ਕਥਂ ਚ ਪੁਰੁषੋ ਜਾਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ । ਕਥਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਜਾਤਾਃ ਕਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਗृਹੇऽਞ੍ਜਸਾ
ਤੇ ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਦਮੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਏ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ?
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਹਿ ਚਰਿਤਂ ਮਾਯਾਯਾ ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਮੋਹਿਤਂ ਚ ਯਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍
ਮਾਇਆ ਦੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਤੇ ਅਜੋਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ — ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤृਪ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ੍ਤਵ ਕਥਾਮृਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਨ੍ਥਾਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸਂਸ਼ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
; ਨਾਰਦੇਨ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਿਸ਼ਾਮਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਦਤੋ ਮਮ ਸਤ੍ਕਥਾਮ੍ । ਮਾਯਾਬਲਂ ਸੁਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਯੋਗਵਿਤ੍ਤਮੈਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ; ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮਜਯਾ ਦੁਰ੍ਵਿਭਾਵ੍ਯਯਾ
ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ — ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਸ ਦੇ ਤਣੇ ਤਕ — ਉਸ ਅਜੈ ਤੇ ਅਗੋਚਰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਤ੍ਯਲੋਕਾਦ੍ਵੈ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪੇ ਮਨੋਹਰੇ । ਗਤੋऽਹਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਹਰੇਰਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹਰੀ ਦੇ ਅਜੋਬੇ ਕੰਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਵਾਦਯਨ੍ਮਹਤੀਂ ਵੀਣਾਂ ਸ੍ਵਰਤਾਨਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰਂ ਗਾਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸਾਮ ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਵੀਣਾ, ਜੋ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵਜਾ ਕੇ, ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਮ ਗੀਤ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟੋ ਮਯਾ ਦੇਵਦੇਵਸ਼੍ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ਗਦਾਧਰਃ । ਕੌਸ੍ਤੁਭੋਦ੍ਭਾਸਿਤੋਰਸ੍ਕੋ ਮੇਘਸ਼੍ਯਾਮਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਬਾਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਤੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾ ਵਾਲਾ, ਦੇਖਿਆ।
ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਪਰੀਧਾਨੋ ਮੁਕੁਟਾਙ੍ਗਦਰਾਜਿਤਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਹ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯਾ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੋ ਮੁਦਾ ਯੁਤਃ
ਉਹ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮਕੁਟ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਂ ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ ਗਤਾਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ । ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਭੂषਣਭੂषਿਤਾ
ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਮਲਾ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਹਰ ਲਕਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਨਾਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾ ਕਾਨ੍ਤਾ ਰੂਪਯੌਵਨਗਰ੍ਵਿਤਾ । ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਵਰਚਾਮੀਕਰਪ੍ਰਭਾ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਚੰਗੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਗृਹਂ ਗਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਿਨ੍ਧੁਜਾਂ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਮਯਾ ਪृष੍ਟੋ ਦੇਵਦੇਵੋ ਵਨਮਾਲੀ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਧੁਜਾ ਨੂੰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਨਮਾਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਪਦ੍ਮਨਾਭ ਸੁਰਾਰਿਹਨ੍ । ਕਥਂ ਚ ਮਾ ਗਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪਦਮਨਾਭ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਈ?
ਨਾਹਂ ਵਿਟੋ ਨ ਵਾ ਧੂਰ੍ਤਃ ਤਾਪਸੋऽਹਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਜਿਤਮਾਯੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਠੱਗ ਹਾਂ, ਨਾ ਚਲਾਕ; ਮੈਂ ਤਪਸੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਚਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਗਰ੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਉਵਾਚ ਮਾਂ ਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੀਣਾਵਨ੍ਮਧੁਰਾਂ ਗਿਰਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਵੀਂਨਾ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਨਾਰਦੈਵਂਵਿਧਾ ਨੀਤਿਰ੍ਨ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ । ਪਤਿਂ ਵਿਨਾਨ੍ਯਸਾਨਿਧ੍ਯੇ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਯੋषਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਰਦ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਕਦੇ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਮਾਯਾ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਾ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਜਿਤਮਾਰੁਤੈਃ । ਸਾਂਖ੍ਯਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਰਾਹਾਰੈਸ੍ਤਾਪਸੈਸ਼੍ਚ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ
ਮਾਇਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇਹ ਯੋਗੀਆਂ, ਜੋ ਸਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਪਸੀ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ।
ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਵਚੋऽਧੁਨਾ । ਜਿਤਮਾਯੋऽਸ੍ਮਿ ਗੀਤਜ੍ਞ ਨੈਵਂ ਵਾਚ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਗੀਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਨਾਹਂ ਸ਼ਿਵੋ ਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜੇਤੁਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭਵੋऽਪ੍ਯਜਾਮ੍ । ਮੁਨਯਃ ਸਨਕਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੇऽਨ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਜਯੇ
ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਹਾਂ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਨਾ ਉਹ ਸਰੋਤ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਜਨਮੀ ਨੂੰ; ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਨਕ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀ — ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦੇਵਦੇਹਂ ਨृਦੇਹਂ ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਦੇਹਮਥਾਪਿ ਵਾ । ਬਿਭृਯਾਦ੍ਯਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਸ ਕਥਂ ਤਾਂ ਜਯੇਦਜਾਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇ — ਉਹ ਅਜਨਮੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਰਿਯੁਤਸ੍ਤਾਂ ਕਥਂ ਮਾਯਾਂ ਜੇਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪੁਮਾਮ੍ਭਵੇਤ੍ । ਵੇਦਵਿਦ੍ਯੋਗਵਿਦ੍ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵੇਦ ਜਾਂ ਯੋਗ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਾਲੋऽਪਿ ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪਂ ਹਿ ਰੂਪਹੀਨਃ ਸ੍ਵਰੂਪਕृਤ੍ । ਤਦ੍ਵਸ਼ੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦੇਹੀ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਮੂਰ੍ਖੋऽਥ ਮਧ੍ਯਮਃ
ਕਾਲ ਵੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਸਰੀਰਧਾਰੀ — ਚਾਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਆਮ — ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਿਕਲਂ ਪੁਨਃ । ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਕਰ੍ਮਤੋ ਵਾਪਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਕਾਲ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਧਰਮਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਹਾਇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਜਾਂ ਕਰਮ ਤੋਂ, ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਸਮਝਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰਹਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਨਸਃ । ਤਮਬ੍ਰਵਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੈਂ, ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਰਮਾਪਤੇ ਕਥਂਰੂਪਾ ਮਾਯਾ ਸਾ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਪੁਨਃ । ਕਿਯਦ੍ਬਲਾ ਕ੍ਵ ਸਂਸ੍ਥਾਨਾ ਕਸ੍ਯਾਧਾਰਾ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਕਿਸ ਰੂਪ ਦੀ ਹੈ? ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਤਾਂ ਮਾਯਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਸ਼ੁ ਮਹੀਧਰ । ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਮਾਪਤੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਿਖਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ — ਮਿਹਰ ਕਰ, ਹੇ ਸੁਆਮੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਸਾਖਿਲਾਧਾਰਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਾ । ਅਜੇਯਾਨੇਕਰੂਪਾ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾ ਜਗਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਦੀ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਅਜੇਹੀ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਾ ਯਦਿ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਾਰਦਾਰੋਹਣਂ ਕੁਰੁ । ਗਰੁਡੇ ਮਤ੍ਸਮੇਤੋऽਦ੍ਯ ਗਚ੍ਛਾਵੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾਰਦ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗਰੁੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹ; ਚਲੋ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਮਾਯਾਂ ਦੁਰ੍ਜਯਾਮਜਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਵਿषਾਦੇ ਮਾ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀ ਹੈ; ਪਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਾ ਕਰੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਾਂ ਸਸ੍ਮਾਰ ਵਿਨਤਾਸੁਤਮ੍ । ਸ੍ਮृਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਗਰੁਡਸ੍ਤਦਾਗਾਦ੍ਧਰਿਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੀ ਗਰੁੜ ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।