ਜ੍ਞਾਤ੍ਵ ਪ੍ਰਮਾਣਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸੁਖਂ ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਭੁਵਃ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਾਂਗੇ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਤਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤੁਂ ਵਚਨਾਨ੍ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਕੇਚਿਦ੍ਗਤਾਃ ਕਾਮਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾਪਰੇ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਕੁਝ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੀਡਿਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਚਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਕੁਝ ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ। ਦਕਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ।
ਅਨ੍ਯਾਨੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਂ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਤੇऽਪਿ ਤਤ੍ਰੋਦ੍ਯਤਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯਮਂ ਸੁਤਾਃ
ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਸਚਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਏ।
ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ਵਚਨਂ ਮੁਨਿਃ । ਬਾਲਿਸ਼ਾ ਬਤ ਯੂਯਂ ਵੈ ਯਦਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭੁਵਃ ਕਿਲ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਿਹਾ, 'ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।'
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੁਨੇਸ੍ਤੇऽਪਿ ਮਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿਮੋਹਿਤਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੁਨੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ ਭਟਕ ਗਏ ਹੋ।
ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਤਰਸ਼੍ਚਲਿਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਤਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕੋਪਸਮਵਿਤਃ
ਸਭ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਾਹ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਵੀ ਭਟਕ ਗਏ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਨਾਰਦਂ ਕੋਪਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਸਮੁਦ੍ਭਵਾਤ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ ਉਵਾਚ - ਨਾਸ਼ਿਤਾ ਮੇ ਸੁਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਹਿ
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।'
ਪਾਪੇਨਾਨੇਨ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਵ੍ਰਜੇਤਿ ਚ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਭਵ ਕਾਮਂ ਤ੍ਵਂ ਯਤੋ ਮੇ ਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤਾਃ ਸੁਤਾਃ
'ਇਸ ਪਾਪ ਕਾਰਨ, ਓ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਾਵੇਂ। ਜੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਖੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤੋ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਂ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਃ । षष੍ਟਿਰ੍ਭੂਯੋऽਸृਜਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਮਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਵੀਰੀਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰੀਣੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸੱਠ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸ਼ੋਕਂ ਵਿਹਾਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਤਾਸਾਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਦਕ੍ਸ਼, ਜੋ ਉੱਚ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਮਹਾਨ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਾਯ ਸੋਮਾਯ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿ ਭੂਪਤੇ । ਦ੍ਵੇ ਚੈਵ ਭृਗਵੇ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚਤਸ੍ਰੋऽਰਿष੍ਟਨੇਮਿਨੇ
ਦਸ ਕੁੜੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਸਤਾਈ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਦੋ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਦ੍ਵੇ ਚੈਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਕਨ੍ਯੇ ਤਥੈਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਪੁਨਃ । ਤਾਸਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਗੀਰਸ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਗੀਰਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਜਨਮੇ।
ਜਾਤਾ ਬਲਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਵਿਰੋਧਕਾਃ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਸ੍ਪਰਵਿਰੋਧਿਨਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਮੋਹਾਵृਤਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਹ੍ਯਭਵਨ੍ਨਤਿਮਾਯਿਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਰਾਗ ਤੇ ਦਵੈਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸੇ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਜਨਮੇ।
ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਰਾਜਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਹਾਭਾਗ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਵਂਸ਼ਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਵਯਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਰਾਜੇ ਦਾ ਵਰਣਨ। 'ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।'
ਸ਼ृਣੁ ਭਾਰਤ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਵਿਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਾਰਦਾਦ੍ऋषਿਸਤ੍ਤਮਾਤ੍
'ਸੁਣੋ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।'
ਏਕਦਾ ਨਾਰਦH ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਆਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਵਿਚਰਨ੍ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮੁਨਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਆਇਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਪਾਦੌ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਦਾ । ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾਰ੍ਹਣਮਥਾਦਰਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ਵਚਨਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਪਾਵਿਤੋऽਹਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਯਾਗਮਨੇਨ ਵੈ
ਉਸ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਕਥਾਂ ਕਥਯ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਰਿਤਸਂਯੁਤਾਮ੍ । ਰਾਜਾਨੋ ਯੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਪ੍ਤਮੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਨੋਃ ਕੁਲੇ
'ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੋ ਸੱਤਵੇਂ ਮਨੁ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ।'
ਤੇषਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰਤੁਲਾ ਚਰਿਤਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
'ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਕਹਾਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਕਰਤਬ ਬੜੇ ਅਜੋਕੇ ਹਨ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਮਾਸਵ੍ਯਾਸਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਇਤਿ ਪृष੍ਟੋ ਮਯਾ ਰਾਜਨ੍ਨਾਰਦਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍
'ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸੋ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਨਾਰਦ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਚਾਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ—
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਪ੍ਰੀਤਃ ਸਮਾਭਾष੍ਯ ਮੁਦਾਨ੍ਵਯਮ੍ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਸ਼ृਣੁ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੂਨੋ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਵਂਸ਼ਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣੋ।
ਪਾਵਨਂ ਕਰ੍ਣਸੁਖਦਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਯੁਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਨਾਭਿਪਙ੍ਕਜਸਮ੍ਭਵਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕੰਨ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ, ਧਰਮ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਵਿष੍ਣੋਰਿਤਿ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਤਾਸੌ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਪੁਰਾ । ਸृष੍ਟਿਕਾਮਃ ਸ਼ਿਵਾਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਤੁਟ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਪੁਤ੍ਰਾਨੁਤ੍ਪਦਯਾਮਾਸ ਮਾਨਸਾਞ੍ਛੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ । ਮਰੀਚਿਃ ਪ੍ਰਥਿਸ੍ਤੇषਾਮਭਵਤ੍ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਕਸ਼੍ਯਪਃ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੈਵ ਤਸ੍ਯਾਸਨ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸੁਤਾਃ ਕਿਲ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਪ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੇਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਦੱਖ ਦੇ ਧੀਆਂ, ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪਨ੍ਨਗਾਃ । ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸृष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਪੀ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਿਤਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਤੁ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਨੁਰ੍ਨृਪਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਰਜ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੂ ਰਾਜਾ ਹੈ।