ਇਤਿ ਰਾਜਰ੍षਿਣਾ ਪृष੍ਟੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ । ਤਮੁਵਾਚ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਸਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਸਨ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਗਦਤੋ ਮਮ । ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਵਯਾਨਾਂ ਚ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਵਿਆਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਭਿਸਰੋਜਾਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਭੂਚ੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵੀਂ ਸੁਦੁਰ੍ਗਮਾਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਚਾਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਮਹਾ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਪਾਉਣ ਔਖੀ ਹੈ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਯਾ ਦਤ੍ਤਵਰੋ ਧਾਤਾ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਨਾਸ਼ਕਨ੍ਮਾਨੁषੀਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਧਾਤਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਚਤੁਰਾਨਨਃ । ਨ ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਰਚਿਤਾਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਚਾਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚੋਟੀ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
(ਸਸਰ੍ਜ ਮਾਨਸਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਸਪ੍ਤਸਂਖ੍ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ) ਮਰੀਚਿਰਙ੍ਗਿਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚ ਵਸਿष੍ਠਃ ਪੁਲਹਃ ਕ੍ਰਤੁਃ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਮਾਨਸਾਃ ਸੁਤਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ—ਮਰੀਚੀ, ਅੰਗਿਰਸ, ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪੁਲਹ, ਕਰਤੁ ਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ—ਇਹ ਸੱਤ ਹੀ ਮਨ-ਪੈਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰੋ ਰੋषਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋऽਪ੍ਯੁਤ੍ਸਙ੍ਗਾਨ੍ਨਾਰਦੋऽਭਵਤ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ੋऽਙ੍ਗੁष੍ਠਾਤ੍ਤਥਾਨ੍ਯੇऽਪਿ ਮਾਨਸਾਃ ਸਨਕਾਦਯਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਨਾਰਦ ਜਨਮਿਆ। ਦਕਸ਼ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਵੀ, ਸਨਕ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵਾਮਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਪਤ੍ਨੀ ਜਾਤਾ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਵੀਰਿਣੀ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਮਹੀਪਤੇ
ਦਕਸ਼ ਦੇ ਖੱਬੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਨਮੀ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਰਿਨੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਅਸਿਕ੍ਨੀਤਿ ਚ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਾ ਯਸ੍ਯਾਂ ਜਾਤੋऽਥ ਨਾਰਦਃ । ਦੇਵਰ੍षਿਪ੍ਰਵਰਃ ਕਾਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਃ ਸੁਤਃ
ਉਹ ਅਸਿਕਨੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਜਨਮੇਜਯ ਉਵਾਚ - ਅਤ੍ਰ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਾ ਵਚਃ । ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਂ ਨਾਰਦੋ ਜਾਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਾਦਿਤਿ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਜਨਮੇਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਹੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਹੈ—ਨਾਰਦ ਵਿਰਿਨੀ, ਦਕਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਪਸਵੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਂ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਃ । ਜਾਤੋ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਤਾਪਸੋਤ੍ਤਮਃ
ਕਿਵੇਂ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪਸਵੀ ਹੈ, ਵਿਰਿਨੀ, ਦਕਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵਿਚਿਤ੍ਰਮਿਦਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਭਵਤਾ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ । ਦਕ੍ਸ਼ਾਜ੍ਜਨ੍ਮਾਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਦ ਦੇ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ।
ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਃ ਕਥਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਕਸ੍ਯ ਮਹਾਮਨਾ । ਨਾਰਦੇਨ ਬਹੁਜ੍ਞੇਨ ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜਨ੍ਮ ਕृਤਂ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਛਲਾ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ? ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਕਿਉਂ ਲਿਆ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਸੌ ਸਮਾਦਿष੍ਟੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਮਾਦਿਤਃ । ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜੇਤਿ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਵृਦ੍ਧਿਹੇਤੋਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਚਨਾ ਲਈ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ, ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਸਵੈ-ਭੂ।
ਤਤਃ ਪਞ੍ਚਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਜਨਯਾਮਾਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਂ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਨ੍
ਫਿਰ ਦਕਸ਼, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਵਿਰਿਨੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਨਾਰਦਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਰ੍ਧਯਿषੂਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ । ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਵਾਚਂ ਦੇਵਰ੍षਿਃ ਕਾਲਨੋਦਿਤਃ
ਦਕਸ਼ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਮਾਣਮਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਥਮ੍ । ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਾਸ੍ਯਤਾਂ ਯੂਯਂ ਗਮਿष੍ਯਥ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਕਿਵੇਂ? ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਾਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਮੁਦ੍ਯਮਃ । ਕृਤ੍ਤੋऽਸੌ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਯਾਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥੇਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤਦ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਬਾਲਿਸ਼ਾ ਬਤ ਯੂਯਂ ਵੈ ਯਦਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭੁਵਸ੍ਤਲਮ੍ । ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕਥਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਅਫ਼ਸੋਸ, ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ; ਸਫਲਤਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗੀ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ - ਨਾਰਦੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਾ ਦੈਵਯੋਗਤਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੂਚੁਃ ਸਹਸਾ ਸਮ੍ਯਗਾਹ ਮੁਨਿਃ ਕਿਲ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਰਦ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰਯਸ਼ਵ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਅਚਾਨਕ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਹਿ ਉਠੇ, 'ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।'
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵ ਪ੍ਰਮਾਣਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸੁਖਂ ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਭੁਵਃ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਲਾਂਗੇ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਤਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤੁਂ ਵਚਨਾਨ੍ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਕੇਚਿਦ੍ਗਤਾਃ ਕਾਮਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾਪਰੇ
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਕੁਝ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੀਡਿਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਚਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਕੁਝ ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ। ਦਕਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ।
ਅਨ੍ਯਾਨੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਂ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਤੇऽਪਿ ਤਤ੍ਰੋਦ੍ਯਤਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਜਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯਮਂ ਸੁਤਾਃ
ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਸਚਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਏ।
ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ਵਚਨਂ ਮੁਨਿਃ । ਬਾਲਿਸ਼ਾ ਬਤ ਯੂਯਂ ਵੈ ਯਦਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭੁਵਃ ਕਿਲ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਿਹਾ, 'ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।'
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੁਨੇਸ੍ਤੇऽਪਿ ਮਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਵਿਮੋਹਿਤਾਃ
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੁਨੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ ਭਟਕ ਗਏ ਹੋ।
ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਤਰਸ਼੍ਚਲਿਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਤਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕੋਪਸਮਵਿਤਃ
ਸਭ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਾਹ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਵੀ ਭਟਕ ਗਏ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਨਾਰਦਂ ਕੋਪਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਸਮੁਦ੍ਭਵਾਤ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ ਉਵਾਚ - ਨਾਸ਼ਿਤਾ ਮੇ ਸੁਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਹਿ
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।'
ਪਾਪੇਨਾਨੇਨ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਗਰ੍ਭਵਾਸਂ ਵ੍ਰਜੇਤਿ ਚ । ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਭਵ ਕਾਮਂ ਤ੍ਵਂ ਯਤੋ ਮੇ ਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤਾਃ ਸੁਤਾਃ
'ਇਸ ਪਾਪ ਕਾਰਨ, ਓ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਾਵੇਂ। ਜੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਖੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼ਪ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤੋ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਂ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਃ । षष੍ਟਿਰ੍ਭੂਯੋऽਸृਜਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਵੀਰਿਣ੍ਯਾਮਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਵੀਰੀਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰੀਣੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸੱਠ ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।