ਨ ਦृष੍ਟੌ ਪਿਤਰਾਵਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਰੋਵਰੇ । ਕਾਕਤਾਲੀਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਤਤ੍ਤਥਾ ਗਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਰੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਲੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ । ਕਾਲਯੋਗਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ ਗृਹੇ ਯਥਾ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਨਸੀਬੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।
ਯਥਾਗਤਾ ਗਤਾ ਸਾ ਤੁ ਤਥੈਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਭੋ
ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਰੁਦਿਤੇਨ ਤਵਾਦ੍ਯੈਵ ਨਾਗਮਿष੍ਯਤਿ ਕਾਮਿਨੀ । ਵृਥਾ ਸ਼ੋਚਸਿ ਪृਧ੍ਵੀਸ਼ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵਾਧੁਨਾ
ਤੇਰੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅੱਜ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਦੁੱਖ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜ।
ਭੋਗਃ ਕਾਲਵਸ਼ਾਦੇਤਿ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤਿ ਚ । ਨਾਤ੍ਰ ਸ਼ੋਕਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਿष੍ਫਲੇ ਭਵਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਆਨੰਦ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰਕ ਰਾਹ 'ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨੈਕਤ੍ਰ ਸੁਖਸਂਯੋਗੋ ਦੁਃਖਯੋਗਸ੍ਤੁ ਨੈਕਤਃ । ਘਟਿਕਾਯਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਕਾਮਂ ਭ੍ਰਮਣਂ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਘੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਦੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਮਨਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਰਂ ਭੂਪ ਕੁਰੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਅਥਵਾ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੇ ਵਨਂ ਸੇਵਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਠੀਕ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚਲਾਓ। ਜਾਂ, ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।
ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਮਾਨੁषੋ ਦੇਹਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਙ੍ਗੁਰਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵਾਤ੍ਮਸਾਧਨਮ੍
ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵਿਰਲਾ ਤੇ ਛਣਭੰਗੁਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵੋਪਸ੍ਥਰਸੋ ਰਾਜਨ੍ ਪਸ਼ੁਯੋਨਿषੁ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਾਨੁषਦੇਹੇ ਵੈ ਨਾਨ੍ਯਾਸੁ ਚ ਕੁਯੋਨਿषੁ
ਰਾਜਨ, ਜੀਭ ਦਾ ਸੁਆਦ ਤੇ ਵਿਲਾਸਤਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਘਟੀਆ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕਾਨ੍ਤਾਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਮਾਯੇਯਂ ਭਗਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯਯਾ ਸਮ੍ਮੋਹਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਦੁੱਖ ਛੱਡ। ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਣਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਕਮਲਾਪਤਿਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪੌਤ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਵਨਂ ਜਗਾਮ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ ਚ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਅਜੀਬ ਵੈਰਾਗ ਮਿਲਿਆ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਤੱਤ-ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਗਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯਹਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਤਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍ । ਤਮਬ੍ਰਵਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਹਸਨ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸਦਾ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਾਯਾਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦੇਹੇ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝ ਲੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਹਂ ਸਰੋਵਰੇ । ਵਿਗਤਂ ਪੂਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦੇਵ ਕਥਂ ਹਰੇ
ਦੇਵ-ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਦ ਮੈਂ ਝੀਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਰੀ?
ਯੋषਿਦ੍ਦੇਹਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਹਿਤੋऽਹਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪੁਲੋਮੀ ਵਾਸਵਂ ਯਥਾ
ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਮੋਹਿਆ ਗਿਆ। ਪਤੀ ਮਿਲਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਲੋਮੀ ਨੂੰ ਵਾਸਵ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮਨਸ੍ਤਦੇਵ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਹਃ ਸ ਚ ਪੁਰਾਤਨਃ । ਲਿਙ੍ਗਂ ਤਦੇਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ੍ਮृਤੇਰ੍ਨਾਸ਼ਃ ਕਥਂ ਹਰੇ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹੀ ਮਨ, ਉਹੀ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਹਰੀ, ਯਾਦ ਦਾ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਯਂ ਮਹਾਨ੍ਮੇऽਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਥਯਾਦ੍ਯ ਰਮਾਕਾਨ੍ਤ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮਂ ਚ ਯਤ੍
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਸ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰੀਦੇਹਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਾ ਭੋਗਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਕृਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਧਿਹੀਨਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਦਿਰਾ ਪੀਤੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਖਾਣਾ ਖਾਦਾ।
ਮਯਾ ਤਦੇਵ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਨਾਰਦੋऽਹਮਿਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਜਾਨਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤਂ ਨ ਤਥਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਪਸ਼੍ਯ ਨਾਰਦ ਮਾਯਾਵੀ ਵਿਲਾਸੋऽਯਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਦੇਹੇषੁ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਦਸ਼ਾਭੇਦਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਨਾਰਦ, ਵੇਖੋ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਅਜੀਬ ਖੇਡ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁषੁਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤੁਰੀਯਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਦਸ਼ਾ । ਤਥਾ ਦੇਹਾਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਨ੍ਦੇਹਃ ਕੀਦृਸ਼ਃ ਪੁਨਃ
ਜਾਗਣਾ, ਸੁਪਨਾ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਤੇ ਚੌਥੀ ਹਾਲਤ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇੰਝ ਹੀ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸੁਪ੍ਤੋ ਨਰੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਦਤ੍ਯਪਿ । ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤਮਸ਼ੇषਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਘਾਟ ਦੇ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਚਾਲ੍ਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸਮ੍ਭਵਾਃ । ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਮਨੋਭੇਦਾ ਮਨੋਭਾਵਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਨੀਂਦ ਕਰਕੇ ਮਨ ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਨੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਭੇਦ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਹਾਲਤਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗਜੋ ਮਾਂ ਹਨ੍ਤੁਮਾਯਾਤਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਪਲਾਯਨੇ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਭੱਜਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਸਕਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਾਂ।
ਮृਤਂ ਪਿਤਾਮਹਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਗृਹਾਗਤਮ੍ । ਸਂਯੋਗਸ੍ਤੇਨ ਵਾਰ੍ਤਾ ਚ ਭੋਜਨਂ ਸਹ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਃ ਖਲੁ ਜਾਨਾਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦृष੍ਟਂ ਸੁਖਾਸੁਖਮ੍ । ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਂ ਜਨੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਪ੍ਰਵਦਤ੍ਯਪਿ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਕੋऽਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਭ੍ਰਮੋऽਯਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਤਥਾ ਤਥੈਵ ਵਿਭਵੋ ਮਾਯਾਯਾ ਦੁਰ੍ਗਮਃ ਕਿਲ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਇਹ ਭੁਲਾਵਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਨਾਹਂ ਨਾਰਦ ਜਾਨਾਮਿ ਪਾਰਂ ਪਰਮਦੁਰ੍ਘਟਮ੍ । ਗੁਣਾਨਾਂ ਕਿਲ ਮਾਯਾਯਾ ਨੈਵ ਸ਼ਮ੍ਭੁਰ੍ਨ ਪਦ੍ਮਜਃ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੜੇ ਔਖੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਜਾਂ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ ਨੇ ਉਹ ਜਾਣੇ ਹਨ।
ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥੋऽਭੂਨ੍ਮਾਨਤੋ ਮਨ੍ਦਧੀਃ ਪੁਨਃ । ਮਾਯਾਗੁਣਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਭਵੇਦਿਹ
ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੰਦੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਗੁਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।