुणयुक्तः। सत्त्वशक्तिर्यदस्ति, सा मम शक्तिरिति विज्ञेयम्। तव नाभिकमलात् ब्रह्मा प्रजापतिरुत्पद्यते, स सर्वलोकानां सृष्टिकर्ता भवति, रजोगुणसम्पन्नः। तदनन्तरं स तपस्यां संनियोज्य परमशक्तिं प्राप्य, रजोगुणेन रक्तरूपधारणं कृत्वा, त्रिलोकसृष्टिं करिष्यति। स महात्मा गुणान्, पञ्चमहाभूतानि, इन्द्रियाणि, तेषां अधिष्ठातृदेवताः, मनश्च सर्वत्र यथाक्रमं उत्पाद्य सृष्टिं सम्पादयिष्यति; अतः स सृष्टिकर्ता इति प्रसिद्धः। हे महाभाग, त्वमेव अस्य विश्वस्य रक्षकः। पृथिव्याः मध्यदेशे, क्रोधात् रुद्रः उत्पद्यते; स घोरं तपः कृत्वा तामसशक्तिं प्राप्य, कल्पान्ते, हे बुद्धिमन्, संहारकर्ता भविष्यति। अतः अहं त्वामुपगतोऽस्मि; मां सत्त्वगुणयुक्तं विद्धि। अहं सदैव तव समीपे स्थित्वा, हे मधुसूदन, तव हृदये नित्यं वासं करिष्यामि। तदा विष्णुर्भगवान् उवाच— "पूर्वं अर्धं श्लोकस्य स्पष्टं श्रुतं मया, हे देवी; कस्य द्वारा एषा परम शुभा गुह्यवाणी उक्ता? वदस्व, हे सुन्दरि; अहं संशयितः, हे सुमुखि। यथा दरिद्रः धनं स्मरति, तथा पुनः पुनः स्मरामि।" व्यासः उवाच— विष्णोः वचनं श्रुत्वा, महालक्ष्मीः स्मितानन्या, स्नेहपूर्वकं मधुरं वचनं उवाच। महालक्ष्मीः उवाच— "मे वचनानि शृणु, हे शौरि। अहं गुणयुक्ता चतुर्भुजा च। त्वं मां जानासि, परंतु निर्गुणां सर्वगुणाधारां मां न जानासि। हे महाभाग, तया एषा प्रकटिता। भगवतः पवित्रं, वेदानां सारं, शुभदं भगवतम् अवगच्छ। देवीकृपायाः महत्त्वं चिन्तयामि, हे रिपुसूदन, यस्याः कृते एषा परमगुह्यवाणी तव हिताय उक्ता, हे स्थिर। हृदये सदा रक्ष्यं, कदापि न विस्मरणीयम्; सर्वशास्त्रसारं, परमज्ञानं प्रकाशितम्। तस्मात् त्रिलोक्ये अन्या विद्यायाः नास्ति; त्वं देवीप्रियः, अतः एषा वाणी तव उक्ता।" व्यासः उवाच— इति महालक्ष्म्याः चतुर्भुजायाः वचनं श्रुत्वा, विष्णुः तं परममन्त्रं हृदये सदा स्थापयामास। कालेन ब्रह्मा, नाभिकमलसम्भवः, दानवभयेन भयाकुलः, हरिं शरणं गच्छति। ततः विष्णुः, मधु-कैटभयोः वधं कृत्वा, स्पष्टं श्लोकस्य अर्धं जपन्, दृश्यते। वासुदेवस्य जपं दृष्ट्वा, प्रजापतिः हर्षितः, लक्ष्म्याः पतिं पद्मजं पृष्टवान्। "हे देवाधिप, किमर्थं जपसि? त्वत्तोऽधिकः कश्चन अस्ति वा? हे पद्मनयन विश्वनाथ, किम् कुरुषे यत् तव सन्तोषः स्यात्?" हरिः उवाच— "हे महाभाग, त्वयि मयि च या शक्तिः अस्ति, या कर्मणः कारणस्य च स्वरूपा, सा भगवती शुभा। यस्याः आश्रयात् एतद् विश्वं महासमुद्रे तिष्ठति, या प्रकटिता महाशक्तिः, अनन्ता च नित्याः। यस्याः कृते चराचरं विश्वं सृज्यते, सा प्रसन्ना वरदात्री, मोक्षदायिनी। सा परमविद्या, नित्यमोक्षहेतु, बन्धनस्य च कारणं, सर्वेश्वरी। हे ब्रह्मन्, निःसंशयं विद्धि— अहं, त्वं, सर्वं विश्वं तस्याः चैतन्यशक्तेः उत्पन्नम्। तया अर्धश्लोकं भगवतम् उक्तम्; तस्य पूर्णव्याख्या द्वापरारम्भे भविष्यति।" व्यासः उवाच— "यद् विष्णुनाभिकमलस्थं ब्रह्मणा प्राप्तम्, तत् स नारदाय आत्मजाय अनन्तबुद्धये उक्तवान्। स नारदः प्राचीनकाले मम दत्तवान्; अहं तद् विस्तृतं द्वादशस्कन्धं ग्रन्थं रचयामि। हे महाभाग, एतत् पुराणं ब्रह्मणा अनुमोदितं, पञ्चलक्षणयुक्तं, भगवत्याः चरितं युक्तं पठ। सत्यम्, सर्वज्ञानसारयुक्तं, धर्मशास्त्रसमानं, पुण्यं, वेदार्थसम्पन्नं च। वृत्रासुरवधकथा युक्तं, विविधकथाभिः पूर्णं, ब्रह्मविद्यायाः निधिः, संसारसागरतरणाय नौका। हे महाभाग, तद् गृहाण; त्वं अर्हः, बुद्धिमान् च। एतत् पुण्यं पुराणं भगवतम् इति प्रसिद्धम्। अष्टादशसहस्रश्लोकानां संक्षिप्तं कुरु, यद् अज्ञानं नाशयति, दिव्यं च, ज्ञानदीपं प्रज्वालयति। एतत् श्रवणं, जपं च, सुखं, शान्तिं, ऐश्वर्यं, दीर्घायुः, शुभं च जनयति; पुत्रपौत्रवृद्धिं च। मम शिष्यः धर्मात्मा लोमहर्षणसम्भवः, तव सह एतत् शुभं पुराणसमूहं पठिष्यति।" सूतः उवाच— "एवं तेन पुत्राय उक्तं, मया अपि श्रुतं; अहं तद् विशालं पुराणं सम्यक् प्राप्तवान्। शुकः, पुराणं अध्ययनं कृत्वा, व्यासस्य पुण्याश्रमे स्थितः; तथापि ब्रह्मणः अन्यपुत्रवत्, स धर्मात्मा शान्तिं न प्राप। एकाकी स्थितः दुःखितः इव दृश्यते, न अति भोजने रतः, न उपवासे रतः। शुकं चिन्तारतम् दृष्ट्वा, व्यासः पुत्रं उवाच— 'किमर्थं पुत्र, सदा चिन्तयसि? कस्य कारणं त्वं अशान्तः, हे मानद?'" एवं भगवत्याः परमशक्तेः, विष्णोः, ब्रह्मणः, नारदस्य, व्यासस्य, शुकस्य च संवादः, भगवतः परमगुह्यज्ञानस्य, पुराणस्य उत्पत्तिः, तस्य श्रवणं, फलम् च, भक्तिपूर्वकं वर्णितम्।