ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਣਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਕਮਲਾਪਤਿਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪੌਤ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਵਨਂ ਜਗਾਮ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ ਚ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਅਜੀਬ ਵੈਰਾਗ ਮਿਲਿਆ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਤੱਤ-ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਗਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯਹਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਤਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍ । ਤਮਬ੍ਰਵਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਹਸਨ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸਦਾ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਾਯਾਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦੇਹੇ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝ ਲੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਹਂ ਸਰੋਵਰੇ । ਵਿਗਤਂ ਪੂਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦੇਵ ਕਥਂ ਹਰੇ
ਦੇਵ-ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਦ ਮੈਂ ਝੀਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਰੀ?
ਯੋषਿਦ੍ਦੇਹਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਹਿਤੋऽਹਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪੁਲੋਮੀ ਵਾਸਵਂ ਯਥਾ
ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਮੋਹਿਆ ਗਿਆ। ਪਤੀ ਮਿਲਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਲੋਮੀ ਨੂੰ ਵਾਸਵ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮਨਸ੍ਤਦੇਵ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਹਃ ਸ ਚ ਪੁਰਾਤਨਃ । ਲਿਙ੍ਗਂ ਤਦੇਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ੍ਮृਤੇਰ੍ਨਾਸ਼ਃ ਕਥਂ ਹਰੇ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹੀ ਮਨ, ਉਹੀ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਹਰੀ, ਯਾਦ ਦਾ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਯਂ ਮਹਾਨ੍ਮੇऽਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਥਯਾਦ੍ਯ ਰਮਾਕਾਨ੍ਤ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮਂ ਚ ਯਤ੍
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਸ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰੀਦੇਹਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਾ ਭੋਗਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਕृਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਧਿਹੀਨਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਦਿਰਾ ਪੀਤੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਖਾਣਾ ਖਾਦਾ।
ਮਯਾ ਤਦੇਵ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਨਾਰਦੋऽਹਮਿਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਜਾਨਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤਂ ਨ ਤਥਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਪਸ਼੍ਯ ਨਾਰਦ ਮਾਯਾਵੀ ਵਿਲਾਸੋऽਯਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਦੇਹੇषੁ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਦਸ਼ਾਭੇਦਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨਾਰਦ, ਵੇਖੋ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਅਜੀਬ ਖੇਡ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁषੁਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤੁਰੀਯਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਦਸ਼ਾ । ਤਥਾ ਦੇਹਾਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਕੀਦृਸ਼ਃ ਪੁਨਃ
ਜਾਗਣਾ, ਸੁਪਨਾ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਚੌਥੀ ਹਾਲਤ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇੰਝ ਹੀ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸੁਪ੍ਤੋ ਨਰੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਦਤ੍ਯਪਿ । ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤਮਸ਼ੇषਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਘਾਟ ਦੇ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਚਾਲ੍ਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸਮ੍ਭਵਾਃ । ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਮਨੋਭੇਦਾ ਮਨੋਭਾਵਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਨੀਂਦ ਕਰਕੇ ਮਨ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਭੇਦ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਹਾਲਤਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਜੋ ਮਾਂ ਹਨ੍ਤੁਮਾਯਾਤਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਪਲਾਯਨੇ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਭੱਜਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਸਕਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਾਂ।
ਮृਤਂ ਪਿਤਾਮਹਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਗृਹਾਗਤਮ੍ । ਸਂਯੋਗਸ੍ਤੇਨ ਵਾਰ੍ਤਾ ਚ ਭੋਜਨਂ ਸਹ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਃ ਖਲੁ ਜਾਨਾਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦृष੍ਟਂ ਸੁਖਾਸੁਖਮ੍ । ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਜਨੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਪ੍ਰਵਦਤ੍ਯਪਿ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਕੋऽਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਭ੍ਰਮੋऽਯਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਤਥਾ ਤਥੈਵ ਵਿਭਵੋ ਮਾਯਾਯਾ ਦੁਰ੍ਗਮਃ ਕਿਲ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਇਹ ਭੁਲਾਵਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਨਾਰਦ ਜਾਨਾਮਿ ਪਾਰਂ ਪਰਮਦੁਰ੍ਘਟਮ੍ । ਗੁਣਾਨਾਂ ਕਿਲ ਮਾਯਾਯਾ ਨੈਵ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਨ ਪਦ੍ਮਜਃ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੜੇ ਔਖੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਜਾਂ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ ਨੇ ਉਹ ਜਾਣੇ ਹਨ।
ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋऽਭੂਨ੍ਮਾਨਤੋ ਮਨ੍ਦਧੀਃ ਪੁਨਃ । ਮਾਯਾਗੁਣਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਭਵੇਦਿਹ
ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੰਦੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗੁਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਗੁਣਤ੍ਰਯਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਵਿਨਾ ਗੁਣੈਰ੍ਨ ਸਂਸਾਰੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪ੍ਯਦਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਤਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ।
ਅਹਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਪ੍ਰਧਾਨੋऽਸ੍ਮਿ ਰਜਸ੍ਤਮਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਹੀਨੋ ਭਵਾਮਿ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਤਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਗੁਣ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਿਤਾ ਤੇऽਤ੍ਰ ਰਜੋਮੁਖ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਤਮਃਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨ ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਜ੍ਝਿਤਃ ਕਿਲ
ਇੰਝ ਹੀ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਜਗੁਣ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਤਮ ਤੇ ਸਤਗੁਣ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਤਥਾ ਤਮੋਮੁਖ੍ਯੋ ਰਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਵृਤਃ । ਗੁਣਤ੍ਰਯਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਨੈਵ ਕੋऽਪਿ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਤਮਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਜ ਤੇ ਸਤਗੁਣ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਹੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਂਸਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਮਾਯਾਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤੇऽਸਾਰੇऽਪਾਰੇ ਪਰਮਦੁਰ੍ਘਟੇ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਟਕਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਾ ਮਾਯਾ ਤ੍ਵਯਾਦ੍ਯੈਵ ਭੁਕ੍ਤਾ ਭੋਗਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਕਿਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮਹਾਭਾਗ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਅੱਜ ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਸੁਖ ਭੋਗ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ?
; ਭਗਵਤੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਿਸ਼ਦਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਖਲੁ ਮਾਯਾਯਾ ਨਾਰਦਾਤ੍ਤੁ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਪੁਨਰ੍ਮੁਨਿਃ ਪृष੍ਟੋ ਨਾਰਦਃ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ਤਮਃ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਥਾਂ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਰੀਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭਵਾਮ੍
ਮੈਂ ਮੁੜ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਔਰਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਾਰਦ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ ਹਰਿਣਾ ਤਦਾ । ਕ੍ਵ ਗਤਸ਼੍ਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਭਵਤਾ ਸਹ ਮਾਧਵਃ
ਦੱਸੋ ਨਾਰਦ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਕੀ ਆਖਿਆ? ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਾਧਵ?
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਡਾਗੇऽਤਿਮਨੋਹਰੇ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਗਰੁਡਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਚ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚੀ।