ਨ ਯੁਕ੍ਤਮਧੁਨਾ ਯਨ੍ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਾ । ਵਿਲਪਨ੍ਤਂ ਪਤਿਂ ਦੀਨਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹੇਨ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ
ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ—ਦੁਖੀ ਪਤੀ ਨੂੰ—ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰਗ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਭਯਂ ਮੇ ਗਤਂ ਕਾਨ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭਾ । ਤਥਾਪਿ ਮਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੂੰ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਪਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਰਾਮਾਵਿਰਹਜਂ ਦੁਃਖਂ ਜਾਨਾਤਿ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੋਈ ਰਾਮ ਨਹੀਂ; ਰਾਮਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕੇਵਲ ਰਘੁਨੰਦਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਿਨਾ ਨਿष੍ਠੁਰੇਣਾਤ੍ਰ ਵਿਪਰੀਤਂ ਕृਤਂ ਭੁਵਿ । ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਰ੍ਮਰਣਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਮਚਿਤ੍ਤਯੋਃ
ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਲਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਪਕਾਰਸ੍ਤੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਵਿਹਿਤਃ ਕਿਲ । ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਜ੍ਵਲਨਂ ਪਤਿਨਾ ਸਹ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਲਪਮਾਨਂ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ । ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵਚਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਿਯੋਜਿਤੈਃ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਕਿਂ ਵਿषੀਦਸਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾਙ੍ਗਨਾ । ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਕृਤੋऽਸੌ ਬੁਧਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ, ਰਾਜੇ? ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ? ਕੀ ਤੂੰ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ? ਕੀ ਤੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ?
ਕਾ ਸਾ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਸਂਯੋਗੋ ਵਿਯੋਗਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤਵ । ਪ੍ਰਵਾਹਰੂਪੇ ਸਂਸਾਰੇ ਨृਣਾਂ ਨੌਤਰਤਾਮਿਵ
ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਵਿਛੋੜਾ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਲੋਕ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗृਹੇ ਗਚ੍ਛ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵृਥਾ ਤੇ ਰੁਦਿਤੇਨ ਕਿਮ੍ । ਸਂਯੋਗਸ਼੍ਚ ਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਦੈਵਾਧੀਨਃ ਸਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਘਰ ਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ। ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਸੀਬ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਯਾ ਸਹ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਸਂਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ਸਂਵृਤਃ । ਭੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਇਥੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਨ। ਤੂੰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਨ ਦृष੍ਟੌ ਪਿਤਰਾਵਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਰੋਵਰੇ । ਕਾਕਤਾਲੀਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਤਤ੍ਤਥਾ ਗਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਰੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਲੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ । ਕਾਲਯੋਗਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ ਗृਹੇ ਯਥਾ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਨਸੀਬੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।
ਯਥਾਗਤਾ ਗਤਾ ਸਾ ਤੁ ਤਥੈਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਭੋ
ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਰੁਦਿਤੇਨ ਤਵਾਦ੍ਯੈਵ ਨਾਗਮਿष੍ਯਤਿ ਕਾਮਿਨੀ । ਵृਥਾ ਸ਼ੋਚਸਿ ਪृਧ੍ਵੀਸ਼ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵਾਧੁਨਾ
ਤੇਰੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅੱਜ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਦੁੱਖ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜ।
ਭੋਗਃ ਕਾਲਵਸ਼ਾਦੇਤਿ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤਿ ਚ । ਨਾਤ੍ਰ ਸ਼ੋਕਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਿष੍ਫਲੇ ਭਵਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਆਨੰਦ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰਕ ਰਾਹ 'ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨੈਕਤ੍ਰ ਸੁਖਸਂਯੋਗੋ ਦੁਃਖਯੋਗਸ੍ਤੁ ਨੈਕਤਃ । ਘਟਿਕਾਯਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਕਾਮਂ ਭ੍ਰਮਣਂ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਘੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਦੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਮਨਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਰਂ ਭੂਪ ਕੁਰੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਅਥਵਾ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੇ ਵਨਂ ਸੇਵਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਠੀਕ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚਲਾਓ। ਜਾਂ, ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।
ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਮਾਨੁषੋ ਦੇਹਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਙ੍ਗੁਰਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵਾਤ੍ਮਸਾਧਨਮ੍
ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵਿਰਲਾ ਤੇ ਛਣਭੰਗੁਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵੋਪਸ੍ਥਰਸੋ ਰਾਜਨ੍ ਪਸ਼ੁਯੋਨਿषੁ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਾਨੁषਦੇਹੇ ਵੈ ਨਾਨ੍ਯਾਸੁ ਚ ਕੁਯੋਨਿषੁ
ਰਾਜਨ, ਜੀਭ ਦਾ ਸੁਆਦ ਤੇ ਵਿਲਾਸਤਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਘਟੀਆ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕਾਨ੍ਤਾਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਮਾਯੇਯਂ ਭਗਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯਯਾ ਸਮ੍ਮੋਹਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਦੁੱਖ ਛੱਡ। ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਣਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਕਮਲਾਪਤਿਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪੌਤ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਵਨਂ ਜਗਾਮ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਵਾਪ ਚ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਪੌਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਅਜੀਬ ਵੈਰਾਗ ਮਿਲਿਆ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਤੱਤ-ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਗਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯਹਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਤਮਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍ । ਤਮਬ੍ਰਵਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਹਸਨ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸਦਾ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਜ੍ਞਾਤਂ ਮਾਯਾਬਲਂ ਮਹਤ੍ । ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦੇਹੇ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝ ਲੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਹਂ ਸਰੋਵਰੇ । ਵਿਗਤਂ ਪੂਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਨਾਨਾਦੇਵ ਕਥਂ ਹਰੇ
ਦੇਵ-ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਦ ਮੈਂ ਝੀਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਰੀ?
ਯੋषਿਦ੍ਦੇਹਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਹਿਤੋऽਹਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪੁਲੋਮੀ ਵਾਸਵਂ ਯਥਾ
ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਮੋਹਿਆ ਗਿਆ। ਪਤੀ ਮਿਲਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਲੋਮੀ ਨੂੰ ਵਾਸਵ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਮਨਸ੍ਤਦੇਵ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਹਃ ਸ ਚ ਪੁਰਾਤਨਃ । ਲਿਙ੍ਗਂ ਤਦੇਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ੍ਮृਤੇਰ੍ਨਾਸ਼ਃ ਕਥਂ ਹਰੇ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਹੀ ਮਨ, ਉਹੀ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਹਰੀ, ਯਾਦ ਦਾ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਯਂ ਮਹਾਨ੍ਮੇऽਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਥਯਾਦ੍ਯ ਰਮਾਕਾਨ੍ਤ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮਂ ਚ ਯਤ੍
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਸ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰੀਦੇਹਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤਾ ਭੋਗਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਕृਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਧਿਹੀਨਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਮੈਂ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਦਿਰਾ ਪੀਤੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਖਾਣਾ ਖਾਦਾ।
ਮਯਾ ਤਦੇਵ ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਨਾਰਦੋऽਹਮਿਤਿ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਜਾਨਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਵਿਕ੍ਤਂ ਨ ਤਥਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।