ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ । ਮਖੇਨਾਨੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾ ਸਾ ਤੇऽਭੀष੍ਟਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਮਾਂ, ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਯਜਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗੀ।
ਸ ਦੇਵੈਰੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਦੇਵਤਾਮ੍ । ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵਿਆ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਭਰੀ ਗਦਗਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦਦੌ । ਕੋਟਿਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਰੂਪਂ ਲਾਵਣ੍ਯਦੀਪਿਤਮ੍ । ੧੬ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚੇਤਸਿ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਯਾਂ ਦੇਵਤਾਯਾਂ ਰਾਜਾ ਵਵ੍ਰੇ ਵਰਂ ਨृਪ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਸਿੱਧਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਆਈ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਲਾਵਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਦ੍ਵਿਮਲਂ ਦੇਹਿ ਯੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵੇਦਪਿ । ਨੇਤ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨਿਵਾਸੋ ਮੇ ਭਵੇਦਿਤਿ
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਾਸ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਦੇਵੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਜਗਦਮ੍ਬਿਕਾ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਤੇ ਵਿਮਲਂ ਭੂਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਸ੍ਯਾਵਸ਼ੇषਤਃ
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਕੀ ਹੈ—'
ਨੇਤ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨਿਵਾਸੋऽਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਨਿਮਿषਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇਨੈਵ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
'ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਝਪਕਣਗੀਆਂ।'
ਤਵ ਵਾਸਾਤ੍ਸਨਿਮਿषਾ ਮਾਨਵਾਃ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਥਾ । ਪਤਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਨਿਮਿषਾਃ ਸੁਰਾਃ
'ਤੇਰੇ ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪਤੰਗੇ ਸਨਿਮੀਸ਼ਾ ਕਹਾਏ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮੁੜ ਅਨਿਮੀਸ਼ਾ ਕਹਾਏ ਜਾਣਗੇ।'
ਇਤਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤਦਾ ਸ਼੍ਰੀਵਰਦੇਵਤਾ । ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਚ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾਭਵਤ੍
ਇੰਝ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀਵਰਦੇਵੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾਯਾਂ ਦੇਵ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਿਥਿਵਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਮੇਰ੍ਦੇਹਂ ਸਮਾਹਰਨ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਨਿਮੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਅਰਣਿਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਮਨ੍ਧੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਤਦਾ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੋਮੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪੁਤ੍ਰਹੇਤੋਰ੍ਨਿਮੇਰਥ
ਉਥੇ ਅਰਣੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਥਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਮੀ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਹਵਨ ਕੀਤੀ।
ਅਰਣ੍ਯਾਂ ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ੍ਤਦਾ । ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਿਮਿਰਿਵਾਪਰਃ
ਜਦੋਂ ਅਰਣੀ ਮਥੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੇ ਨਿਮੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦੂਜਾ ਸੀ।
ਅਰਣ੍ਯਾ ਮਥਨਾਜ੍ਜਾਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਿਥਿਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ । ਯੇਨਾਯਂ ਜਨਕਾਜ੍ਜਾਤਸ੍ਤੇਨਾਸੌ ਜਨਕੋऽਭਵਤ੍
ਅਰਣੀ ਦੇ ਮਥਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਮਿਥੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਨਕ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜਨਕਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਵਿਦੇਹਸ੍ਤੁ ਨਿਮਿਰ੍ਜਾਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦਨ੍ਵਯੇ । ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾਨੋ ਵਿਦੇਹਾ ਇਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਨਿਮੀ ਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਰਾਜੇ 'ਵਿਦੇਹ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਨਿਮਿਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਜਨਕੋऽਭਵਤ੍ । ਨਗਰੀ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਤੇਨ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਮਨੋਹਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਮੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਰਾਜਾ ਜਨਕਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ।
ਮਿਥਿਲੇਤਿ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਗੋਪੁਰਾਟ੍ਟਾਲਸਂਯੁਤਾ । ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਹਟ੍ਟਸ਼ਾਲਾਵਿਰਾਜਿਤਾ
ਉਹ ਨਗਰੀ 'ਮਿਥਿਲਾ' ਵਜੋਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਮਿਨਾਰੇ ਸਨ, ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਹੱਟ-ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਸੀ।
ਵਂਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯੇऽਪਿ ਰਾਜਾਨਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਜਨਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦੇਹਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ 'ਜਨਕਾ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ 'ਵਿਦੇਹ' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਨਿਮੇਰਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਦੇਹਤ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦੁਦਿਤਂ ਮਯਾ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਮੀ ਦੀ ਵਧੀਆ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਦੇਹਤਾ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਹੋਈ, ਇਹ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਮਿਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਦੇਹਮਾਪਨ੍ਨਂ ਮਨੋ ਮੇऽਤੀਵ ਚਞ੍ਚਲਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਮੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਬਹੁਤ ਚੰਚਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁਰੋਹਿਤਃ । ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਙ੍ਕਜਯੋਨੇਸ੍ਤੁ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸ਼ਪ੍ਤਃ ਕਥਂ ਮੁਨਿਃ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪਿਆ ਗਿਆ?
ਗੁਰੁਂ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਨਾ ਨ ਕृਤਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ । ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਕ੍ਰੋਧਮੁਪਾਗਤਃ
ਨਿਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਮਾਫ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ? ਯੱਗ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ?
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਕਥਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸਮ੍ਭਵਃ । ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਵਸ਼ਮਾਪਨ੍ਤਃ ਸ਼ਪ੍ਤਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ?
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਤਿਦੁਰ੍ਲਭਾ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਾਣਿਭਿਰਜਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਾਨ੍ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਲੋਕੇ ਸੁਸਮਰ੍ਥੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਅਣਕਾਬੂ ਹੈ; ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਕਾਬਲ ਤੇ ਵਿਰਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਮੁਨਿਰ੍ਭਵਤੁ ਤਾਪਸਃ । ਨਿਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੁਧੋਰ੍ਵਿਜੇਤਾ ਚ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸੇ ਸੁਨਿष੍ਠਿਤਃ
ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਪਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਥਾ ਲੋਭੋ ਹ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਕਃ । ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਦੇਹਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾ ਰਿਪਵਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਲੋਭ ਤੇ ਚੌਥਾ ਅਹੰਕਾਰ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਔਖੇ ਹਨ।
ਨ ਭੂਤਪੂਰ੍ਵਃ ਸਂਸਾਰੇ ਨ ਚੈਵ ਵਰ੍ਤਤੇऽਧੁਨਾ । ਭਵਿਤਾ ਨ ਪੁਮਾਨ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯੋ ਜਯੇਤ ਰਿਪੂਨਿਮਾਨ੍
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਹੁਣ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਇਆ, ਹੋ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕੇ।
ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਨ ਚ ਭੂਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਹਰੇਃ ਪਦੇ । ਕੈਲਾਸੇ ਨੇਦृਸ਼ਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯੋ ਜਯੇਤ ਰਿਪੂਨਿਮਾਨ੍
ਨਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਹਰੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਨਾ ਕੈਲਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੈ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕੇ।
ਮੁਨਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਤਾਪਸੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਤੇऽਪਿ ਗੁਣਤ੍ਰਯਾਵਿਦ੍ਧਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਾਨਵਾ ਭੁਵਿ
ਸੰਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਹਨ; ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ?
ਕਪਿਲਃ ਸਾਂਖ੍ਯਵੇਤ੍ਤਾ ਚ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਤੇਨਾਪਿ ਦੈਵਯੋਗਾਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਦਗ੍ਧਾਃ ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਕਪਿਲ, ਜੋ ਸਾਂਖਿਆ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ—ਉਸ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸੜ ਗਏ ਸਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨਹਙ੍ਕਾਰਾਤ੍ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਕਾਰ੍ਯਕਾਰਣਭਾਵਾਤ੍ਤੁ ਤਦ੍ਵਿਯੁਕ੍ਤਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ; ਕਾਰਨ ਤੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗੁਣਤ੍ਰਯਾਵਿष੍ਟੋ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚੈਵਾਥ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ । ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਤੇषਾਂ ਭਾਵਾਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।