ਯਦ੍ਰਾਜਾ ਮੁਨਯੇऽਨ੍ਧਾਯ ਦਤ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਰੀ ਸੁਲੋਚਨਾ । ਕੁਰੂਪਾ ਗੁਣਹੀਨਾ ਵਾ ਨਾਰੀ ਲਕ੍ਸ਼ਣਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸੁਲੋਚਨਾ ਇੱਕ ਅੰਨ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ—
ਪੁਤ੍ਰੀ ਯਦਾ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਾ ਤਦਾਨ੍ਧਾਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਨ੍ਧਂ ਸੁਮੁਖੀਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਜੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਧੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ?
ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸੁਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਦਇਆ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ—
ਦ੍ਵੈਪਾਯਨਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਤਮੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਵੈਵਸ੍ਵਤਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛਰ੍ਯਾਤਿਰ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਦਵੈਪਾਯਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰਯਾਤਿ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯਾਸਨ੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ । ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ੍ਯਃ ਸਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਸ ਕੋਲ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਹਰ ਵਧੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰੇਮਯੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਸਮ੍ਮਤਾਃ । ਏਕਾ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤੁ ਤਾਸਾਂ ਵੈ ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਨਾਮ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਕੰਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਾ ਚ ਮਾਤॄਣਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । ਨਗਰਾਨ੍ਨਾਤਿਦੂਰੇऽਭੂਤ੍ਸਰੋ ਮਾਨਸਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਨਸ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਬਦ੍ਧਸੋਪਾਨਮਾਰ੍ਗਂ ਚ ਸ੍ਵਚ੍ਛਪਾਨੀਯਪੂਰਿਤਮ੍ । ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਸੌਖਾ ਰਸਤਾ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਹੰਸ ਤੇ ਕ੍ਰੇਨ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ।
ਦਾਤ੍ਯੂਹਸਾਰਸਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਵृਤਮ੍ । ਪਞ੍ਚਧਾਕਮਲੋਪੇਤਂ ਚਞ੍ਚਰੀਕਸੁਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਦਾਤਯੂਹਾ ਤੇ ਸਾਰਸ ਪੰਛੀਆਂ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਵੇष੍ਟਿਤਂ ਪਾਦਪੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ । ਸਾਲੈਸ੍ਤਮਾਲੈਃ ਸਰਲੈਃ ਪੁਨ੍ਨਾਗਾਸ਼ੋਕਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵਧੀਆ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਚੰਗੇ ਪੌਦੇ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ—ਸਾਲ, ਤਮਾਲ, ਸਰਲ, ਪੁਨਾਗ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਵਟਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਕਦਮ੍ਬੈਸ਼੍ਚ ਕਦਲੀਖਣ੍ਡਰਾਜਿਤਮ੍ । ਜਮ੍ਬੀਰੈਰ੍ਬੀਜਪੂਰੈਸ਼੍ਚ ਖਰ੍ਜੂਰੈਃ ਪਨਸੈਸ੍ਤਥਾ
ਵਟ, ਪੀਪਲ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਜੰਬੀਰਾ, ਬੀਜਪੂਰਾ, ਖਜੂਰ ਤੇ ਫਣਸ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਕ੍ਰਮੁਕੈਰ੍ਨਾਰਿਕੇਲੈਸ਼੍ਚ ਕੇਤਕੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਦ੍ਰੁਮੈਃ । ਯੂਥਿਕਾਜਾਲਕੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਃ ਸਂਵृਤਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਗਣੈਃ
ਕ੍ਰਮੁਕ, ਨਾਰੀਅਲ, ਕੇਤਕੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਯੂਥਿਕਾ ਤੇ ਮੱਲਿਕਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ।
ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਮ੍ਰਤਿਨ੍ਤਿਣੀਭਿਸ਼੍ਚ ਕਰਞ੍ਜਕੁਟਜਾਵृਤਮ੍ । ਪਲਾਸ਼ਨਿਮ੍ਬਖਦਿਰਬਿਲ੍ਵਾਮਲਕਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਜੰਬੂ, ਆਮ, ਇਮਲੀ, ਕਰੰਜ ਤੇ ਕੁਟਜ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਪਲਾਸ਼, ਨਿੰਬ, ਖਦੀਰ, ਬੇਲ ਤੇ ਆਮਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਬਭੂਵ ਕੋਕਿਲਾਰਾਵਃ ਕੇਕਾਸ੍ਵਨਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਮੀਪੇ ਸ਼ੁਭੇ ਦੇਸ਼ੇ ਪਾਦਪਾਨਾਂ ਗਣਾਵृਤੇ
ਉਥੇ ਕੋਕਿਲ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ—
ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਤਾਪਸਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਸੌ ਵਿਜਨਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਭਾਰਗਵ ਚਵਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਥਾਂ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਦृਢਾਸਨਂ ਮੌਨਮਾਧਾਯ ਜਿਤਮਾਰੁਤਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਸਂਯਮ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਹਾਰਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੱਕਾ ਆਸਨ ਲਾਇਆ, ਚੁੱਪੀ ਧਾਰ ਲਈ, ਸਾਸ਼ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ।
ਜਲਪਾਨਾਦਿਰਹਿਤੋ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਪਰਾਮ੍ਬਿਕਾਮ੍ । ਸਵਲ੍ਮੀਕੋऽਭਵਦ੍ਰਾਜਲ੍ਲਁਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੀਦਾ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ।
ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਃ ਪਿਪੀਲਿਕੈਃ । ਤਥਾ ਸ ਸਂਵृਤੋ ਧੀਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਪਿਣ੍ਡ ਇਵ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੀਟੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡਲੇ ਵਾਂਗ ਢੱਕ ਗਿਆ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕਾਮਿਨੀਗਣਸਂਵृਤਃ । ਆਜਗਾਮ ਸਰੋ ਰਾਜਨ੍ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮਿਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਝੀਲ 'ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਾਕਿ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਃ ਸੁਨ੍ਦਰੀਵृਨ੍ਦਸਂਯੁਤਃ ਸਲਿਲੇऽਮਲੇ । ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੋ ਮਹੀਪਾਲੋ ਬਭੂਵ ਕਮਲਾਕਰੇ
ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਯਾਤੀ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਜਹਾਰ ਸਖੀਵृਤਾ । ਸੁਮਨਾਂਸਿ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੀ ਚਞ੍ਚਲਾ ਚਞ੍ਚਲੋਪਮਾ
ਸੁਕੰਯਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਫੁੱਲ ਚੁਣਦੀ ਹੋਈ, ਚਲਾਕ ਤੇ ਚੰਚਲ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ।
ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਰਣਚ੍ਚਰਣਨੂਪੁਰਾ । ਚਂਕ੍ਰਮਮਾਣਾ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਸਮਾਸਦਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨੂਪੁਰ ਬਜਦੇ ਹੋਏ, ਚਲਦੀ ਚਲਦੀ ਚਯਵਨ ਦੀ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤੋਪਵਿष੍ਟਾ ਸਾ ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਾਸ੍ਯ ਰਨ੍ਧ੍ਰੇ ਵੈ ਖਦ੍ਯੋਤ ਇਵ ਜ੍ਯੋਤਿषੀ
ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੇਦ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਦੋ ਚਾਨਣ ਵੇਖੇ।
ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਤ੍ਵਰਮਾਣਾ ਕृਸ਼ੋਦਰੀ
ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਡਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੁਰਤ ਹੀ ਹਲ ਚਲਾਇਆ।
ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਮੁਨਿਨਾ ਬਾਲਾ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਕृਤੋਦ੍ਯਮਾ । ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਸੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯੇਵ ਕਾਮਿਨੀ
ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਖੀ; ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਨਮਥ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੁਦਤੀਂ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਾਮਕਣ੍ਠਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ । ਤਾਮਭਾषਤ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਉਸ ਨੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਪਤਲੀ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਹਿਆ: 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਭਾਗਰਵ ਕੁੜੀ?'
ਦੂਰਂ ਗਚ੍ਛ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤਾਪਸੋऽਹਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਮਾ ਭਿਨ੍ਦਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਕृਸ਼ੋਦਰਿ
'ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਂ ਤਪਸਵੀ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਚਿਟੀ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਕੰਡਾ ਨਾਲ ਨਾ ਛੇਦ।'
ਤੇਨੇਦਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਮਾਨਾਪਿ ਸਾ ਚਾਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵੈ । ਕਿਮੁ ਖਲ੍ਵਿਦਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦਾਸ੍ਯ ਲੋਚਨੇ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸੁਣੀ; 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਛੇਦ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦੈਵੇਨ ਨੋਦਿਤਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਨृਪਕਨ੍ਯਕਾ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਸਾ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤੁ ਮਯੇਤਿ ਚ
ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਛੇਦ ਕੇ, ਖੇਡਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ ਗਈ; ਪਰ ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠੀ।
ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਸ ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਧਨੇਤ੍ਰਃ ਪਰਮਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍ । ਵੇਦਨਾਭ੍ਯਰ੍ਦਿਤਃ ਕਾਮਂ ਪਰਿਤਾਪਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।