ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ । ਸ਼ਿਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਰਮਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਉਹ ਵਾਕਿਆ ਸੁਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੁਵਾਚ ਏਕਦਾ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਰਹਃ । ਦृष੍ਟੋ ਮਯਾ ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤੋ ਯਦਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਕ ਵਾਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਤਦਾਹਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਦੇਵਂ ਤਮਪृਚ੍ਛਂ ਪਤਿਂ ਕਿਲ । ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਂ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ।
ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਯਦਾਹਂ ਨਿਰ੍ਗਤਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ । ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਤ੍ਸੁਰੈਰ੍ਦੈਤ੍ਯੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਮਥਿਆ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਪਤਿਕਾਮਨਯਾ ਤਦਾ । ਵृਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋऽਸੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਚੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ; ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨ ਕੇ ਚੁਣਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਕਂ ਧ੍ਯਾਯਸਿ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਸਂਸ਼ਯੋऽਯਂ ਮਹਾਨ੍ਮਮ । ਪ੍ਰਿਯੋऽਸਿ ਕੈਟਭਾਰੇ ਮੇ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਨੋਗਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ। ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਵਧੇ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ, ਦੱਸ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਕਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਂ ਧ੍ਯਾਯਾਮਿ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਸ਼ੁਤੋषਂ ਮਹੇਸ਼ਾਨਂ ਗਿਰਿਜਾਵਲ੍ਲਭਂ ਹृਦਿ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੀ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਮਹੇਸ਼ਾਨ, ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਰਿਜਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਾਂ ਧ੍ਯਾਯਤ੍ਯਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਧ੍ਯਾਯਾਮ੍ਯਹਂ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨ੍ਤਕਮ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਕਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਹਂ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਮਮ । ਉਭਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਿਥਃ ਸਂਸਕ੍ਤਚੇਤਸੋਃ
ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹਾਂ; ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਰਕਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨੂਨਂ ਯੇ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਭਕ੍ਤਾ ਮਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ । ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਕਿਲ ਪृष੍ਟੇਨ ਮਯਾ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾਪ੍ਰਿਯ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਦ ਮੈਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਲ੍ਲਭਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਤਵਤੀ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਯਥਾ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਸਙ੍ਗਮਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ; ਮਹੇਸ਼ਾਨ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਕਰ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਤਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਭਵ ਪृਥੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਤਪਸਾ ਤਵ । ਸਮਾਗਮਸ੍ਤੇ ਪਤਿਨਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਚੰਨ-ਚੜ੍ਹੀ ਰਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤਪ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਹਯਰੂਪੇਣ ਭਗਵਾਞ੍ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਤੇ ਕਾਮਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਯੇਰਿਤਃ
ਇਥੇ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਤਥਾਹਂ ਪ੍ਰੇਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਦੇਵਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ । ਯਥਾਸੌ ਹਯਰੂਪੇਣ ਤ੍ਵਾਮੇष੍ਯਤਿ ਮਦਾਤੁਰਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਆਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਸੁਭ੍ਰੁ ਨਾਰਾਯਣਸਮਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ ਭੂਪਾਲਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ
ਸੋਹਣੀ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਤਕਾਰਣਗੇ।
ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗੇ ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਪਤਿਨਾ ਸਹ । ਗਨ੍ਤਾਸਿ ਦੇਵਿ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਤਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਮਹਾਂਭਾਗ, ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣੇਂਗੀ।
ਏਕਵੀਰੇਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾਸੌ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਤੇ ਸੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਹੈਹਯੋ ਵਂਸ਼ੋ ਭੁਵਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਮੇष੍ਯਤਿ
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ 'ਏਕਵੀਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਰਂ ਤੁ ਵਿਸ੍ਮृਤਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਹृਦਿਸ੍ਥਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ । ਮਦਾਨ੍ਧਾ ਮਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਚ ਤੇਨ ਤੇ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈਂ; ਮਦ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਅਤਸ੍ਤਦ੍ਦੋषਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹृਦਿਸ੍ਥਾਂ ਪਰਦੇਵਤਾਮ੍ । ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਹਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਭਾਵੇਨ ਜਲਧੇਃ ਸੁਤੇ
ਇਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਪਰਦੇਵੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਤਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਧਯੋਤ੍ਤਮੇ । ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਦੇਵ੍ਯੈ ਭਗਵਾਞ੍ਛੈਲਜਾਪਤਿਃ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਉੱਚਤਮ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਗਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦੁਮਯਾ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ । ਸਾਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗੀ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਕਮਲਾਸਨਾ
ਸ਼ਿਵ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀ ਚਰਣਾਮ੍ਭੋਜਂ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਦੇਵਾਸੁਰਸ਼ਿਰੋਰਤ੍ਨਨਿਘृष੍ਟਨਖਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਕਮਲ ਜਿਹੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰੇਮਗਦ੍ਗਦਯਾ ਵਾਚਾ ਤੁष੍ਟਾਵ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਹਯਰੂਪਧਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਹਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਘੋੜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ।
ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਵੈਕੁਣ੍ਠਗਮਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਤਸ੍ਯੈ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਃ ਕੈਲਾਸਂ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਯਯੌ । ਰਮ੍ਯਂ ਦੇਵਗਣੈਰ੍ਜੁष੍ਟਮਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਮਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੈਕੁੰਠ ਜਾਣ ਦੀ ਕਥਾ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਰੂਪਂ ਗਣਂ ਕਾਰ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ । ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚਿਤਰਰੂਪਾ ਗਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਵੈਕੁੰਠ ਭੇਜਿਆ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ।
ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਚਿਤ੍ਰਰੂਪ ਹਰਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ । ਯਥਾਸੌ ਦੁਃਖਿਤਾਂ ਪਤ੍ਨੀਂ ਵਿਸ਼ੋਕਾਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਿਤਰਰੂਪਾ, ਹਰੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਕਹਿ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਰੂਪੋऽਥ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਵੈष੍ਣਵੈਸ਼੍ਚ ਗਣੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਚਿਤਰਰੂਪਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ, ਉੱਚਤਮ ਥਾਂ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਵਾਪੀਸ਼ਤਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਸਂਜੁष੍ਟਂ ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਮਯੂਰਸ਼ੁਕਕੋਕਿਲੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੈਂਕੜੇ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹੰਸ, ਕਾਂਗ, ਮੋਰ, ਤੋਤਾ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।