ਕਥਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਂ ਚਾਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਘਟਂ ਚ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਘृਤਾਚੀ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਿਣੀ
ਇਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸੀ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦृष੍ਟਿਪਥਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮੀਪੇ ਗਗਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਞ੍ਚਲਾਪਾਙ੍ਗੀਂ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਂ ਵਰਾਪ੍ਸਰਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਆ ਗਈ, ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਸੀ; ਉਹ ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਵਧੀਆ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਪਞ੍ਚਬਾਣਪਰੀਤਾਙ੍ਗਸ੍ਤੂਰ੍ਣਮਾਸੀਦ੍ਧृਤਵ੍ਰਤਃ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਚ ਤਦਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਂਕਟੇ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਕਾਮ ਦੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਤ 'ਚ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਹੁਣ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ 'ਚ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਮਭਾਵੇ ਦੁਰਾਸਦੇ । ਅਙ੍ਗੀਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਯੇਨਾਂ ਵਞ੍ਚਨਾਰ੍ਥਮਿਹਾਗਤਾਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਦ ਇੱਛਾ ਦੀ ਹਾਲਤ—ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ—ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਆਈ ਹੈ,
ਹਸਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਾਪਸਾ ਮਾਂ ਤੁ ਵਿਹ੍ਵਲਮ੍ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਘੋਰਂ ਪੂਰ੍ਣਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਤ੍ਵਿਹ
'ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਤਪਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਬੇਕਾਬੂ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਣਗੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹਾਂ।'
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪ੍ਸਰਾਂ ਚ ਵਿਵਸ਼ਃ ਕਥਂ ਜਾਤੋ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਕਾਮਂ ਨਿਨ੍ਦਾਪਿ ਭਵਤੁ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਦਤੁਲਂ ਸੁਖਮ੍
'ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ? ਜੇ ਬੇਮੁਕੱਦਰੀ ਵੀ ਆਵੇ, ਪਰ ਅਦੁੱਤੀ ਸੁਖ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।'
ਗृਹਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਸਮ੍ਭੂਤਂ ਸੁਖਦਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਦਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਂ ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਤਥਾ
'ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਜੀਵਨ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।'
ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਨ੍ਨੂਮਨਯਾ ਦੇਵਕਨ੍ਯਯਾ । ਨਾਰਦਾਚ੍ਚ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮਸ੍ਤਿ ਕਥਾਨਕਮ੍ । ਯਥੋਰ੍ਵਸ਼ੀਵਸ਼ੋ ਰਾਜਾ ਪਰਾਭੂਤਃ ਪੁਰੂਰਵਾਃ
'ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਦੇਵੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੁਣ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ।'
ਬੁਧੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ऋषਯ ਊਚੁਃ ਕੋऽਸੌ ਪੁਰੂਰਵਾ ਰਾਜਾ ਕੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਦੇਵਕਨ੍ਯਕਾ । ਕਥਂ ਕष੍ਟਂ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਕੁੜੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ?
ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਾਨਕਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਲੋਮਹਰ੍षਣਜਾਧੁਨਾ । ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਬ੍ਜਚ੍ਯੁਤਂ ਰਸਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਓ, ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਰਸ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਅਮृਤਾਦਪਿ ਮਿष੍ਟਾ ਤੇ ਵਾਣੀ ਸੂਤ ਰਸਾਤ੍ਮਿਕਾ । ਨ ਤृਪ੍ਯਾਮੋ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਧਯਾ ਚ ਯਥਾਮਰਾਃ
ਤੇਰੀ ਬਾਤ, ਸੂਤ ਜੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਥਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਯਥਾਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾਂ ਵ੍ਯਾਸਵਰੋਤ੍ਤਮਾਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਇਹ ਸੁਣੋ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਕਹਾਣੀ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਗੁਰੋਸ੍ਤੁ ਦਯਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਾਰਾ ਨਾਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਰੂਪਯੌਵਨਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗੀ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਤਾਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਸਤ ਸੀ।
ਗਤੈਕਦਾ ਵਿਧੋਰ੍ਧਾਮ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨੀ । ਦृष੍ਟਾ ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਚੰਦ ਦੇ ਘਰ ਗਈ, ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਸੀ; ਚੰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਕਾਮਾਤੁਰਸ੍ਤਦਾ ਜਾਤਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਸ਼ਸ਼ਿਮੁਖੀਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸਾਪਿ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਧੁਂ ਕਾਮਂ ਜਾਤਾ ਮਦਨਪੀਡਿਤਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੰਦ, ਚੰਦ-ਮੁਖੀ ਲਈ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਵੀ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਮਯੁਕ੍ਤੌ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤੌ ਚ ਬਭੂਵਤੁਃ । ਤਾਰਾ ਸ਼ਸ਼ੀ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਕਾਮਬਾਣਪ੍ਰਪੀਡਿਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਹੋਏ, ਤਾਰਾ ਤੇ ਚੰਦ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਗਏ।
ਰੇਮਾਤੇ ਮਦਮਤ੍ਤੌ ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਪृਹਾਨ੍ਵਿਤੌ । ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਾਨਿ ਰਮਮਾਣਯੋਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਉਥੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਰਹੇ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤੁ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਸ੍ਤਾਰਾਮਾਨਯਿਤੁਂ ਗृਹਮ੍ । ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਤੁ ਨਾਯਾਤਾ ਸਾ ਵਸ਼ੀਕृਤਾ
ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਭੇਜਿਆ; ਪਰ ਉਹ, ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ, ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਯਦਾ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਪਰਾਵਰ੍ਤਤ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ । ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਸੋਮਗृਹਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਚਸ੍ਪਤਿਰੁਦਾਰਧੀਃ । ਉਵਾਚ ਸ਼ਸ਼ਿਨਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ੍ਮਯਮਾਨਂ ਮਦਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਸੋਮਾ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਮਸਤ ਚੰਦ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਕਿਂ ਕृਤਂ ਕਿਲ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੋ ਕਰ੍ਮ ਧਰ੍ਮਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯੇਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰੀ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
“ਚੰਦ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ? ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਲੈ ਗਿਆ?”
ਤਵ ਦੇਵ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚਾਹਂ ਯਜਮਾਨੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਗੁਰੁਭਾਰ੍ਯਾ ਕਥਂ ਮੂਢ ਭੁਕ੍ਤਾ ਕਿਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਥਵਾ
“ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਮਾਨ ਹੈਂ; ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਿਆ, ਜਾਂ ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ?”
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਹੇਮਹਾਰੀ ਚ ਸੁਰਾਪੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ । ਮਹਾਪਾਤਕਿਨੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤਤ੍ਸਂਸਰ੍ਗੀ ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ
“ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਜਵਾਂ ਪਾਪੀ ਹੈ।”
ਮਹਾਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੁਰਾਚਾਰੋऽਤਿਗਰ੍ਹਿਤਃ । ਨ ਦੇਵਸਦਨਾਰ੍ਹੋऽਸਿ ਯਦਿ ਭੁਕ੍ਤੇਯਮਙ੍ਗਨਾ
“ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੀ ਕਰਤੂਤ ਬਹੁਤ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਭੋਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।”
ਮੁਞ੍ਚੇਮਾਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀਂ ਨਯਾਮਿ ਸਦਨਂ ਮਮ । ਨੋਚੇਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਨ੍ ਗੁਰੁਦਾਰਾਪਹਾਰਿਣਮ੍
“ਇਹ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸ ਦਿਆਂਗਾ।”
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਭਾषਮਾਣਂ ਤਮੁਵਾਚ ਰੋਹਿਣੀਪਤਿਃ । ਗੁਰੁਂ ਕ੍ਰੋਧਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਨ੍ਤਾਵਿਰਹਦੁਃਖਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਨ੍ਦੁਰੁਵਾਚ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤੇ ਤੁ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਰੋਧਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਪੂਜਾਰ੍ਹਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਵਰ੍ਜਨੀਯਾਸ੍ਤਤੋऽਨ੍ਯਥਾ
ਚੰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੇ ਹੋਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।”
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਸਾ ਕਾਮਂ ਗृਹਂ ਤੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ । ਅਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਬਾਲਾ ਕਾ ਤੇ ਹਾਨਿਰਿਹਾਨਘ
“ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇਗੀ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ?”
ਇਚ੍ਛਯਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਚਾਤ੍ਰ ਸੁਖਕਾਮਾਰ੍ਥਿਨੀ ਹਿ ਸਾ । ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚਾਗਮਿष੍ਯਤਿ
“ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।”
ਤ੍ਵਯੈਵੋਦਾਹृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਤਂ ਤਥਾ । ਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਦੁष੍ਯਤਿ ਚਾਰੇਣ ਨ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੇਦਕਰ੍ਮਣਾ
“ਤੂੰ ਆਪ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ: ਔਰਤ ਘੁੰਮਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਕਰਮ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।”