ਆਰਾਧ੍ਯਾ ਪਰਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰਪਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ । ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਧਿਕਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਪੂਜਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇ ਉੱਚੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਪੂਜਨੀਯਾ ਪਰਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗੁਣਾ ਸਗੁਣਾਥਵਾ
ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਫਿਰ ਸੱਚ — ਇਹ ਹੈ ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਰਥ; ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਚਾਹੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਵਰਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ऋषਯ ਊਚੁਃ ਸੂਤ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਸੇਨਾਮਿਤਤੇਜਸਾ । ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਮਖਿਲਂ ਸ਼ੁਕਾਯਾਧ੍ਯਾਪਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕਥਾ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਚਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਪੜਾਇਆ।
ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਤੁ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਕਥਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਃ ਸ਼ੁਕਃ । ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਕਲਂ ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਕृष੍ਣਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਪਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ? ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੁਕੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵ੍ਯਾਸਾਤ੍ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਾਤ੍ । ਯਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ੁਕਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯੋਗਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਮੁਨਿਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਅਾਸ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੋਂ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਕ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਬਣਿਆ।
ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਮਹਾਰਮ੍ਯੇ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ । ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਸੋऽਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਜਪਨ੍ਨੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਾਗ੍ਬੀਜਂ ਨਾਰਦਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਪਰਾਂ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ੍ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਉਹ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਇਕ ਅੱਖਰ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਬੋਲ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਂ ਮਾਇਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ।
ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਭੂਮੇਸ੍ਤਥਾ ਵਾਯੋਰਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯਯਮ੍ । ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਸਮ੍ਮਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਮ ਭੂਯਾਦਿਤਿ ਸ੍ਮ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ: ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।
ਅਤਿष੍ਠਤ੍ਸ ਗਤਾਹਾਰਃ ਸ਼ਤਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਆਰਾਧਯਨ੍ਮਹਾਦੇਵਂ ਤਥੈਵ ਚ ਸਦਾਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਮਹਾਂਦੇਵ ਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯੇਤਿ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪਰਿਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਕਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਦੀ ਸਭ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵਤਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਵੈ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਵਨਾਦ੍ਭੁਤੇ । ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਤਪੋऽਧਿਕਾਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਬਾਗ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਪੱਸਵੀ ਮੁਨੀ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਮਰੁਤਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਤਥਾ । ਵਸਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਯਤ੍ਰ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਥੇ ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਹੇਮਗਿਰੇਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਸਂਗੀਤਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤੇ । ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ
ਉਸ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਾ ਜਟਾ ਜਾਤਾ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ—ਭਰ ਗਿਆ। ਪਾਰਾਸਰ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਟਾ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਤੇਜ ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਯਮਾਪ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ । ਤੁਰਾਸਾਹਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਮਾਤੁਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਤੁਰਾਸਾਹ ਨੂੰ ਡਰ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਵੇਖ ਕੇ—
ਉਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੁਦ੍ਰੋ ਮਘਵਨ੍ਤਂ ਤਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸ਼ਙ੍ਕਰ ਉਵਾਚ ਕਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯ ਭੀਤੋऽਸਿ ਕਿਂ ਦੁਃਖਂ ਤੇ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਮਘਵਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, 'ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ?'
ਅਮਰ੍षੋ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਾਪਸੇषੁ ਕਦਾਚਨ । ਤਪਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਮ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਤਪੱਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੁਨੀ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਨ ਤ੍ਵੇਤੇऽਹਿਤਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾਪਸਾਃ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਚਨਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਵृषਧ੍ਵਜਮ੍
ਇਹ ਤਪੱਸਵੀ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤਪਸ੍ਯਤਿ ਵ੍ਯਾਸਃ ਕੋऽਰ੍ਥਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਨੋਗਤਃ । ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਤਪਸ਼੍ਚਰਤਿ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
'ਵਿਆਸ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਹੈ?' ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪਾਰਾਸਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਪੂਰ੍ਣਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਜਾਤਂ ਦਦਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸੁਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਸਵਂ ਰੁਦ੍ਰੋ ਦਯਯਾ ਮੁਦਿਤਾਨਨਃ
'ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।' ਸੁਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਚਿਹਰਾ ਕਰਕੇ ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ऋषਿਸਮੀਪਂ ਤੁ ਤਮੁਵਾਚ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਵਾਸਵੀਪੁਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਸ਼ੁਭਃ
ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਉੱਠ ਵਾਸਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇਗਾ।'
ਸਰ੍ਵਤੇਜੋਮਯੋ ਜ੍ਞਾਨੀ ਕੀਰ੍ਤਿਕਰ੍ਤਾ ਤਵਾਨਘ । ਅਖਿਲਸ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯਾਤ੍ਰ ਵਲ੍ਲਭਸ੍ਤੇ ਸੁਤਃ ਸਦਾ
'ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਤੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ! ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਰਹੇਗਾ।'
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਗੁਣੈਃ ਪੂਰ੍ਣਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੈਃ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਦਾ
'ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਫ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਬਹਾਦਰ ਹੋਵੇਗਾ।' ਸੁਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਵੈਪਾਇਨ ਨੇ—
ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਸ ਗਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਮੇਵਾਸ਼ੁ ਬਹੁਵਰ੍षਸ਼੍ਰਮਾਤੁਰਃ
ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਰਣੀਸਹਿਤਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਮਮਨ੍ਥਾਗ੍ਨਿਂ ਚਿਕੀਰ੍षਯਾ । ਮਨ੍ਥਨਂ ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾਭਰਸ੍ਤਦਾ
ਗੁਪਤ ਅਰਣੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਮਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਸਹਸਾ ਸੁਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਮਨ੍ਥਾਨਾਰਣਿਸਂਯੋਗਾਨ੍ਮਨ੍ਥਨਾਚ੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਅਚਾਨਕ, ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਰਣੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਮਲਣ ਨਾਲ—ਇੱਕ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਯਥਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਥਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਤੋਦ੍ਭਵਃ । ਪੁਤ੍ਰਾਰਣਿਸ੍ਤੁ ਯਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾ ਮਮਾਦ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
'ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਇਥੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਇਉਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਰਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਤਰੁਣੀ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਲੋਤ੍ਪਨ੍ਤਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਕਥਂ ਕਰੋਮਿ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਚ ਪਾਦਯੋਃ ਸ਼ृਙ੍ਖਲਾਸਮਾਮ੍
'ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਸੋਹਣੀ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੀ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਸਤਰੀ—ਮੈਂ ਐਸਾ ਪਿਆਰਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਜੇ ਹੋਣ, ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਵਾਂ?'
ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਾਦਨਦਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚ ਪਾਤਿਵ੍ਰਤ੍ਯੇ ਸਦਾ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਾਪਿ ਰੂਪਵਤ੍ਯਪਿ ਕਾਮਿਨੀ
ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਪੂਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹੈ, ਪਤੀ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ 'ਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਪਤੀਵਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਨਿਪੁਣ ਹੋਵੇ, ਸੋਹਣੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ—
ਸਦਾ ਬਨ੍ਧਨਰੂਪਾ ਚ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਸੁਖਵਿਧਾਯਿਨੀ । ਸ਼ਿਵੋऽਪਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਮਿਨੀਪਾਸ਼ਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੀ ਕਾਮਵਾਨਾ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਫੰਦੇ 'ਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।