ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦੋऽਹਮਿਹਾਗਤਃ । ਹਰਿਣਾ ਸਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਆ ਗਿਆ; ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਬਣ ਗਏ।
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਸ਼੍ਚਾਹਂ ਯਦਾ ਜਾਤਸ੍ਤਦਾ ਹਰਿਃ । ਮਾਮਾਹ ਨਾਰਦਾਗਚ੍ਛ ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਜਲੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਨਾਰਦ, ਆ! ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਤਦਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਂ ਦਾਰੁਣਂ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਪੁਨਃ ਪੁਰੁषਭਾਵਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਔਰਤ ਬਣਨ ਦੀ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਹਾਲਤ ਯਾਦ ਆਈ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਦਮੀ ਬਣ ਗਿਆ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ।
; ਮਾਯਾਪ੍ਰਾਬਲ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਦਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਸੌ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਾ ਕੁਤੋऽਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਨਾਰਦ ਨੂੰ, ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ: 'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ? ਇਹ ਕੌਣ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ?'
ਵਿਲਲਾਪ ਨृਪਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਮਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਿਲਪਨ੍ਤਂ ਵਿਯੋਗਿਨਮ੍
ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਹਾਏ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ! ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਦ ਮੈਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹਾਂ?'
ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਪੁਲਸ਼੍ਰੋਣਿ ਵृਥਾ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਗृਹਮ੍ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਵੱਡੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਘਰ ਬੇਕਾਰ ਹਨ; ਕਮਲ-ਅੱਖੀਏ, ਰਾਜ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀਏ?
ਨ ਪ੍ਰਾਣਾ ਮੇ ਬਹਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਰਹੇਣ ਤਵਾਧੁਨਾ । ਗਤੋ ਵੈ ਪ੍ਰੀਤਿਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਮृਤੇ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰਣਾਤ੍
ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਸਾਂਸ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ; ਪਿਆਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਲਪਾਮਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਸਾ ਮਯਿ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਯਾਭੂਤ੍ਪ੍ਰਥਮਸਙ੍ਗਮੇ
ਮੈਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ—ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਜਵਾਬ ਦੇ; ਉਹ ਮੋਹ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਤੇ ਸੀ?
ਨਿਮਗ੍ਨਾ ਕਿਂ ਜਲੇ ਸੁਭ੍ਰੂਰ੍ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਚ੍ਛਪੈਃ । ਗृਹੀਤਾ ਵਰੁਣੇਨਾਸ਼ੁ ਮਮ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਯੋਗਤਃ
ਕੀ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਭੌਂ ਵਾਲੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਜਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਕਛੂਆਂ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ, ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਕਰਕੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ?
ਧਨ੍ਯਾ ਸੁਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਿ ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸਮਾਗਤਾ । ਅਕृਤ੍ਰਿਮਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਤੇऽਮृਤਭਾषਿਣਿ
ਧਨਵਾਂ ਹੈਂ ਤੂੰ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਸੱਚਾ ਸੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਏ।
ਨ ਯੁਕ੍ਤਮਧੁਨਾ ਯਨ੍ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਾ । ਵਿਲਪਨ੍ਤਂ ਪਤਿਂ ਦੀਨਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹੇਨ ਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ
ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ—ਦੁਖੀ ਪਤੀ ਨੂੰ—ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰਗ ਚਲੀ ਗਈ।
ਉਭਯਂ ਮੇ ਗਤਂ ਕਾਨ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਣਵਲ੍ਲਭਾ । ਤਥਾਪਿ ਮਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੂੰ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਪਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਰਾਮਾਵਿਰਹਜਂ ਦੁਃਖਂ ਜਾਨਾਤਿ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੋਈ ਰਾਮ ਨਹੀਂ; ਰਾਮਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕੇਵਲ ਰਘੁਨੰਦਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਵਿਧਿਨਾ ਨਿष੍ਠੁਰੇਣਾਤ੍ਰ ਵਿਪਰੀਤਂ ਕृਤਂ ਭੁਵਿ । ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਰ੍ਮਰਣਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸਮਚਿਤ੍ਤਯੋਃ
ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਲਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਪਕਾਰਸ੍ਤੁ ਨਾਰੀਣਾਂ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਵਿਹਿਤਃ ਕਿਲ । ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਜ੍ਵਲਨਂ ਪਤਿਨਾ ਸਹ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਲਪਮਾਨਂ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ । ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵਚਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਿਯੋਜਿਤੈਃ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਕਿਂ ਵਿषੀਦਸਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕ੍ਵ ਗਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾਙ੍ਗਨਾ । ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਕृਤੋऽਸੌ ਬੁਧਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ, ਰਾਜੇ? ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ? ਕੀ ਤੂੰ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ? ਕੀ ਤੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ?
ਕਾ ਸਾ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਸਂਯੋਗੋ ਵਿਯੋਗਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤਵ । ਪ੍ਰਵਾਹਰੂਪੇ ਸਂਸਾਰੇ ਨृਣਾਂ ਨੌਤਰਤਾਮਿਵ
ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਵਿਛੋੜਾ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਲੋਕ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗृਹੇ ਗਚ੍ਛ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵृਥਾ ਤੇ ਰੁਦਿਤੇਨ ਕਿਮ੍ । ਸਂਯੋਗਸ਼੍ਚ ਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਦੈਵਾਧੀਨਃ ਸਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਘਰ ਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ। ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਸੀਬ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਯਾ ਸਹ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਸਂਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ਸਂਵृਤਃ । ਭੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਇਥੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਨ। ਤੂੰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਨ ਦृष੍ਟੌ ਪਿਤਰਾਵਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਰੋਵਰੇ । ਕਾਕਤਾਲੀਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਤਤ੍ਤਥਾ ਗਤਮ੍
ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਝੀਲ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਰੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਲੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ । ਕਾਲਯੋਗਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ ਗृਹੇ ਯਥਾ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਨਸੀਬੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।
ਯਥਾਗਤਾ ਗਤਾ ਸਾ ਤੁ ਤਥੈਵ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਭੋ
ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਰੁਦਿਤੇਨ ਤਵਾਦ੍ਯੈਵ ਨਾਗਮਿष੍ਯਤਿ ਕਾਮਿਨੀ । ਵृਥਾ ਸ਼ੋਚਸਿ ਪृਧ੍ਵੀਸ਼ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵਾਧੁਨਾ
ਤੇਰੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅੱਜ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਦੁੱਖ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜ।
ਭੋਗਃ ਕਾਲਵਸ਼ਾਦੇਤਿ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤਿ ਚ । ਨਾਤ੍ਰ ਸ਼ੋਕਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਿष੍ਫਲੇ ਭਵਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ
ਆਨੰਦ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰਕ ਰਾਹ 'ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨੈਕਤ੍ਰ ਸੁਖਸਂਯੋਗੋ ਦੁਃਖਯੋਗਸ੍ਤੁ ਨੈਕਤਃ । ਘਟਿਕਾਯਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਕਾਮਂ ਭ੍ਰਮਣਂ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਘੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਦੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਮਨਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਰਂ ਭੂਪ ਕੁਰੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਅਥਵਾ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦੇ ਵਨਂ ਸੇਵਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਠੀਕ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚਲਾਓ। ਜਾਂ, ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਵਾਰਸ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।
ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਮਾਨੁषੋ ਦੇਹਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਙ੍ਗੁਰਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਥੈਵਾਤ੍ਮਸਾਧਨਮ੍
ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵਿਰਲਾ ਤੇ ਛਣਭੰਗੁਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਿਹ੍ਵੋਪਸ੍ਥਰਸੋ ਰਾਜਨ੍ ਪਸ਼ੁਯੋਨਿषੁ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਾਨੁषਦੇਹੇ ਵੈ ਨਾਨ੍ਯਾਸੁ ਚ ਕੁਯੋਨਿषੁ
ਰਾਜਨ, ਜੀਭ ਦਾ ਸੁਆਦ ਤੇ ਵਿਲਾਸਤਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਘਟੀਆ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਂ ਕਾਨ੍ਤਾਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਮਾਯੇਯਂ ਭਗਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯਯਾ ਸਮ੍ਮੋਹਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਦੁੱਖ ਛੱਡ। ਇਹ ਭਗਵਤੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।